WARTOŚĆ MATEK PSZCZELICH WYCHOWYWANYCH W RODZINACH OTRZYMUJĄCYCH POKARM CUKROWY Z DODATKIEM WITAMINY B1
tekst: Anna Król, Aleksandra Hartwig, Grażyna Topolska
Pszczelnicze Zeszyty Naukowe, Rok XXXVI, 1992 — Anna Król, Aleksandra Hartwig, Grażyna Topolska
strona 32PSZCZELNICZE ZESZYTY NAUKOWE Rok XXXVI 1992
Anna Król
Pszczelniczy Zakład Doświadczalny Górna Niwa ul. Lubelska 92, 24-100 Puławy
Aleksandra Hartwig, Grażyna Topolska
Katedra Epizootiologii SGGW-AR, Wydział Weterynaryjny Pracownia Chorób Owadów Użytkowych ul. Grochowska 272, 03-849 Warszawa
Streszczenie
W wyniku przeprowadzonych w latach 1988-1989 badań stwierdzono, że matki pszczele wychowywane w rodzinach pszczelich podkarmianych witaminą B1 w porównaniu z matkami wychowywanymi przez rodziny podkarmiane czystym syropem cukrowym, różnią się istotnie większą zawartością w swych organizmach tiaminy o 87%, większą masą ciała o 11% oraz większą liczbą rurek jajnikowych o 6,5%. Oznacza to, że podawana w pokarmie witamina B1 jest przez organizmy pszczół przyswajana i wpływa na nie korzystnie.
Słowa kluczowe: pokarm, witamina B1, matka, jajnik.
WPROWADZENIE
Degradacja środowiska naturalnego zmniejsza bazę pożytkową pszczół. Przerwy w dopływie naturalnego pożytku zmuszają hodowców do stałego karmienia rodzin wychowujących matki pszczele. Podawany pokarm węglowodanowy nie zaspokaja w pełni potrzeb rodziny.
W 1935 roku Want‘Hoog po raz pierwszy zwrócił uwagę na znaczenie witaminy B1 dla owadów /cyt. za Fraenkel (1959)/. W świecie owadów obserwujemy bardzo zróżnicowane zapotrzebowanie na witaminę B1 zawartą w pokarmie. Jak podają Braunlich i Zintzen (1976), dla wielu gatunków jest ona niezbędna do osiągnięcia całkowitego rozwoju osobnika, bierze bowiem udział w spalaniu cukrów, gdzie ogrywa ważną rolę jako część enzymu kokarboksylazy oraz wpływa na gospodarkę wodną organizmu.
Według Brusta i Fraenkela (1955) oraz Cucklera i in. (1960), a także Spriwastawej, Choudhary (1977-78), brak witaminy B1 w pokarmie powoduje zaburzenia wzrostu, prowadząc często do zamierania larw. Noland i in. (1949) uważają, że brak tiaminy u niektórych owadów powoduje opóźnienie wzrostu, lecz nie hamuje powstawania osobników dojrzałych. Potwierdza to w swoich badaniach Topolska (1983), która doświadczalnie obniżała zawartość witaminy B1 przez podawanie w pokarmie cukrowym antywitaminy B1 (amprolium). Spowodowało to obniżanie ciężaru ciała pszczół i powstawanie osobników kalekich o niedorozwiniętych skrzydłach.
