EFEKTY ROZMNAŻANIA RODZIN PSZCZELICH POPRZEZ TWORZENIE ODKŁADÓW RÓŻNEJ SIŁY
tekst: Andrzej Pidek
Pszczelnicze Zeszyty Naukowe, Rok XXVIII, 1984 — Andrzej Pidek
strona 141PSZCZELNICZE ZESZYTY NAUKOWE Rok XXVIII Puławy 1984
Andrzej Pidek
Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa
WPROWADZENIE
We wszystkich pasiekach istnieje potrzeba rozmnażania rodzin pszczelich. Większość pszczelarzy wykonuje tyle odkładów ile rodzin pszczelich spadło w okresie zimowania. Inni dążą do powiększenia pasieki. Problem ten jest szczególnie ważny w rejonach występowania warrozy, w których procent osypanych w okresie zimy rodzin pszczelich osiąga nawet 63% (Pidek 1983).
W Norwegii, gdzie 75% produkcji miodu pochodzi z wrzosu, wykonuje się wczesne odkłady, które nie wpływają na obniżenie produkcji miodu na tym pożytku (Villumstad 1971). Zależność pomiędzy siłą rodzin a produkcją miodu nie jest ściśle skorelowana (Lunder, Thyri 1964). W rodzinach bardzo silnych pozyskiwano 1 kg miodu od znacznie więcej pszczół niż w rodzinach średniej siły.
W ZSRR od rodzin pszczelich wraz z utworzonymi z nich w połowie maja odkładami uzyskano dwukrotnie wyższą produkcję miodu niż z rodzin kontrolnych (Jakovlev 1972).
Tworzenie odkładów jest o połowę mniej pracochłonną metodą rozmnażania rodzin pszczelich niż rójka (Chmurovič 1976). Na zdjęcie i osadzenie roju potrzeba bowiem 89 robotnikominut. Na utworzenie odkładu wydatkuje się od 44 do 47 robotnikominut.
METODYKA
Doświadczenia przeprowadzono w dwóch pasiekach. Pierwsza z nich należała do Kwiaciarskiego Zakładu Doświadczalnego w Nowym Dworze. Druga do Sadowniczego Zakładu Doświadczalnego w Miłobądzu.
Celem doświadczenia było przeanalizowanie efektów rozmnażania rodzin pszczelich poprzez tworzenie w ulach dadanowskich odkładów 3,4
strona 142Tabela 1 / Table 1 Terminy pomiarów Dates of measuring
| Miejscowość, rok / Place, years | Terminy pomiarów letnich / Date of summer measurement | I przegląd i pomiary wiosenne / First spring inspection and measuring |
|---|---|---|
| Nowy Dwór | ||
| 1980 | 4.VII. 25.VII. 25.VIII.80 | 23.03.81 |
| 1981 | 2.VII. 27.VII, 25.VIII.81 | 30.03.82 |
| Miłobądz | ||
| 1980 | 11.VII. 4.VIII. 25.VIII.80 | 7.4.81 |
| 1981 | 16.VII. 7.VIII 28.VIII.81 | 13.4.82 |
- Pierwsze daty są równocześnie terminem tworzenia odkładu.
- The first dates indicate also the date of the nucleus formation.
i 5 plastrowych w warunkach klimatyczno-pożytkowych centralnej i północnej Polski.
Badania rozpoczęto w 1979 r. i kontynuowano do wiosny 1982 r. Badania w 1979 r. potraktowano jako wstępne. W roku tym bowiem nie dokonywano wszystkich pomiarów w związku z czym wyniki z tego roku są nieporównywalne. Na początku lipca (tab. 1) w każdej z pasiek tworzono grupy po 5 odkładów, 3, 4 i 5 plastrowych, którym poddawano matki pszczele rasy kaukaskiej unasienione na pasieczysku trutniami krajowymi. Odkłady te posiadały odpowiednio 1, 2, 3 plastry czerwiu oraz 2 plastry z zapasem miodu i pierzgi. Umieszczone one zostały w ulach przy tych samych rodzinach, z których utworzone zostały, za szczelnie odgradzającym je zatworem. Utworzone odkłady 1 raz na tydzień podkarmiano stymulacyjnie, podając im w 1 litrowych słoikach typu twist 50% syrop cukrowy. Na zimę zostały dokarmione syropem z dodatkiem Fumagiliny.
