Wpływ niektórych czynników na loty i kopulację matek pszczelich

tekst: Zofia Soczek

Pszczelnicze Zeszyty Naukowe, Rok II, Nr 3, wrzesień 1958 — Zofia Soczek

Zofia Soczek

Zakład Pszczelnictwa I. S.

strona 109

WSTĘP

Dla udoskonalenia techniki hodowli matek potrzebne jest dokładne poznanie między innymi warunków naturalnego zapładniania się matek. Z tego zakresu interesują nas okoliczności towarzyszące procesowi zapładniania matek np. pora dnia, pogoda, siła rodzinek weselnych itp. Treść tej pracy nawiązuje w pewnej mierze do publikacji pt.: „Obserwacje nad lotami matek pszczelich” — Pszczeln. Zesz. Nauk. 1958/2.

PRZEGLĄD LITERATURY

Krasicki (1875) zaleca przeprowadzanie obserwacji nad lotem matek między 11 a 16 godziną. Niektórzy autorzy przytaczają węższe granice czasu, w których odbywają się loty matek. Ciesielski (1885) obserwował je tylko między 12 i 15 godziną, F. i S. Ruttner (Leipz. Bienenztg. 1954) między 13 i 15 godziną. Według Albera i innych (1955) matki dokonują lotów w godzinach 12—17.

Krasicki (1875) podkreśla, że loty matek odbywają się tylko podczas słonecznej pogody.

Dokładniejsze dane odnośnie warunków atmosferycznych, w jakich odbywają się loty matek, znajdują się dopiero w pracach z ostatnich lat. Bernsdorf (1952) podał, że temperatura 20° C okazała się dolną granicą, przy której matki dokonują lotów. Częściowe zachmurzenie nie wpływa hamująco na loty.

Praca F. i S. Ruttner (wg Leipz. Bienenztg. 1954) donosi o obserwacjach prowadzonych w końcu sierpnia na dużej ilości matek. Większość

*) Praca niniejsza była wykonywana początkowo w Zakładzie Pszczelnictwa S. G. G. W. w Skierniewicach pod kierunkiem kand. nauk. Jerzego Woyke (1953—1954) i następnie w Zakładzie Pszczelnictwa I. S.

strona 110

matek dokonywała lotów przy temperaturze 26—29° C. Przy 19° C i całkowitym zachmurzeniu nie wyszła ani jedna matka.

Alber i inni (1955) podają, że w dnie o temperaturze niższej od 20° C, a także przy wyższej temperaturze, ale w dnie pochmurne i wietrzne kopulacji nie stwierdzono. Podczas dni pochmurnych przy wysokiej temperaturze matki dokonują tylko lotów orientacyjnych (średnia długość mniejsza od 10 minut). Chwilowe rozpogodzenie umożliwiało matkom dłuższe loty, w czasie których stwierdzono kopulację u kilku matek. Wiatr działał hamująco na parowanie się matek z trutniami. Nawet przy temperaturze 27° C i przy wietrze 5—6 stopni Beauforta nie zaobserwowano parowań przy częściowym zachmurzeniu, mimo że loty matek odbywały się. Według tych autorów matki reagują na nieodpowiednią pogodę bardziej niż trutnie.

Krasicki (1875) przypuszcza, że silna rodzina wpływa na przyspieszenie lotów matek. Również Ruttner (1955), Alber i inni (1955) przypisują dużą rolę pszczołom rodzinki weselnej, które pobudzają matkę do lotu. W przypadku zasiedlenia ulików pszczołami rasy innej niż matki, mogą wystąpić zaburzenia w przebiegu kopulacji na skutek nie pobudzania matek przez pszczoły do wyjścia z ulika. Poza tym po poddaniu matek do ulików weselnych zasiedlonych pszczołami innej rasy są duże straty matek z powodu ich zażądlenia lub zaginięcia w czasie lotu.

Fuchs (1955) na podstawie swoich doświadczeń wykazał, że w przypadku, gdy uliki weselne nasiedlano pszczołami z rodziny wychowującej, to stosunek zapłodnień matek był o 15% większy, niż przy formowaniu rodzinek weselnych z pszczół obcych. Przy rodzinkach złożonych z własnych pszczół straty były spowodowane przeważnie zaginięciem matek w czasie lotu, natomiast w drugim przypadku najwięcej matek zaginęło wraz z rodzinkami, które opuszczały uliki przypuszczalnie na skutek słabego zespolenia się matek z pszczołami.