strona 33Herbert i Shimanuki (1978) udowdnili, że tiamina jest niezbędna dla nowo wygryzionych pszczół. U pszczół żywionych kazeiną z dodatkiem dziewięciu witamin z wyjątkiem tiaminy nie rozwijał się gruczoł gardzielowy i spadała w ich ciele zawartość azotu. Po 20 dniach od wygryzienia padło 95% pszczół, w kontroli zaś po 26 dniach zginęło tylko 20%. Wiadomo /Knox i Shimanuki (1971)/, że podstawowym źródłem witamin dla pszczół jest przede wszystkim pyłek kwiatowy. Według Hola (1970) tiamina w pyłku nie występuje w postaci czynnej, lecz w związku z kwasem fosforowym. Haydak i Vivino (1950) podają, że zawartość tiaminy w pokarmie larw pszczelich różnego wieku jest prawie stała, chociaż dane innych autorów znacznie się różnią. Z badań Król (1978) wynika, że zawartość tiaminy w mleczku różnych ras pszczół zależy od rodzaju spożywanego przez pszczoły pyłku, a także od ich rasy. Na przykład pszczoły rasy kaukaskiej produkowały mleczko o niższej zawartości tiaminy niż pszczoły środkowoeuropejskie czy rasy kraińskiej. Wiadomo też, że pszczoły kaukaskie są bardziej podatne na choroby.
Celem niniejszej pracy było ustalenie, czy dodatek witaminy B1 do pokarmu podawanego rodzinom wychowującym wpływa na zawartość tiaminy w organizmie wychowywanych przez nie matek oraz na masę ich ciała i liczbę rurek jajanikowych.
MATERIAŁ I METODY
Badania prowadzono w latach 1988 i 1989 w pasiece PZD Górna Niwa w Puławach i w Pracowni Chorób Owadów Użytkowych SGGW-AR w Warszawie. Do doświadczeń użyto rodzin pszczelich rasy kaukaskiej. Wychów matek prowadzono w dwu terminach: w czerwcu i sierpniu. Rodziny wychowujące przygotowywano według Król (1974). Otrzymywały one codziennie po 0,5 l syropu cukrowego o stężeniu 1:1 z dodatkiem 200 mg witaminy B1 (16 ampułek wit. B1 po 0,025 g prod. Polfa Kraków, używanych do iniekcji, na 1 litr syropu).
Podkarmianie zaczynano tydzień przed rozpoczęciem wychowu, a skończono w momencie zasklepiania mateczników. Rodziny pszczele, które stanowiły kontrolę otrzymywały w tym samym czasie czysty syrop cukrowy. Do każdej rodziny wychowującej matki jednorazowo poddawano 96 larw matecznych. Po zasklepieniu mateczniki przenoszono do cieplarek o temperaturze 34,5°C i odpowiedniej do wieku mateczników wilgotności 70-85% /Król (1979)/, gdzie następowało ich wygryzanie. Ogółem przebadano 387 matek pszczelich, wśród których 217 matek stanowiło grupę doświadczalną a 170 kontrolną.
Dorosłe osobniki po wyjściu z matecznika ważono na wadze torsyjnej z dokładnością do ±0,1 mg. Część matek (od 19-27) z każdego terminu, po dekapitacji i wypreparowaniu przewodów pokarmowych, umieszczano w 1n HCL i zamrażano do badań zawartości tiaminy. Drugą część (od 19-28 szt.) konserwowano w 70% spirytusie do badania rurek jajnikowych. Jajniki po wypreparowaniu umieszczano w płynie fizjologicznym, a następnie pod mikroskopem liczono rurki w obydwu jajnikach. Oznaczanie tiaminy przeprowadzono według metody Sebrell i Harris (1967), opartej na kwaśnej ekstrakcji i działaniu enzymu. W dzień wykonania oznaczenia materiał rozmrażano i poddawano przez 30 minut kwaśnej hydrolizie we wrzącej łaźni wodnej w celu uwolnienia związanej przez białko tiaminy. Enzymatyczne rozbicie fosforanowych połączeń tiaminy przeprowadzono przy użyciu
strona 346% roztworu clarazy w 2,5 M roztworze octanu sodu, w czasie 3 godzin, w temperaturze 50°C, przy pH 4. Po doprowadzeniu pH do 6,5-6,6 oznaczano zawartość tiaminy, stosując w tym celu metodę mikrobiologiczno-cylinderkową opracowaną w Dell Instituto Superiore Di Sanita w Rzymie. Używano szczepu E.coli B1/5 potrzebującego do wzrostu witaminy B1 (tiaminy). Oznaczenie wykonano na płytkach szklanych, ograniczonych ramkami pleksiglasowymi o wymiarach 27 x 27 cm, z użyciem cylinderków metalowych. Dla otrzymania krzywej wzorcowej przygotowano siedem rozcieńczeń tiaminy (1-0,01 μg/ml) z standardu tiaminy. Odczytu dokonano na papierze pół-logarytmicznym, z krzywej wzorcowej wykreślonej w oparciu o prawidłowość, że średnica wzrostu bakteryjnego (nanoszona na rzędnej) wzrasta liniowo wraz z logarytmem stężenia tiaminy w roztworze (nanoszonym na odciętej).