W czasie badań dokonano pomiarów:
— powierzchni czerwiu zgodnie z ogólnie przyjętą metodyką mierząc osie elipsy,
— ilości zapasu (szacunkowo) przyjmując 3 dm2 obustronnie poszytego plastra za 1 kg,
— powierzchni pierzgi, mierząc linijką długość i szerokość powierzchni, traktując ją jako prostokąt, pomijając najbardziej wysunięte komórki z pierzgą.
Pomiary przeprowadzano co 3 tygodnie od utworzenia odkładu do 30 sierpnia oraz w czasie pierwszego przeglądu po przezimowaniu. Niezależnie od pomiarów dotyczących biologicznego rozwoju rodziny pszczelej dokonywano pomiarów czasu i nakładów pracy zgodnie z wcześniej przyjętą metodyką (Pidek 1975) i zużytych materiałów, których wartość określano posługując się obowiązującą ceną detaliczną lub przy jej braku ceną wolnorynkową. Wynagrodzenie za pracę przyjęto w wysokości
strona 143100 zł za 1 rbg, zgodnie z metodyką obowiązującą w Pracowni Ekonomiki ISK w Skierniewicach. Na tej podstawie sporządzono kalkalkulacje kosztów utworzenia odkładów różnej siły. Do kosztów przezimowanego odkładu doliczono wartość strat. Straty liczono, odejmując od kosztów na utworzenie odkładu jego wartość końcową (plastry, zapas pokarmu węglowodanowego). Przyjęto, że 1 plaster dadanowski odpowiada wartości 10 dkg wosku (160 zł) a 3 dm2 zapasu węglowodanowego wartości 1 kg cukru (46 zł). Jest to metoda zbliżona do wyceny przetwórczej. W obliczeniach statystycznych prowadzonych metodą analizy wariancji porównano ilość czerwiu, znajdującego się wiosną w rodzinach pszczelich wyodrębnionych grup. Porównania średnich dokonano przy użyciu testu T-Duncana przy poziomie istotności 0,05, według ogólnie przyjętej metodyki (Eland 1964). Analizowano również korelacje pomiędzy ilością czerwiu znajdującego się w rodzinach bezpośrednio po utworzeniu odkładu oraz wiosną następnego roku.
WYNIKI
Warunki klimatyczno-pożytkowe. Pasieka w Nowym Dworze usytuowana jest w odległości około 60 km na wschód od Łodzi, zaś pasieka w Miłobądzu w odległości 30 km na południe od Gdańska. Lipiec i sierpień 1980 r. rejonu Łodzi charakteryzował się niskim poziomem opadów i niższą od średniej wieloletniej temperatury (tab. 2). W rejonie Gdańska poziom opadów był dość wysoki, ale temperatura była również niższa. Taki układ temperatur i opadów nie był sprzyjający dla nektarowania roślin i utrudniał wykorzystanie pożytku. W roku 1981 temperatura i opady w rejonie Łodzi były na średnim poziomie. W rejonie Gdańska temperatura i opady były znacznie niższe od przeciętnych, co znów miało niekorzystny wpływ na warunki pożytkowe. Lata 1980 i 1981 uważane są za niekorzystne dla produkcji pasiecznej.
Warunki pożytkowe w rejonie obydwu pasiek nie są zbyt dobre. Rejon Miłobędza ma warunki lepsze, ale pasieka usytuowana jest w intensywnie prowadzonym sadzie, gdzie często stosowane są pestycydy, co przypuszczalnie ma niekorzystny wpływ na rodziny pszczele. Nowy Dwór ma słabe warunki pożytkowe, ale w celu poprawienia bazy pożytkowej, od 1981 r. wysiewane było dla 120 rodzin pszczelich około 2 hektary facelii kwitnącej w lipcu i sierpniu. Facelia nie nektarowała zbyt obficie, a pszczoły zbierały z niej przede wszystkim pyłek.