Krasicki (1875) podkreśla, że warunkiem koniecznym do zapłodnienia matek jest duża ilość trutni w pasiece (kilka tysięcy) Ruttner (1955) także wspomina o znaczeniu dużej ilości dobrze karmionych trutni na trutowisku. Według niego przy większej ilości trutni matka może dokonywać mniej lotów.

Trutnie odbywają swoje loty w godzinach, w których odbywają się loty matek, na co wskazują liczne obserwacje Krasickiego (1875). Ciesielskiego (1885) i innych. Mendrala (1947) podaje za Michajłowem, że loty trutni odbywają się między 14 i 15 godziną. Zaobserwowano przy tym wrażliwość trutni na wysoką wilgotność powietrza, przy której trutnie nie podejmują lotów. Podczas pogody słonecznej nawet

strona 111

przy niższej temperaturze trutnie dokonują lotów. Alber i inni (1955) podają, że trutnie w mniejszym stopniu niż matki reagują na temperaturę i zachmurzenie.

Kurennoj (1954) obserwował loty trutni w godzinach 10—18. Stwierdził maksymalną ilość lotów w godzinach 14¹⁰—15³⁰.

MATERIAŁ, METODA I PRZEBIEG OBSERWACJI

Obserwacje prowadzono w latach 1953—56 w pasiece doświadczalnej Zakładu Pszczelnictwa S. G. G. W. w Skierniewicach i w pasiece Zakładu Pszczelnictwa I. S. w Dąbrowicach. Matki do obserwacji w ilości 243 otrzymane z własnej hodowli, osadzano w ulikach weselnych typu Zandera i wystawiano obok 30-pniowej pasieki. Obserwacje polegające na śledzeniu lotów matek, wystawianych w wieku 1—19 dni po wygryzieniu, prowadzono codziennie w godzinach od 11—17³⁰ począwszy od 4-go dnia życia matki.

Niniejszy materiał obserwacyjny zgromadzony został w czasie doświadczenia o dość szerokim zakresie, metodyka którego została omówiona w pracy pt.: „Obserwacje nad lotami matek pszczelich. Pszczeln. Zesz. Nauk. 1958/2.

W celu zorientowania się, w jakich godzinach w ciągu dnia odbywają się loty trutni, przeprowadzono obserwacje w ciągu 4 dni w godzinach 10—18. Obserwacje prowadzone w odstępach czasu co 45 minut na 2 rojach polegały na liczeniu trutni wylatujących i powracających do ula w ciągu 5 minut.

WYNIKI DOŚWIADCZENIA I DYSKUSJA

Pora lotów i kopulacji matek. Matki rozpoczynały swoje loty o godz. 11, a ostatnie loty w ciągu dnia zaobserwowano o godz. 17¹⁵. Jak widać na rys. 1, ilość lotów matek bez kopulacji prawie od początku, to jest od godz. 12, szybko wzrasta i osiąga maksimum w godzinach 14¹⁵—15¹⁵. Pora lotów matek z kopulacją w zasadzie pokrywa się z porą lotów bez kopulacji, z tym jednak, że loty z kopulacją zaczynały się nieco później, tj. o 12⁴⁵, osiągając maksimum w godzinach 14⁴⁵—15¹⁵. Ostatnie loty z kopulacją zaobserwowano o godzinie 17¹⁵. Zasadniczo nasze dane pokrywają się z danymi z literatury z tym jednak, że niektórzy podają węższe granice czasu lotów jak Krasicki (1875), Ciesielski (1885) oraz F. i S. Ruttner (1954). Trutnie i matki latały w tych samych godzinach. Porównując wykres 1 i 2 widać, że maksimum lotów trutni przypadało w godzinach maksymalnej ilości lotów matek, tj. w godzinach 14¹⁵—15³⁰. Początek i koniec lotów trutni był

strona 112

prawie także w tych samych godzinach co i matek, przy czym trutnie z reguły rozpoczynały swoje loty około godziny 11, natomiast matki bardzo rzadko latały o tej porze.