Otrzymane wyniki opracowano statystycznie metodą analizy wariancji, a istotność różnic oceniano testem t Studenta przy poziomie istotności 0,05. Wartości różniące się między sobą istotnie oznaczono w tabelce różnymi literami alfabetu.
WYNIKI
Wpływ podawania rodzinom pszczelim witaminy B1 na zmienność niektórych cech u wychowywanych przez nie matek. Charakter rozkładu populacji matek pszczelich wychowywanych w rodzinach doświadczalnych (podkarmianych syropem cukrowym z dodatkiem witaminy B1) był w zasadzie podobny do rozkładu populacji matek kontrolnych (wychowywanych w rodzinach pszczelich podkarmianych samym syropem cukrowym), zarówno pod względem zawartości tiaminy w ciele matek (linia ciągła i przerywana na Ryc. 1), jak też pod względem masy ciała matki (linia z kropek i linia z krzyżyków) oraz liczby rurek jajnikowych (linia z kropek i krzyżyków oraz linia z kresek i krzyżyków).

Ryc. 1. Zmienność osobnicza matek pszczelich rasy kaukaskiej wychowywanych w rodzinach podkarmianych syropem cukrowym z dodatkiem witaminy B1 i wychowanych w rodzinach kontrolnych podkarmianych samym syropem
Individual variation of Caucasian bee queens reared in colonies fed sugar syrup with vitamin B1 and in controls colonies given only the syrup:
strona 35A – zawartość w organizmie tiaminy w μg: 1 – grupa kontrolna; 2 – grupa doświadczalna
A – Vitamin B1 content in queen body (μg): 1 – control group; 2 – experimental group
B – masa ciała matki w mg: 3 – grupa kontrolna; 4 – grupa doświadczalna
B – Queen body weight (mg): 3 – control group; 4 – experimental group
C – liczba rurek jajnikowych: 5 – grupa kontrolna; 6 – grupa doświadczalna
C – Number of the ovarien tubules: 5 – control group; 6 – experimental group
W populacjach obu grup matek zaznaczyła się stosunkowo duża zmienność pod względem zawartości tiaminy, zamykająca się w granicach od kilkunastu do ponad 200 μg na jedną matkę. Jednak największa liczba osobników grupy kontrolnej znajdowała się w przedziale 20-100 μg tiaminy na jedną matkę, a osobników grupy doświadczalnej – od około 30 do 160 μg. Na Ryc. 1 widać też wyraźnie zarysowane różnice ilościowe we wszystkich badanych cechach na korzyść matek doświadczalnych w porównaniu z kontrolnymi.
Wpływ podawania rodzinom pszczelim witaminy B1 na zawartość tiaminy w organizmach wychowywanych przez nie matek. Analiza statystyczna zebranych danych wykazała, że w obu latach badań i w obu terminach wychowu występowały wysoce istotne różnice między grupą matek doświadczalnych i grupą kontrolną. W ciele matek z rodzin podkarmianych syropem cukrowym z dodatkiem witaminy B1 stwierdzono średnio aż o 87% więcej tiaminy niż w ciałach matek z rodzin podkarmianych czystym syropem cukrowym (Tab. 1).