Zużycie miodu i pyłku. Odkłady po utworzeniu posiadały od 1 do 3 kg miodu i od 2 dm2 do 10 dm2 pierzgi. Ilość miodu i pierzgi w rodzinach pszczelich utrzymuje się na podobnym poziomie (tab. 3, 4). Niewielkie zmiany nie są związane z wielkością odkładów. W doświadczeniu dokarmiano jednakowymi porcjami syropu lecz dla zapewnienia maksymalnego rozwoju odkładów należałoby chyba zapewnić dopływ dużo większej ilości nektaru lub syropu i pyłku.
strona 144Tabela 2 Warunki atmosferyczne (Biuletyn agrometeorologiczny) Atmospherie condition
| Rok (Year); Rejon / District; Miesiąc / Month | 1980: Łódź: Temperatura / Temperature | 1980: Łódź: Opady / Rain | 1980: Gdańsk: Temperature / Temperature | 1980: Gdańsk: Opady / Rain | 1981: Łódź: Temperatura / Temperature | 1981: Łódź: Opady / Rain | 1981: Gdańsk: Temperatura / Temperature | 1981: Gdańsk: Opady / Rain |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| lipiec, July | ||||||||
| I dekada / dekade | N | w | N | W | o | n | n | n |
| II ,, | N | n | N | W | o | W | n | w |
| III ,, | n | w | w | n | N | O | N | O |
| sierpień / August | ||||||||
| I dekada | O | N | O | n | w | N | O | N |
| II ,, | n | O | n | N | O | W | n | n |
| III ,, | N | n | n | W | n | w | N | w |
N — znacznie niższa od normy greatly lower than standard n — niższe od normy lower than standard O — norma standard w — wyższe od normy higher than standard W — znacznie wyższa od normy greatly higher than standard
Tabela 3 Ilości miodu w odkładach w kg i zmiany od utworzenia do 30 sierpnia (0,0) Quantity of honey in nucleiin kg and changing from formation to 30 August (0,0)
| Miejscowość rok / Place year; Siła odkładu / Strength of nucleus | Nowy Dwór: 1980 | Nowy Dwór: 1981 | Miłobądz: 1980 | Miłobądz: 1981 | x̄ |
|---|---|---|---|---|---|
| Odkład 3 plastrowy / 3 comb nucleus | 1,3 (+0,3) | 1,5 (+0,5) | 1,3 (—0,4) | 1,1 (—0,2) | 1,3 (+0,05) |
| Odkład 4 plastrowy / 4 comb nucleus | 1,5 (+0,1) | 1,7 (+0,3) | 1,9 (0) | 1,8 (—0,6) | 1,7 (—0,05) |
| Odkład 5 plastrowy / 5 comb nucleus | 1,8 (+0,5) | 1,8 (+0,2) | 3,0 (+0,4) | 2,1 (+0.4) | 2,2 (+0,38) |
| 1,5 (+0,3) | 1,7 (+0,3) | 2,1 (0) | 1.7 (—0,1) | 1,7 (+ 0,12) |
Tabela 4 Ilość pierzgi w odkładach dm2 i zmiany od utworzenia do 30 sierpnia (0,0) Quantity of bee bread in dm2 in nucleiand changing from formation to 30 August (0,0)
| Miejscowość rok / Place year; Siła odkładu / Strength of nucleus | Nowy Dwór: 1980 | Nowy Dwór: 1981 | Miłobądz: 1980 | Miłobądz: 1981 | x̄ |
|---|---|---|---|---|---|
| Odkład 3 plastrowy / 3 comb nucleus | 2,4 (+0,1) | 2,6 (+0,1) | 2,4 (0) | 2,7 (—0,1) | 2,5 (+0,03) |
| Odkład 4 plastrowy / 4 comb nucleus | 4,5 (+0,2) | 4,7 (+0,4) | 2,7 (0) | 1,9 (+0,3) | 3,4 (+0,23) |
| Odkład 5 plastrowy / 5 combs nucleus | 4,6 (+0,3) | 9,7 (+0,3) | 4,6 (0) | 4,6 (+0,5) | 5,8 (+0,28) |
| x̄ | 3,8 (+0,2) | 5,7 (+0,3) | 3,2 (0) | 3,1 (+0,2) | 3,9 (0,17) |
Ilość czerwiu w utworzonych odkładach. O tempie rozwoju rodzin pszczelich w pewnym przybliżeniu informuje ilość znajdującego się w nich czerwiu. (Ryc. 1). Ilość to zmieniała się w zależności od siły wyjściowej odkładu, roku i miejscowości. Słabszy rozwój odkładów był w Nowym Dworze w 1980 r. i w Miłobądzu w 1981 r., co można tłumaczyć

niekorzystymi warunkami atmosferycznymi. W innych latach rozwój rodzin był lepszy. W Nowym Dworze matki pszczele rozczerwiały się do końca sierpnia natomiast w Miłobądzu w sierpniu ograniczały czerwienie.