Wpływ temperatury na loty i kopulację matek. Warunki atmosferyczne mają duży wpływ na porę i długość lotów matek, oraz na przyspieszenie lub opóźnienie ich unasienienia.

Rys. 1. Liczba matek dokonywujących loty A — bez kopulacji i B — z kopulacją w różnych godzinach dnia
Rys. 1. Liczba matek dokonywujących loty A — bez kopulacji i B — z kopulacją w różnych godzinach dnia
Rys. 2. Natężenie lotu trutni w różnych godzinach dnia. Łączna liczba trutni wylatujących i przylatujących do ula (średnia z dwóch uli z 3 dni).
Rys. 2. Natężenie lotu trutni w różnych godzinach dnia. Łączna liczba trutni wylatujących i przylatujących do ula (średnia z dwóch uli z 3 dni).

Loty matek odbywały się tylko przy określonej temperaturze (rys. 3). Przytaczane poniżej temperatury, to maksymalne temperatury dnia. Loty bez kopulacji podejmowane były przy temperaturze wyższej niż 19° C. Tylko 5 lotów zaobserwowano przy temperaturze niższej. Podobnie przy temperaturze wyższej niż 31° C stwierdzono tylko 3 loty. Najwięcej lotów bez kopulacji stwierdzono przy temperaturze 23—24,9°C. Wyraźne maksimum dla lotów bez kopulacji przy tej temperaturze w rzeczywistości było spowodowane nie tym, że jest ona najodpowiedniejsza, lecz tym, że w okresie prowadzenia obserwacji największa ilość dni (34) wykazywała maksymalną temperaturę mieszczącą się w przedziale 23—24,9° C, a tylko 1 dzień o temperaturze 29—30,9° C. Po

strona 113

przeliczeniu więc ilości lotów przypadających na 1 dzień o danej temperaturze okazało się, że najwięcej lotów bez kopulacji odbywało się w dniach o temperaturze 23—30,9° C. Jak widać z wykresu na rys. 4 wahania temperatury w wyżej podanych granicach nie wywierają wyraźnego wpływu na intensywność lotów matek. Natomiast temperatura niższa od 23° C i wyższa od 31° C zdaje się być mniej korzystna dla lotów matek.

Loty z kopulacją notowano już przy temperaturze 20° C. Górną granicę temperatury dla lotów z kopulacją stanowiła temperatura 28,9° C. Maksimum lotów z kopulacją przypadało na dni o tej samej temperaturze co i maksimum lotów bez kopulacji, a więc 23—24,9 °C (rys. 3). Po przeliczeniu jednak ilości lotów z kopulacją przypadającej na 1 dzień o danej temperaturze, okazało się, że loty z kopulacją odbywały się prawie w takiej samej ilości przy temperaturze w granicach od 23 do 28,9° C (rys. 4).

Rys. 3. Ogólna liczba lotów matek A — bez kopulacji i B — z kopulacją zaobserwowanych w ciągu całego doświadczenia przy różnych maksymalnych temperaturach dnia.
Rys. 3. Ogólna liczba lotów matek A — bez kopulacji i B — z kopulacją zaobserwowanych w ciągu całego doświadczenia przy różnych maksymalnych temperaturach dnia.
Rys. 4. Przeciętna liczba lotów matek A — bez kopulacji i B — z kopulacją przypadająca na jeden dzień o danej temperaturze w czasie prowadzenia obserwacji.
Rys. 4. Przeciętna liczba lotów matek A — bez kopulacji i B — z kopulacją przypadająca na jeden dzień o danej temperaturze w czasie prowadzenia obserwacji.

Zaznaczył się również pewien wpływ temperatury na długość lotów [zarówno bez kopulacji jak i z kopulacją (rys. 5)]. Przeciętnie najkrótsze loty bez kopulacji notowano w dniach o temperaturze mniejszej niż 19° C i większej niż 28,9° C i trwały one 5’36″—9’54”. Natomiast w granicach tych temperatur loty były nieco dłuższe i trwały przeciętnie 11’24″—17’24”

strona 114

Krzywa obrazująca długość lotów z kopulacją (rys. 5) ma przebieg nieregularny i nie wskazuje na istnienie jakiejkolwiek zależności między długością lotów z kopulacją, a temperaturą. Kilkuminutowe różnice w długości lotów są przypuszczalnie przypadkowe.