Tabela 1 Wpływ podkarmiania rodzin pszczelich witaminą B1 na zawartość tiaminy w ciałach wychowywanych przez nie matek Influence of vitamin B1 diet given to bee colonies on the content of thiamin in the body of queens reared in the colonies
| Rok badań / Year of investigations | Termin badań / Examination time | Matki kontrolne / Control queens: n | Matki kontrolne / Control queens: Zawartość tiaminy / Content of thiamin (μg) | Matki doświadczalne / Experimental queens: n | Matki doświadczalne / Experimental queens: Zawartość tiaminy / Content of thiamin (μg) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1988 | Czerwiec-June | 19 | 56,5 a | 25 | 123,0 b |
| Sierpień-August | 20 | 37,0 a | 26 | 68,0 b | |
| 1989 | Czerwiec-June | 21 | 43,5 a | 26 | 73,6 b |
| Sierpień-August | 25 | 31,7 a | 27 | 52,2 b | |
| Średnio / Mean | Czerwiec-June | 40 | 50,0 a(b) | 51 | 98,3 b(b) |
| Sierpień-August | 45 | 34,4 a(a) | 53 | 60,1 b(a) | |
| Średnio / Mean | 1988 | 39 | 46,7 a(b) | 51 | 95.5 b(b) |
| 1989 | 46 | 37,6 a(a) | 53 | 79,2 b(a) | |
| Średnie ogólne / Overall mean | 85 | 42,2 a | 104 | 79,2 b |
Uwaga: Litery obok liczb wzięte w nawias oznaczają istotność różnic między średnimi dla lat i terminów badań w obrębie danej kombinacji (grupy) matek.
Attention: Letters in brackets indicate the significance of differences between means for years and months of particular groups.
strona 36Różnice między średnimi dla lat oraz dla terminów badań w obrębie grupy kontrolnej i doświadczalnej okazały się również istotne. Matki wychowywane w czerwcu, zarówno kontrolne jak i doświadczalne, zawierały w swych ciałach o kilkadziesiąt procent więcej tiaminy niż matki sierpniowe. Również o ponad 20% więcej tiaminy w swych ciałach zawierały wszystkie matki wychowane w roku 1989, w porównaniu z matkami z roku 1988.
Wpływ podawania rodzinom pszczelim witaminy B1 na masę ciała wychowywanych przez nie matek. W ogólnej masie ciała matek pszczelich pierwszego roku badań różnice między grupą doświadczalną i kontrolną były minimalne. Natomiast w drugim roku (1989) matki wychowywane w rodzinach podkarmianych witaminą B1 miały w obu terminach badań o ponad 20% większą masę ciała od matek kontrolnych (Tab. 2).
Tabela 2 Wpływ podkarmiania rodzin pszczelich witaminą B1 na masę ciała wychowywanych przez nie matek pszczelich Influence of vitamin B1 diet given to bee colonies on body weight of queens reared in the colonies
| Rok badań / Year of investigations | Termin badań / Examination time | Matki kontrolne / Control queens: n | Matki kontrolne / Control queens: Masa ciała / Weight of queens (mg) | Matki doświadczalne / Experimental queens: n | Matki doświadczalne / Experimental queens: Masa ciała / Weight of queens (mg) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1988 | Czerwiec-June | 20 | 224,6 a | 28 | 229,0 a |
| Sierpień-August | 19 | 216,0 a | 27 | 214,0 a | |
| 1989 | Czerwiec-June | 22 | 190,3 a | 30 | 234,6 b |
| Sierpień-August | 24 | 188,7 a | 28 | 232,0 b | |
| Średnio / Mean | Czerwiec-June | 42 | 207,5 a(a) | 58 | 231,2 b(a) |
| Sierpień-August | 43 | 202,5 a(a) | 55 | 223,0 b(a) | |
| Średnio / Mean | 1988 | 39 | 220,3 a(b) | 55 | 221,5 a(a) |
| 1989 | 46 | 189,5 a(a) | 58 | 233,3 b(a) | |
| Średnie ogólne / Overall mean | 85 | 204,9 a | 113 | 227,4 b |
Objaśnienia w Tab. 1 – Explanations as in Table 1
Również ogólne wartości średnie dla badanych grup matek wykazały istotność różnic między sobą na korzyść matek doświadczalnych o około 11%. Różnice w obrębie badanych grup matek między terminami badań były niewielkie. Można dopatrywać się tylko pewnej tendencji do nieco większej masy ciała matek czerwcowych w porównaniu z sierpniowymi. Natomiast średnie dla lat pozwalają stwierdzić, że matki grupy kontrolnej miały w roku 1989 istotnie mniejszą masę ciała niż w roku 1988, zaś matki z grupy doświadczalnej objawiły wyraźną tendencję do różnic w kierunku przeciwnym.