Dotyczy to tych rodzin, które nie spadły lub nie zostały zlikwidowane. Dla pszczelarza ważne jest ażeby uwzględnić w bilansie wszystkie rodziny, również te, które z jakichś względów (brak matki, słaby rozwój) zostały zlikwidowane. W tym celu przeanalizowano sumaryczną ilość czerwiu wychowaną przez całą grupę doświadczalną (tab. 5). Ilość wykarmionego czerwiu do końca sierpnia przez poszczególne grupy rodzin zależała od ilości czerwiu w nowoutworzonym odkładzie. Rodziny z 2 plastrami czerwiu wykarmiły w tym okresie półtora raza więcej a z 3 plastrami ponad 2 razy więcej czerwiu niż odkłady z podobnym 1 plastrem czerwiu.
Tabela 5 Suma powierzchni czerwiu (w dm2) wykarmiona przez grupy doświadczalne w okresie od utworzenia do 30 sierpnia Total surface area brood fed by experimental group from formation to 30 August (dm2)
| Miejscowość rok / Place year; Siła odkładu / Strength of nucleus | Nowy Dwór: 1980 | Nowy Dwór: 1981 | Miłobądz: 1980 | Miłobądz: 1981 | x̄ | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Odkłady 3 plastrowe / 3 combs nucleus | — | 230,34 | 214,49 | 85,63 | 176,82 | 100,0 |
| Odkład 4 plastrowy / 4 comb nucleus | 286,46 | 319,88 | 295,28 | 166,68 | 267,08 | 151,70 |
| Odkład 5 plastrowy / 5 comb nucleus | 347,72 | 384,99 | 467,30 | 232,40 | 358,10 | 203,40 |
W większości przypadków różnice w ilości czerwiu zmniejszały się na wiosnę po przezimowaniu odkładów. Pomiędzy niektórymi grupami w przezimowanych rodzinach różnice w ilości czerwiu okazały się nieistotne. Wynika to z dużego zróżnicowania w obrębie poszczególnych grup (tab. 6). Różnice te uwypuklają się i stają się istotne w lata mniej korzystne dla pasiek. Takim był rok 1980 w Nowym Dworze. Pomiędzy ilością czerwiu podanego odkładom w momencie ich utworzenia i ilością czerwiu następnej wiosny w przypadku pasieki Nowego Dworu istnieje wysokoistotna dodatnia korelacja wynosząca r = +0,87. Korelacji istotnej nie stwierdzono natomiast w przypadku Miłobądza.