Odnośnie dolnej granicy temperatury, w czasie której odbywają się loty matek, nasze wyniki pokrywają się z danymi literatury. Nie spotkano natomiast danych odnośnie maksymalnej temperatury, przy której mogą odbywać się loty matek. Z naszej pracy wyraźnie wynika, że dla lotów bez kopulacji górna granica temperatury jest nieco mniej wyraźna, natomiast loty z kopulacją nie odbywały się przy temperaturze powyżej 28,9° C. Można więc przypuszczać, że wyższa maksymalna temperatura dnia nie sprzyja podejmowaniu dłuższych lotów przez matki. Na rys. 5 widać wyraźnie, że przy temperaturze powyżej 28,9° C, matki dokonywały znacznie krótsze loty.

Rys. 5. Przeciętna długość lotów matek A — bez kopulacji i B — z kopulacją w zależności od temperatury. (Przy wyliczaniu przeciętnych wyeliminowano nieliczne loty trwające przeszło 40 minut). Odcinek krzywej zaznaczony kreskami oznacza zakres temperatury niespotkanej w czasie prowadzenia obserwacji
Rys. 5. Przeciętna długość lotów matek A — bez kopulacji i B — z kopulacją w zależności od temperatury. (Przy wyliczaniu przeciętnych wyeliminowano nieliczne loty trwające przeszło 40 minut). Odcinek krzywej zaznaczony kreskami oznacza zakres temperatury niespotkanej w czasie prowadzenia obserwacji

Wpływ wiatru na loty i kopulację matek. Jak widać na rys. 6 najwięcej lotów bez kopulacji i z kopulacją odbywało się w dniach, w których siła wiatru wynosiła 3 do 4 m/sek. (Pomiarów siły wiatru dokonywano zawsze o godz. 13). Po przeliczeniu ilości lotów (rys. 7) okazało się, że maksimum lotów bez kopulacji wypada przy sile wiatru 7—8 m/sek, natomiast maksimum lotów z kopulacją przypada przy sile wiatru 3—4 m/sek.

Górną granicą siły wiatru, przy której odbywały się loty bez kopulacji stanowiło 9 m/sek, a dla lotów z kopulacją 8 m/sek, przy czym w tym ostatnim przypadku przy sile wiatru 7—8 m/sek stwierdzono tylko 1 lot z kopulacją.

Być może, że siła wiatru aż prawie do maksymalnej jego szybkości, przy której loty matek ustają, nie ma wpływu na wychodzenie ich na loty.

Przy silniejszym wietrze, mimo że matki dokonywały lotów, kopulacja

strona 115

nie następowała prawdopodobnie na skutek utrudnionego spotkania i połączenia się matki z trutniem.

Wyniki nasze odnośnie zahamowania lotów matek przy silnym wietrze, a zwłaszcza lotów z kopulacją pokrywają się w zupełności z wynikami pracy Albera i innych (1955).

Rys. 6. Ogólna liczba lotów matek A — bez kopulacji i B — z kopulacją zaobserwowanych w ciągu całego doświadczenia przy różnej prędkości wiatru.
Rys. 6. Ogólna liczba lotów matek A — bez kopulacji i B — z kopulacją zaobserwowanych w ciągu całego doświadczenia przy różnej prędkości wiatru.
Rys. 7. Przeciętna liczba lotów matek A — bez kopulacji i B — z kopulacją przypadająca na jeden dzień o danej prędkości wiatru w czasie prowadzenia obserwacji.
Rys. 7. Przeciętna liczba lotów matek A — bez kopulacji i B — z kopulacją przypadająca na jeden dzień o danej prędkości wiatru w czasie prowadzenia obserwacji.

