WYBÓR MIEJSC GNIAZDOWANIA PRZEZ RÓŻNE GATUNKI MIESIAREK (MEGACHILE LATR.)

tekst: Andrzej Ruszkowski, Janina Gosek, Mieczysław Biliński, Bolesław Jabłoński, Krystyna Kuna, Alina Cybula

Pszczelnicze Zeszyty Naukowe, Rok XXXVI, 1992 — Andrzej Ruszkowski, Janina Gosek, Mieczysław Biliński, Bolesław Jabłoński, Krystyna Kuna, Alina Cybula

strona 138

PSZCZELNICZE ZESZYTY NAUKOWE Rok XXXVI 1992

(MEGACHILE LATR.)

Andrzej Ruszkowski, Janina Gosek, Mieczysław Biliński, Bolesław Jabłoński, Krystyna Kuna, Alina Cybula

Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa, Oddział Pszczelnictwa ul. Kazimierska 2, 24-100 Puławy

Streszczenie

W latach 1974-1977 badano w warunkach polowych i w izolatorach, jakie miejsca gniazdowania wybierają najchętniej poszczególne gatunki miesiarek. Megachile centuncularis (L.) wybierała najczęściej kanały gniazdowe o średnicy 6-7 mm, a głębokości 17-18 cm w drewnie, trzcinie i rurkach z kalki technicznej; M. alpicola Alfk. – o średnicy 6-7 mm i głębokości 12-15 cm w podobnych materiałach; M. ericetorum Lep. – o średnicy 7 mm i głębokości 12-17 cm w trzcinie i drewnie; M. circumcincta (K.) – o średnicy 8-9 mm w drewnie sosnowym; M. argentata (F.) – o średnicy 6 mm i głębokości 13-14 cm w ziemi pionowej; M. willoughbiella (K.) – o średnicy 10 mm, a głębokości 11-12 cm w ziemi pionowej i skośnej; M. maritima (K.) – jak gatunek poprzedni, ale także w drewnie bukowym i gałązkach bzu czarnego. Uzyskano potomstwo w hodowli Megachile centuncularis (L.), M. alpicola Alfk., M. argentata (F.), M. willoughbiella (K.) i M. maritima (K.).

Słowa kluczowe: miesiarka, gniazdowanie, chów.

WSTĘP I METODYKA

W latach 1974-1979 prowadzono w Pracowni Owadów Zapylających ISK (głównie w ramach tematu polsko-amerykańskiego) badania nad wyborem miejsc gniazdowania przez różne gatunki pszczół samotnic (Ruszkowski i in. 1979). Z badań tych opublikowano jedynie (Gosek i in. 1992) wyniki dotyczące miesiarki lucernówki Megachile rotundata (F.). W obecnej pracy zajęto się innymi gatunkami miesiarek, których próby chowu podejmowano w tych latach z myślą o wykorzystaniu ich w przyszłości do zapylania różnych roślin uprawnych.

Metodyka nie różniła się w zasadzie od opisanej w poprzedniej pracy (Gosek i in. 1992).

WYNIKI

Pod względem wyboru miejsc gniazdowania można badane gatunki miesiarek podzielić na dwie grupy: gatunki ziemne – gnieżdżące się głównie w ziemi i gatunki nadziemne – gnieżdżące się głównie w drewnie i pustych łodygach roślin.

Do gatunków nadziemnych (Tab. 1) należy zaliczyć: miesiarkę lucernówkę – Megachile rotundata (F.), różówkę – Megachile centuncularis (L.), rdzawostopkę –

strona 139

M. alpicola Alfk., dwuzębną – M. ericetorum Lep. i długowłosą – M. circumcincta (K.); a do gatunków ziemnych (Tab. 2): miesiarkę srebrzystą – M. argentata (F.), ziemną – M. willoughbiella (K.), trójbarwną – M. maritima (K.) i łysawą – M. ligniseca (K.).

Wybór materiału gniazdowego. Miesiarkę lucernówkę omówiono w poprzedniej pracy (Gosek i in. 1992).