Kalkulacja jednostkowego kosztu przezimowanego odkładu. Tworząc odkłady, ponosi się nakłady zależne od siły utworzonego odkładu i intensywności podkarmiania pracy przy jego tworzeniu. Ważne są również straty w utworzonych odkładach. W Nowym Dworze zginęło lub zlikwidowano z powodu braku matki 8% a w Miłobądzu 23% (tab. 7). Przy-
strona 147Tabela 6 Średnia powierzchnia czerwiu w odkładach po przezimowaniu (dm2). A verage brood surface in nuclei after overwintering (dm2).
| Miejscowość, rok / Place, yedar | Odkłady / Nuclei: 3 plastry / 3 combs | Odkłady / Nuclei: 4 plastry / 4 combs | Odkłady / Nuclei: 5 plastrów / 5 combs |
|---|---|---|---|
| Nowy Dwór | |||
| 1980 | 9,33 a | 13,68 b | |
| 1981 | 5,24 a | 6,24 a | 8,72 a |
| Miłobądz | |||
| 1980 | 4,84 a | 6,75 a | 7,74 a |
| 1981 | 5,90 a | 10,17 ab | 12,93 b |
| x̄ | 5,33 a | 8,12 b | 10,76 c |
| % | 100,0 | 152,3 | 201,8 |
czyną tak dużych strat w Miłobądzu był późny termin utworzenia odkładów i bardziej surowe warunki klimatyczne w województwie Gdańskim. Najtrudniej znosiły te warunki odkłady 3 plastrowe, z których zlikwidowano aż 40%.
Wysokość nakładów na utworzenie odkładów jest zróżnicowana (tab. 8). Trzeba zauważyć, że niektóre nakłady we wszystkich grupach są stałe. Nakłady pracy dla utworzenia i przezimowania odkładu wynoszą od 1,5 do 2 godzin, z tego 1/3 czasu przeznaczona jest na podkar-
Tabela 7 Spadło i zlikwidowano rodzin pszczelich w 1980 i 1981 r. Fallen down and liquidated bee colonies in 1980 and 1981.
| Siła odkładu / Strength of nucleus | Nowy Dwór: Utworzono odkładów / Formated nuclei | Nowy Dwór: Spadło i zlikwidowano / Fallen down and liguidated | Nowy Dwór: % | Miłobądz: Utworzono odkładów / Formated nuclei | Miłobądz: Spadło i zlikwidowano / Fallen down and liguidated | Miłobądz: % | x̄ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Odkład 3 ramkowy / 3 comb nucleus | 5 | — | — | 10 | 4 | 40 | 26,7 |
| Odkład 4 ramkowy / 4 comb nucleus | 10 | 2 | 20 | 10 | 2 | 20 | 20,0 |
| Odkład 5 ramkowy / 5 comb nucleus | 10 | — | — | 10 | 1 | 10 | 5,0 |
| Ogółem / Total | 25 | 2 | 8,0 | 30 | 7 | 23,3 |
mianie stymulacyjne. Podkarmianie stymulacyjne wymaga dużych nakładów pracy, co związane jest z przygotowaniem syropu dla niewielkiej grupy rodzin.
Tabela 8 Nakłady na utworzenie odkładów Expenses for nuclei formation
| Wyszczególnienie / Specyfication | Odkład 3 plastrowy / 3 comb nucleus | Odkład 4 plastrowy / 4 comb nucleus | Odkład 5 plastrowy / 5 comb nucleus |
|---|---|---|---|
| Utworzenie odkładu / Formation of nucleus | |||
| Matka pszczela (szt) / Queen | 1 | 1 | 1 |
| Pszczoły (kg) / Bees (kg) | 0,8 | 1,2 | 1,6 |
| Czerw / Brood | 1 plaster / 1 comb | 2 plastry / 2 comb | 3 plastry / 3 combs |
| Miód (kg) / Honey (kg) | 1,3 | 1,7 | 2,2 |
| Cukier na podkarmianie (kg) / Sugar for feeding (kg) | 3 | 3 | 3 |
| Praca (rb min): / Work (man min): | |||
| — Utworzenie / formation | 33,2 | 40,1 | 42,1 |
| — Podkarmianie / Feeding | 30,3 | 35,2 | 40,2 |
| — Inne / Others | 15,6 | 17,0 | 15,0 |
| Przezimowanie odkładu / Overwintering of nucleus | |||
| Cukier (kg) / Sugar (kg) | 6,1 | 7,6 | 9,6 |
| Praca (rbmin): / Work (manmin): | |||
| Dokarmianie / Feeding | 8,9 | 10,3 | 12,6 |
| Przegląd wiosenny / Spring inspection | 7,2 | 8,0 | 9,1 |
Większość kosztów na utworzenie odkładów jest wydatkowana w sezonie, w którym zostały one utworzone. Dominuje koszt matki i pszczół z czerwiem. Przezimowanie to tylko 10% kosztów. Do kosztów poniesionych na odkłady w poszczególnych grupach doliczono procentowo straty. Procentowa wartość strat jest niższa od procentu straconych rodzin pszczelich, ponieważ likwidowane odkłady posiadały tak zwaną wartość końcową.