Wpływ zachmurzenia na loty i kopulację matek. Zdaje się, że matki słabo reagują na zachmurzenie, oczywiście w pewnych granicach. Najwięcej lotów bez kopulacji, jak widać na rys. 8 odbywało się podczas zachmurzenia 6°—8°. (Pomiaru stopnia zachmurzenia dokonywano zawsze o godz. 13 posługując się skalą 10-stopniową). Natomiast maksimum lotów z kopulacją przypadało przy najmniejszym zachmurzeniu. Po przeliczeniu ilości lotów przypadających na 1 dzień o danym zachmurzeniu (rys. 9) stwierdzono prawie taką samą ilość lotów bez kopulacji przy zachmurzeniu 0°—2° jak i przy zachmurzeniu 6°—8°. Nieco mniej lotów było przy zachmurzeniu 9°—10°. Loty z kopulacją w największej ilości odbywały się przy zachmurzeniu od 0° do 2°. Można by więc przypuszczać, że trutnie bardzo reagują na zachmurzenie, co nie zgadza się z danymi Albera i innych (1955), którzy podają, że najbardziej wrażliwe na nieodpowiednie warunki atmosferyczne są matki.

strona 116

Obserwacje poczynione nad zachowaniem się trutni zestawione na rys. 10 wykresy I, II, III, potwierdzają przypuszczenie o dużej wrażliwości trutni na zachmurzenie. Krzywe obrazujące ilość trutni wychodzących i przychodzących do uli w czasie 2 częściowo pochmurnych dni (rys. 10 wykresy I i II) przebiegają bardzo nieregularnie. Występują duże wahania między wynikami obserwacji, które wskazują, że w chwili zakrycia słońca przez chmury, trutnie masowo powracają do ula. Natomiast w dniu pogodnym krzywa lotów trutni na rys. 10 wykres III, przebiega regularnie, osiągając jeden wierzchołek.

Z naszej pracy wynika, że zachmurzenie nie ma wyraźnego wpływu na loty matek zwłaszcza bez kopulacji, gdzie przy całkowitym nawet

Rys. 8. Ogólna liczba lotów matek A — bez kopulacji i B — z kopulacją zaobserwowanych w ciągu całego doświadczenia przy różnym stopniu zachmurzenia.
Rys. 8. Ogólna liczba lotów matek A — bez kopulacji i B — z kopulacją zaobserwowanych w ciągu całego doświadczenia przy różnym stopniu zachmurzenia.
Rys. 9. Przeciętna liczba lotów matek A — bez kopulacji i B — z kopulacją przypadająca na jeden dzień o danym stopniu zachmurzenia w czasie prowadzenia obserwacji
Rys. 9. Przeciętna liczba lotów matek A — bez kopulacji i B — z kopulacją przypadająca na jeden dzień o danym stopniu zachmurzenia w czasie prowadzenia obserwacji

zachmurzeniu zanotowano około 100 lotów. Przy tym zachmurzeniu odbyło się także kilka lotów z kopulacją. Natomiast Alber i inni (1955) podają, że nawet częściowe zachmurzenie uniemożliwia kopulację.

Podczas deszczowej pogody zarówno matki jak i trutnie nie wylatywały z uli.

Wpływ siły rodzinki i innych czynników na loty i kopulację matek. Inne czynniki jak siła i skład rodzinki oraz ilość trutni w otoczeniu nie były przedmiotem systematycznych badań, jednakże poczynione obserwacje na ogół zgadzają się z danymi niektórych autorów.

strona 117
Rys. 10. Liczba trutni A — wylatujących z ula nr 1. i C — wylatujących z ula nr 2, oraz B — przylatujących do ula nr 1 i D — przylatujących do ula nr 2 w przeciągu 5 minut w zależności od pory dnia.
Rys. 10. Liczba trutni A — wylatujących z ula nr 1. i C — wylatujących z ula nr 2, oraz B — przylatujących do ula nr 1 i D — przylatujących do ula nr 2 w przeciągu 5 minut w zależności od pory dnia.
strona 118

„Siła” rodziny przypuszczalnie ma duży wpływ na termin wychodzenia matek na przegrę. Ze słabych roików matki wylatywały raczej z dużym opóźnieniem, lub nawet wcale nie zaobserwowano tam lotów. Za słabą uważano rodzinkę, której pszczoły nie budowały plastra w części ulika do tego przeznaczonej, a gromadziły się w komorze pokarmowej i klateczkowej.