strona 37Masa ciała matek pszczelich po wypreparowaniu przewodów pokarmowych wykazała w zasadzie podobne zróżnicowanie między badanymi kombinacjami jak masa ciała całych matek (Tab. 3).
Tabela 3 Wpływ podkarmiania rodzin pszczelich witaminą B1 na masę ciała wychowywanych przez nie matek, po wypreparowaniu im przewodów pokarmowych Influence of vitamin B1 died given to bee colonies without the alimentary tract of queens reared in the colonies
| Rok badań / Year of investigations | Termin badań / Examination time | Matki kontrolne / Control queens: n | Matki kontrolne / Control queens: Masa ciała / Weight of queens (mg) | Matki doświadczalne / Experimental queens: n | Matki doświadczalne / Experimental queens: Masa ciała / Weight of queens (mg) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1988 | Czerwiec-June | 20 | 175,5 a | 28 | 178,4 a |
| Sierpień-August | 19 | 182,8 a | 27 | 184,6 a | |
| 1989 | Czerwiec-June | 22 | 146,1 a | 30 | 180,5 b |
| Sierpień-August | 24 | 150,4 a | 28 | 175,7 b | |
| Średnio / Mean | Czerwiec-June | 42 | 160,8 a(a) | 58 | 179,5 b(a) |
| Sierpień-August | 43 | 166,6 a(a) | 55 | 180,2 b(a) | |
| Średnio / Mean | 1988 | 39 | 179,1 a(b) | 55 | 181,5 b(a) |
| 1989 | 46 | 148,3 a(a) | 58 | 178,1 b(a) | |
| Średnie ogólne / Overall mean | 85 | 163,7 a | 113 | 179,8 b |
Można dopatrywać się jedynie minimalnej tendencji do nieco większej masy ciała matek sierpniowych w porównaniu z czerwcowymi, a więc do zjawiska przeciwnego, jakie zaznaczyło się w masie ciała całych matek. Różnice między średnimi ogólnymi na korzyść matek doświadczalnych wynosiły blisko 10% i były statystycznie istotne.
Wpływ podawania rodzinom pszczelim witaminy B1 na liczbę rurek jajnikowych u wychowywanych przez nie matek. Liczba rurek jajnikowych była średnio o 6,5% większa u matek pszczelich wychowywanych w rodzinach podkarmianych syropem cukrowym z dodatkiem witaminy B1 niż u matek z rodzin kontrolnych, przy czym różnica ta okazała się istotna (Tab. 4).