strona 149Tabela 9 Koszt odkładu w cenach z 31.XII. 1984 r. (zł) Cost of nuclei in prices from 31.XII. 1984 r. (zl).
| Rodzaj kosztu / Kind of cost | Odkład 3 ramkowy / 3 comb nucleus | Odkład 4 ramkowy / 4 comb nucleus | Odkład 5 ramkowy / 5 comb nucleus | x̄ | % |
|---|---|---|---|---|---|
| Utworzenie odkładu / Formation of nucleus | |||||
| Matka pszczela / Queen | 1000,00 | 1000,00 | 1000,00 | 1000,00 | 23,8 |
| Pszczoły i czerw / Bees and brood | 800,00 | 1200,00 | 1600,00 | 1200,00 | 28,6 |
| Plastry / Combs | 480,00 | 640,00 | 800,00 | 640,00 | 15,3 |
| Miód / Honey | 520,00 | 680,00 | 880,00 | 693,00 | 16,6 |
| Cukier na podkarmianie / Sugar for feeding | 138,00 | 138,00 | 138,00 | 138,00 | 3,3 |
| Praca / Work | 119,10 | 132,30 | 137,60 | 129,67 | 3,1 |
| Razem / Together | 3057,10 | 3790,00 | 4555,60 | 3800,97 | 90,7 |
| Przezimowanie odkładu / Overwintering of nucleus | |||||
| Cukier / Sugar | 280,60 | 346,90 | 441,60 | 356,37 | 8,5 |
| Praca / Work | 26,83 | 30,50 | 36,16 | 31,16 | 0,8 |
| Ogółem / Total | 3364,53 | 4167,40 | 5033,36 | 4188,50 | 100,00 |
| Procent strat wartościowo / Losses values | 15,3 | 12,1 | 3,5 | 10,3 | — |
| Koszt rodziny przezimowanej / Cost of overwintering colony | 3977,29 | 4741,06 | 5215,91 | 4669,45 | — |
| % | 100,0 | 119,3 | 131,3 | — | — |
| Równowartość kg miodu / Honey equivalent | 9,93 | 11,85 | 13,04 | 11,67 |
Z ostatecznej kalkulacji wynika, iż przezimowana rodzina z odkładu 4 ramkowego kosztowała średnio o 19% więcej niż rodzina z odkładu 3 ramkowego, a rodzina z odkładu 5 ramkowego kosztowała o 31% więcej. Odpowiednie ilości czerwiu znajdującego się w rodzinach na wiosnę
strona 150wynosiły średnio więcej o 52% i 102%. (Tab. 9). Wynika z tego, że relatywnie do ilości wychowanego czerwiu bardziej opłacalne było tworzenie odkładów silniejszych niż słabszych.
Ocena innych mierników przezimowanych rodzin. W analizowanych rodzinach starano się ocenić poziom zawilgocenia uli po zimowaniu jak również badano stopień porażenia nozemą. Nie stwierdzono jednak nadmiernego zawilgocenia, zaś w pojedynczych rodzinach stwierdzono nozemę. Poziom występowania nozemy w pasiekach, w których prowadzono badania, nie był wysoki. W Nowym Dworze wynosił 5,4%, a w Miłobądzu 10,0%.
WNIOSKI
- Utworzone odkłady zużywają dla swojego rozwoju przede wszystkim pokarm dostarczony przez pszczelarza.