Siła rodzinki decyduje o warunkach panujących w uliku. Silna rodzinka może utrzymać w uliku lepszy mikroklimat, co już samo przez się może decydować o wcześniejszym dojrzewaniu matki, poza tym przy większej ilości młodych pszczół matka przypuszczalnie jest lepiej karmiona. Ulik Zandera nawet przy dostatecznej ilości pszczół nie jest idealnym pomieszczeniem dla matek, tym niemniej przy użyciu silnych rodzinek można uzyskać duży procent zapłodnionych matek.

Przy wystawianiu ulików weselnych w godzinach rannych zaobserwowano rozlatywanie się pszczół i przez to osłabianie rodzinek. Przy wystawianiu rodzinek wieczorem rozlatywanie się pszczół było o wiele mniejsze.

Duże znaczenie dla dobrego przebiegu zapłodnienia matek ma pochodzenie pszczół, z których formuje się rodzinki. W naszych pracach nie badano szczegółowo tego czynnika. Fuchs (1955) jednak podkreśla, że pochodzenie matek i pszczół ma wpływ na ilość zapłodnionych matek.

Na podstawie naszych ogólnych obserwacji w zupełności można się zgodzić z Fuchsem. Podkreślić przy tym trzeba znaczenie doboru pod względem wieku pszczół przeznaczonych do ulików weselnych. Przypuszczalnie jak w normalnej tak i w weselnej rodzinie powinny być pszczoły w każdym wieku.

Ilość trutni w pasiece prawdopodobnie ma duży wpływ na zapłodnienie matek. Według wyliczeń (dane z rys. 2) w czasie najintensywniejszego lotu trutni, unosiło się ich w powietrzu około 18.000. Przypuszczalnie była to ilość zupełnie wystarczająca, bo jak podaje Krasicki (1875), konieczna ilość trutni w pasiece, gdzie są niezapłodnione matki winna wynosić kilka tysięcy.

SPIS PUBLIKACJI PRZYTACZANYCH W PRACY

  • Alber M., Jordan R., Ruttner F. i H. (1955) — Von der Paarung der Honigbiene. Zeitschrift für Bienenforschung. t. III. nr 1.
  • Anonymus — (1954) — Über die Paarung der Bienenkönigin. Leipziger Bienenzeitung 11.
  • Bernsdorf G. (1952) — Gelengte Naturliche Begattung der Königin. Deutsche Imkerzeitung. 8.
  • Ciesielski T. (1885) — Przebieg zapładniania się matki. Bartnik Postępowy t. XI.
  • Fuchs U. (1955) — Untersuchung über die Königinnenverluste bei Begattung., Leipziger Bienenzeitung 10.
strona 119
  • Krasicki K. (1875) — Pierwsza podróż młodej matki. Bartnik postępowy t. I.
  • Kurennoj H. M. (1953) — O spariwanii matok z trutniami. Pczełowodstwo. 10.
  • Mendrala S. (1947) — Pszczoły, ich życie i produkty, Kraków WZP.
  • Ruttner F. (1955) — Merhmalige Paarung und Rassen zucht, Schweizerische Bienenzeitung. 11.

ВЛИЯНИЕ НЕКОТОРЫХ ФАКТОРОВ НА ПОЛЁТЫ И КОПУЛЯЦИЮ ПЧЕЛИНЫХ МАТОК

Зофия Сочек

Резюме

В 1953 — 56 г. сделано наблюдения над полетами 243 пчелиных маток в возрасте 1 — 19 дней. Молодые матки содержались в неклеусах системы Цандера. Установлено следующее:

  1. Полеты маток без копуляции произходили от 11 ч. до 17 ч. 15 м. Их максимум прихоцилось между 14 ч. 15 м. — 15 ч. 15 м.

Полеты с копуляцией произходили от 12 ч. 45 м. до 17 ч. 15 м. а их максимум приходилось между 14.ч. 45 м. и 15 ч. 15 м.

  1. Полеты трутней происходили в теже часы, что и полеты маток.
  1. Полеты без копуляции матки совершали почти исключительно в дни, когда максимальная температура равнялась 19 — 31° Ц, а сила ветра в 13 ч. 1 — 9 м/сек.; степень облачности повидимому но имела существенного влуяния на полоты.