Miesiarka różówka (Tab. 1) najchętniej zasiedlała w polu rurki z bzu czarnego i nawiercane klocki lipowe, a w izolatorach (osiatkowanych klatkach) także – rurki z trzciny, leszczyny, klonu oraz rurki z kalki technicznej. Rzadziej gnieździła się w korze sosnowej, w zestawach deseczek z buku, sosny i klonu, klockach sosnowych, rurkach z maliny, nawłoci, prawoślazu, octowca, sosny i żylistka, a także w ziemi. Zupełnie nie zasiedlała próchna jesionowego, patyków z bzu o otworach węższych niż rdzeń, a także patyków z lipy, topoli i przegorzanu, ani poziomej powierzchni ziemi. W przegorzanie (Sphaerocephalus) i zaślazie (Abutilon) nie zagnieździł się zresztą żaden gatunek miesiarki, podobnie jak w poziomej powierzchni ziemi, gdzie jedynie miesiarka trójbarwna założyła jedno gniazdo. Höppner (1910) podaje, że miesiarka różówka gnieździ się w pędach jeżyn.

Miesiarka rdzawostopka (Tab. 1) gnieździła się w izolatorach najchętniej w rurkach z kalki technicznej, bzu, klonu i leszczyny, a w polu – w trzcinie i rurkach z ziemią. Rzadziej zasiedlała patyki z sosny i nawłoci oraz deseczki klonowe i lipowe.

Miesiarka dwuzębna (Tab. 1) gnieździła się wyłącznie w trzcinie i klockach lipowych, przy czym żadne z tych gniazd nie wydało potomstwa. W przeciwieństwie do innych omawianych gatunków miesiarka dwuzębna nie używa liści do budowy komórek, a zakończone gniazdo zamyka korkiem z gliny. Alfken (1912) podaje, że miesiarka ta gnieździła się w wapiennej zaprawie między cegłami muru.

Miesiarka długowłosa założyła w hodowli tylko dwa gniazda – w sosnowej gałązce i w zestawie deseczek sosnowych. Z gniazd tych również nie uzyskano potomstwa.

Miesiarka trójbarwna (Tab. 2) w polu gnieździła się w rurkach z ziemią i raz w skrzynce z pionową powierzchnią gleby, w izolatorach – głównie w ziemi pionowej i skośnej oraz w patykach z bzu czarnego i w zestawach deseczek bukowych, rzadziej w trzcinie, deseczkach sosnowych i lipowych, raz w klocku sosnowym, raz w ziemi poziomej (wiadro z posadzonym w nim krzakiem lucerny) i raz w skrzyneczce z piaskiem. Sitowski (1936) znalazł jedno gniazdo tej miesiarki w spróchniałym pniu. Jest to więc, jak widać, gatunek przejściowy od ziemnych do nadziemnych, z niewielką przewagą gniazd ziemnych. Sitowski podaje, że miesiarka ta budowała komórki larwalne z liści buku, co w połączeniu z chętnym zasiedlaniem przez nią otworów w drewnie bukowym, może wskazywać na szczególne związanie tego gatunku z lasami bukowymi.

Miesiarka ziemna (Tab. 2) gnieździła się najchętniej w rurkach z ziemią, choć bardzo chętnie również w skośnej powierzchni ziemi, a nieco rzadziej w pionowej, natomiast nie spotkano jej gniazd w poziomej powierzchni ziemi i jedno tylko gniazdo znaleziono w rurce z maliny. Jest to gatunek typowo ziemny.

Miesiarka srebrzysta (Tab. 2) gnieździła się prawie wyłącznie w rurkach z ziemią. Z innych materiałów najchętniej wybierała klocki i deseczki lipowe oraz próchno jesionowe, raz zagnieździła się w ziemi pionowej, dwukrotnie w deseczkach sosnowych i raz w patyku leszczynowym.

strona 140

Tabela 1 Wybór materiału gniazdowego (liczba założonych gniazd) przez nadziemne gatunki miesiarek Selection of nest materials (number of settled nests) by overground Megachile-species