strona 38Tabela 4 Wpływ podkarmiania rodzin pszczelich witaminą B1 na liczbę rurek jajnikowych u wychowywanych przez nie matek pszczelich Influonce of vitamin B1 diet given to bee colonies the number of ovarian tubules of queens reared in the colonies
| Rok badań / Year of investigations | Termin badań / Examination time | Matki kontrolne / Control queens: n | Matki kontrolne / Control queens: Liczba rurek jajnikowych / Number of ovarian tubules | Matki doświadczalne / Experimental queens: n | Matki doświadczalne / Experimental queens: Liczba rurek jajnikowych / Number of ovarian tubules |
|---|---|---|---|---|---|
| 1988 | Czerwiec-June | 17 | 189 a | 17 | 217 b |
| Sierpień-August | 15 | 212 a | 17 | 215 a | |
| 1989 | Czerwiec-June | 16 | 200 a | 17 | 208 a |
| Sierpień-August | 18 | 199 a | 18 | 212 b | |
| Średnio / Mean | Czerwiec-June | 33 | 195 a(a) | 34 | 213 b(a) |
| Sierpień-August | 33 | 206 a(a) | 35 | 214 b(a) | |
| Średnio / Mean | 1988 | 32 | 200 a(a) | 34 | 216 b(a) |
| 1989 | 34 | 199 a(a) | 35 | 214 b(a) | |
| Średnie ogólne / Overall mean | 66 | 200 a | 69 | 213 b |
Poza tym w obrębie badanych grup matek pszczelich nie stwierdzono istotnych różnic pod względem liczby rurek jajnikowych, zarówno między latami jak i terminami badań.
DYSKUSJA
Wykazane w tej pracy wyraźnie większe ilości tiaminy w organizmach matek pszczelich wychowywanych w rodzinach podkarmianych syropem cukrowym z dodatkiem witaminy B1, w porównaniu z matkami wychowywanymi w rodzinach pszczelich podkarmianych samym syropem, dowodzą tego, że organizmy pszczół mogą przyjmować tę substancję nie tylko z naturalnego źródła, jakim jest przede wszystkim pyłek, ale i podawaną w syropie cukrowym. Poza tym fakt posiadania przez matki pszczele wychowywane w rodzinach, którym podawano witaminę B1, większej masy ciała i większej liczby rurek jajnikowych, świadczy z kolei o istnieniu wpływu witaminy na obie wymienione cechy. Jest to wpływ niewątpliwie korzystny, ponieważ z badań m.in. Hartwig i Król (1987) wynika, że istnieje prosta zależność między masą ciała matek pszczelich, a liczbą rurek jajnikowych, decydującą o wartości użytkowej matek pszczelich.
Przedstawione wyniki są zgodne z danymi Winogradowej (1954), która stwierdziła, że podawanie na jeden dzień przed wychowem matek rodzinom pszczelim wyciągu witaminowego z drożdży piekarniczych powoduje zwiększenie masy ciała matek o 5,5% w porównaniu do kontroli. Wyniki naszej pracy korespondują również z rezultatami badań Braunlich i Zintzen (1976), według których podawana do pożywienia witamina B1 poprawia przemianę materii i prowadzi do zwiększenia masy ciała.
strona 39To, że matki pszczele wychowywane w czerwcu gromadziły w swoich ciałach więcej tiaminy niż matki wychowywane w sierpniu, zależało zapewne od różnic w bazie pożytkowej.
Od składu pożytku pyłkowego zależały niewątpliwie także różnice w zawartości tiaminy w ciele matek pszczelich wychowywanych w różnych latach. Takie tłumaczenie jest zgodne z wynikami badań Maurizio, wykonanych w latach 1951-1953 (cyt. za Ligockim 1959), która stwierdziła, że pszczoły nie mogą syntetyzować witaminy B1, lecz muszą pobierać ją z zewnątrz, podobnie jak inne owady. Zgodne jest to również z wynikami Król (1978), wykazującymi duży wpływ diety pyłkowej na zawartość tiaminy w mleczku pszczelim.
Wyniki nasze, wykazujące tendencję do nieco większej ogólnej masy ciała matek pszczelich wychowanych w czerwcu, w porównaniu z matkami sierpniowymi, nie potwierdzają danych Haydaka i Vivino (1950), którzy stwierdzili odwrotne zależności, nie podają oni jednak jakich matek te dane dotyczyły – być może, że były to matki którym usunięto przewody pokarmowe u których w naszych badaniach masa ciała matek sierpniowych, w porównaniu z czerwcowymi była minimalnie większa.