- Wartość przezimowanych odkładów jest równa wartości 10 kg do 13 kg miodu.
- Odkłady 5 plastrowe, wychowywały 1,5 raza efektywniej czerw (relacja ilości czerwiu do kosztu) niż odkłady 3 plastrowe.
- Odkłady tworzone w połowie lipca nie powinny być mniejsze od rodzinek na 5 plastrach dadanowskich.
LITERATURA
Biuletyn agrometeorologiczny 1980, 1981 IMIGW.
Chmurovic V. (1976) — Iskustvennoje rozmnozenije i rojenie semej. Pčelovodstvo, 53(8):8.
Eland R. (1964) — Statystyka matematyczna w zastosowaniu do doświadczalnictwa rolniczego, PWN.
Jakovlev A. S. (1972) — Ispolzovanje rannich plodnych matok. Pčelovodstvo, 49(8):12—14.
Lunder R., Thyri H. (1964) — Bistyrkens innflytelse pa honnig utbyttet. Melding (43):3—12.
Pidek A. (1983) — Perspektywy zapylania sadów po inwazji roztocza pszczół Varroa jacobsoni. Co nowego w sadownictwie. Seria C (1—3):156—157.
Pidek A. (1975) — Wydajność pracy w pasiekach różnej wielkości. Pszczeln. Zesz. Nauk., (19):181—197.
Villumstad E. (1971) — Honningutbutbytte og lonsomhel ved deling og gjenforening av morfolk og avlegger til hosttrekket. Melding (50):3—12.
strona 151ЭФФЕКТЫ РАЗМНОЖЕНИЯ ПЧЕЛЬНЫХ СЕМЬЕЙ ПОСРЕДСТВОМ СОЗДАВАНИЯ ОТВОДКОВ РАЗНОЙ СИЛЫ
А. Пидэк
Резюме
В половине июля проведело отводки силой 3, 4, и 5 дадановских сотов. Потери в создаваемых семьях весной следующего года составляли соответственно 27%, 20%, и 5%. Затраты за создание и перезимовку были равноценные от 10 до 13 кг меда. Перезимованные отводки 5-сотовые имели весной дважды больше червы, чем 3-сотовые отводки. Развитие созданных отводков зависело от количества пищи (нектар, сироп, пылинка), находящейся в их распоряжении во время развития.
MULTIPLICATION OF BEE COLONIES BY FORMATION OF DIFFERENT STRENGTH NUCLEI
Andrzej Pidek
Summary
The 3, 4 and 5 dadant frame nuclei were formed in the middle of July. Winter losses of the new formed colonies were 27%, 20% and 5%, respectively. The cost of the formed bee colonies and their overwintering were equal to the value of 10 to 13 kg of honey. The 5-frames nuclei in the spring had twice as much of brood as the 3-frames nuclei. The development of the formed nuclei depends on the availability of the food (nectar, syrup, pollen).
Errata — błędy druku znalezione podczas digitalizacji
- s. 143: „kalkalkulacje” → kalkulacje
- s. 144, tab. 2: „Atmospherie condition” → Atmospheric condition
- s. 144, tab. 3: „nucleiin” → nuclei in
- s. 145, tab. 4: „nucleiand” → nuclei and
- s. 145: „Ilość to zmieniała” → Ilość ta zmieniała
- s. 146: „niekorzystymi” → niekorzystnymi
- s. 147, tab. 6: „A verage” → Average
- s. 147, tab. 6: „Place, yedar” → Place, year
- s. 147, tab. 7: „liguidated” → liquidated
- s. 148, tab. 8: „Specyfication” → Specification
- s. 149, tab. 9, koszt rodziny przezimowanej, odkład 3-ramkowy: „3977,29″ → 3972,29
- s. 150, literatura: „honnig utbyttet” → honning utbyttet
- s. 150, literatura: „Honningutbutbytte” → Honningutbytte
- s. 151, streszczenie: „ПЧЕЛЬНЫХ СЕМЬЕЙ” → ПЧЕЛИНЫХ СЕМЕЙ