Среди дней с одинаковой интенсивностью каждого из рассматриваемых факторов, максимальное число полетов пришлось на дни с максимальной температурой 23 — 30,9° Ц, силой ветра в 13 ч. 1 — 8 м/сек. и облачностью 0 — 8°.

  1. Полеты маток, во время которых они копулировали, происходили в дни, в которые максимальная температура равнялась 20 — 28,9° Ц., а сила ветра в 13 ч. — 1 — 8 м/сек. Степень облачности не имела влияния.

Среди дней с одинаковой интенсивностью каждого из расматризаемых факторов, максимальное число полетов пришлось на дни с максимальной температурой 23 — 28° Ц., силой ветра до 4 м/тек. и облачностью 0 — 2°.

  1. Средняя продолжительность полетов без копуляции коротче всего (5’36″— 9’54”) была в дни с максимальной температурой ниже 19 или высше 28,9° Ц., тогда как в дни с максимальной температурой в границах от 19 до 28,9° полеты продолжалис в среднем 11’24″—17’24”.

На продолжительность полетов с копуляцией температура не оказывала видимого влияния.

  1. При дождливой погоде ни матки, ни трутни не летали.
  1. Трутни сильно реагируют на облачность. В дни о переменчивой облачности, в моментах когда облака закрывали солнце, трутни массами возвращались в улей
strona 120

INFLUENCE OF SOME FACTORS ON QUEENS’FLIGHTS AND MATINGS

Sophia Soczek

Summary

Results of observations of 243 queens at age of 1—19 days taken into Zander mating-hives during 1953—1956 are reported.

  1. The flights without mating were taken by the queens between 11⁰⁰ a. m. and 5¹⁵ p. m. The mating-flights were taken by the queens between 0⁴⁵ and 5¹⁵ p. m. Maximum of flights was from 2⁴⁵ to 3¹⁵ p. m.
  1. The flights were taken at the same time by the drones as well as by the queens.
  1. The flights without mating were taken by the queens chiefly on the days when the highest temperature varated from 19° C to 31° C and the highest speed of wind varated from 1 m/sec. to 9 m/sec. The degree of cloudness had no influence on the flights. The maximum of flights without mating was at the temperature of 23—30° C, the wind 1—8 m/sec and the cloudness 0—8°.
  1. The mating flights were observed on the days when the highest temperature varated from 20 to 28,9° C and the speed of wind from 1 to 8 m/sec. The degree of cloudness had no influence on these flights. The maximum of mating flights was at the temperature of 23—28° C, the wind 4 m/sec. and the cloudness 0—2°.
  1. The average flights without mating varated from 5 minutes 26 seconds to 9 minutes 54 seconds when the temperature was below 19° C or above 28,9° C. In this range of temperature the average flights without mating varated from 11 minutes 24 seconds to 17 minutes 24 seconds. The temperature had no influence on the length of mating flights.
  1. On rainy days the queens and the drones didn’t fly.
  1. The cloudness had big influence on drone flights which weren’t observed when the sun was covered by clouds.

Errata — błędy druku znalezione podczas digitalizacji

  • s. 118, piśmiennictwo: „Gelengte Naturliche” → Gelenkte Natürliche
  • s. 119, piśmiennictwo: „Merhmalige” → Mehrmalige
  • s. 119, piśmiennictwo: „Rassen zucht” → Rassenzucht
  • s. 119, streszczenie: „произходили” → происходили
  • s. 119, streszczenie: „прихоцилось” → приходилось
  • s. 119, streszczenie: „неклеусах” → нуклеусах
  • s. 119, streszczenie: „но имела” → не имела
  • s. 119, streszczenie: „влуяния” → влияния
  • s. 119, streszczenie: „полоты” → полеты
  • s. 119, streszczenie: „расматризаемых” → рассматриваемых
  • s. 119, streszczenie: „м/тек” → м/сек
  • s. 119, streszczenie: „высше” → выше
  • s. 119, streszczenie: „продолжалис” → продолжались
  • s. 120, streszczenie: „varated” → varied
  • s. 120, streszczenie: „cloudness” → cloudiness

Podobne wpisy