WNIOSKI
W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że matki pszczele rasy kaukaskiej wychowywane w rodzinach tejże rasy podkarmianych 0,5 l porcjami syropu cukrowego z dodatkiem witaminy B1 (400 mg tiaminy na litr syropu), w porównaniu z matkami kontrolnymi (wychowywanymi w identycznych rodzinach podkarmianych samym syropem), różniły się istotnie wyższą zawartością witaminy B1 w organizmie o około 87%, wyższą masą ciała o 11% i większą liczbą rurek jajnikowych o 6,5%. Wydaje się zatem, że celowe byłoby stosowanie dodatku witaminy B1 do poddawanego rodzinom wychowującym syropu cukrowego, ponieważ może wpływać korzystnie na wychów bardziej dorodnych matek pszczelich i o wyższej wartości produkcyjnej.
LITERATURA
Braunlich K., Zintzen H. (1976) – Vitamin B1 in Animal Nutrition. F.Hoffman-La Roche and Co.AG, Basel, Schweiz/Switzerland.
Brust M., Fraenkel G. (1955) – The Nutritional Requirements of the Larvae of Blowfly Phormia Regina. Physiol.Zool. 28(3):186-204.
Cuckler A.C., Garzillo M., Malanga C., Mc Manus E. C. (1960) – Amprolium. I. Efficacy for coccidia in chickens. Poult.Sci. 39(5):1241.
Fraenkel G. (1959) – „A historical and comparative survey of the dietary requirements of insects”. Ann.N.Y.Acad.Sci. 77:267-274.
Hartwig A., Król A. (1987) – Wpływ witaminy B1 na wychów matek. XXXI Międzynarodowy Kongres Pszczelarski. Publishing House Bucuresti, Romania 122-126.
Haydak M. H., Vivino A. E. (1950) – The changes in the thiamine, riboflavin, niacin and pantothenic acid content in the of female honeybees during growth with a note on the vitamin K activity of royal jelly and beebread. Ann.Ent.Soc.Am. 43:361-367.
Herbert E. W. Jr., Shimanuki H. (1978) – Effects of thiamine or riboflavin-deficient diet fed to new emerged honeybees, Apis mellifera L. Apidologie 9(4):341-348.
strona 40Hola L. (1970) – Slozky pylu v metabolismu vcely. K perspektivam dalsiho zhospodarneni vcelarskeho podnikani. VUVC v Dole u Libcie nad Vitavou. 127-131.
Knox P. A., Shimanuki H., Herbert E. W. (1971) – Diet and the longevity of adult honey bees. J.Econ.Ent. 64(6):1415-1426.
Król A. (1974) – Wpływ rasy żywicielek i rasy poddanych larw na efektywność wychowu matek pszczelich. Pszczeln.Zesz.Nauk 18:135-143.
Król A. (1978) – Składniki mineralne i witaminy w mleczku pszczół różnych ras. Pszczelarstwo29(6):15.
Król A. (1979) – Cieplarki biologiczne do produkcji matek pszczelich. Pszczelarstwo 30(6):2-3.
Król A. (1983) – Wpływ rodzaju spożywanego przez pszczoły pyłku na zawartość ważniejszych składników mineralnych w mleczku pszczelim różnych ras pszczół. Pszczeln.Zesz.Nauk 27:33-39.
Ligocki A. (1959) – Wpływ witamin grupy B na pszczoły. Pszczelarstwo 10(10):283-285.
Noland J. L., Lilly J. H., Baumann C. A. (1949) – Vitamin requirements of the Cockroach Blatella Germanica L. Ann.Ent.Soc.Am. 42(2):154-164.
Sebrell W. H., Harris R. S. (1967) – The Vitamins. Chemistry, physiology, pathology, methods. Academic Press, New York.
Sprivastava B.G., Choudhary H. S. (1977-78) – Vitamin B reguirement of Dacus cucurbitae (Coquillet) maggots (Diptera: Tryptidae). Indian J.Ent. 39(4):308-318.
Topolska G. (1983) – Występowanie witaminy B1 u pszczoły miodnej (Apis mellifica L.) w warunkach fizjologicznych i niektórych stanach patologicznych. Pszczeln.Zesz.Nauk. 27:41-58.
Winogradowa J. (1954) – Wpływ podkarmiania drożdżami na rozwój matek. Pszczelarstwo 5(8):14 – 15 (wg artykułu Burtowa – Pczelowodstwo 6:18-20 1954).
QUALITY OF QUEENS REARED IN COLONIES RECEIVING SUGAR SUPPLEMENTED WITH VITAMIN B1
Anna Król, Aleksandra Hartwig, Grażyna Topolska
Summary
The investigations were performed in two apiaries in 1988-1989. Caucasian race colonies were used in the experiments. Queens were reared in June and August. Queen-rearing colonies were prepared according to the method of Król (1974). Each colony was given a daily ration of 0,5 l sugar syrup diluted 1:1 and supplemented with 200 mg vitamin B1. The feeding started a week before rearing and endet at the moment of queen cell capping. Control colonies receired sugar syrup without vitamin B1.
After capping the cells were kept in biological incubators (Król 1979) to emerge the queens. Just after emerging the queens were weighed. Then about half of them were decapitated, deprived the alimentary tract, placed in 1 N HCL and frozen for thiamine determination. Similar number of queens was fixed in 70 percent ethanol for the examination of the ovarian tubules. Altogether 170 control and 217 experimental queens vere examined.
The ovarian tubules were counted using a stereoscopic microscope. Thiamin was extracted according to the method of Sebrell (1967). Thiamin content was assayed by the microbiological method developed in the Istituto Superiore di Sanita, Rome.
It was demonstrated that bee queens reared in colonies receiving vitamin B1 showed higher by 87 percent content of thiamin, increased by 11 percent body weight and greater by 6,5 percent number of the ovarian tubules that did those reared in colonies fed pure sugar syrop. This indicates that vitamin B1 is assimilated by beels organism and has a beneficial effect on its development. Therefore, it seems reasonable to use vitamin B1 as an additive to feed intended for colonies rearing queens.
Keywords: feed, vitamin B1, queen, ovary.
Errata — błędy druku znalezione podczas digitalizacji
- s. 32: „Spriwastawej” → Sriwastawej
- s. 32: „ogrywa” → odgrywa
- s. 33: „udowdnili” → udowodnili
- s. 33: „jajanikowych” → jajnikowych
- s. 34: „Instituto” → Istituto
- s. 34, ryc. 1: „controls colonies” → control colonies
- s. 35, ryc. 1: „ovarien” → ovarian
- s. 35, tab. 1, matki doświadczalne, średnia 1989: „79,2 b(a)” → 62,9 b(a)
- s. 36, tab. 2, matki doświadczalne, średnia czerwiec: „231,2″ → 231,8
- s. 37, tab. 3: „died” → diet
- s. 38, tab. 4: „Influonce” → Influence
- s. 38, tab. 4, matki doświadczalne, średnia 1989: „214 b(a)” → 210 b(a)
- s. 40, literatura: „Libcie nad Vitavou” → Libčice nad Vltavou
- s. 40, literatura: „Blatella” → Blattella
- s. 40, literatura: „Sprivastava” → Srivastava
- s. 40, literatura: „reguirement” → requirement
- s. 40, literatura: „Tryptidae” → Trypetidae
- s. 40, streszczenie: „endet” → ended
- s. 40, streszczenie: „receired” → received
- s. 40, streszczenie: „vere” → were
- s. 40, streszczenie: „that did those” → than did those
- s. 40, streszczenie: „syrop” → syrup
- s. 40, streszczenie: „beels” → bee’s