Materiały / Materials¹ Megachile centuncularis (L.): Izolatory²: 74⁴ Megachile centuncularis (L.): Izolatory²: 75 Megachile centuncularis (L.): Izolatory²: 76 Megachile centuncularis (L.): Izolatory²: 77 Megachile centuncularis (L.): Izolatory²: 78 Megachile centuncularis (L.): Pola³: 74⁵ Megachile centuncularis (L.): Pola³: 75⁷ Megachile centuncularis (L.): Pola³: 76⁵ Megachile centuncularis (L.): Pola³: 77⁵ M. alpicola Alfk.: Izolatory²: 76 M. alpicola Alfk.: Izolatory²: 77 M. alpicola Alfk.: Izolatory²: 78 M. alpicola Alfk.: Pola³: 75⁵ M. alpicola Alfk.: Pola³: 76⁶ M.ericetorum Lep.: Pola³: 74⁵ M.ericetorum Lep.: Pola³: 75⁵ M.ericetorum Lep.: Pola³: 76⁵
Patyki, łodygi i rurki – Twigs, stalks and tubes:
Ph 15 3 5 – – 2 3 0 – 0 – – 4 0 4 8 –
Sa 11 15 9 – 1 – 16 2 0 9 11 3 0 2 – 0 –
Ru – – 8 – 0 – – 0 0 0 – – – 0 – – –
So – – 1 – – – – – – – – – – 1 – – –
Al – – 0 8 – – – – 0 – – – – – – – –
Rh – 1 0 – – – – – – – – – – – – – –
Co – – 9 59 5 – – – 0 2 6 5 – 0 – – –
Ac – – 49 62 6 – – 0 3 0 8 3 – 0 – – –
Pi – – 1 – – – – 0 0 3 – – – 0 – – –
De – – 6 – 1 – 1 0 0 0 – – – 0 – – –
p – – – 2 87 – – – – – – 35 – – – – –
pᴾ – – – 24 18 – – – – – – 1 – – – – –
Nawiercane klocki – Drilled wooden blocks:
Ti 10 – – – – 1 14 – – – – – – – – 1 2
Pi 1 – – – – – – – – – – – – – – – –
k – – 0 10 – – – – – – – – – – – – –
Zestawy deseczek – Blocks composed of wooden boards:
Pi – 2 0 – – 0 0 – – – – – 0 0 0 0 –
Fa – 7 2 – – 0 0 – – – – – 0 – 0 0 –
Ac – – – – – 0 2 – – 1 – – 0 – 0 0 –
Ti – 0 – – – 0 0 – – 2 – – 0 0 0 0 –
Ziemia – Soil:
Za – 0 0 – – – – – – – – – – – 0 0 –
Zb 1 0 7 – – – 0 1 – – – – 0 – – 0 –
Zc 4 2 0 – – 0 0 0 – – – – 0 – 0 0 –
Zr – – 3 – – – – 0 – – – – – 3 – – –
strona 141

Odnośniki – Notes:

¹ Ph – trzcina – cane – Phragmites communis L.

Sa – bez czarny – elder – Sambucus nigra L.

Ru – malina – raspberry – Rubus idaeus L.

So – nawłoć – goldenrod – Solidago serotina Ait.

Al – prawoślaz – marsh mallow – Althaea officinalis L.

Rh – octowiec – vinegar-tree – Rhus typhina L.

Co – leszczyna – hazel – Corylus avellana L.

Ac – klon – maple – Acer sp.

Pi – sosna – pine – Pinus silvestris L.

Ti – lipa – linden – Tilia sp.

De – żylistek – deutzia – Deutzia sp.

Fa – buk – beech – Fagus silvatica L.

Fr – próchno jesionowe – mouldered elm wood – Fraxinus sp.

k – kora sosnowa – pine bark

p – rurki z kalki technicznej – tubes from tracing paper

pᴾ – takież rurki włożone do nawierconych patyków – such paper tubes put into drilled twigs

Za – pozioma powierzchnia ziemi – horizontal soil surface

Zb – skośna powierzchnia ziemi – slanting soil surface

Zc – pionowa powierzchnia ziemi – vertical soil surface

Zr – rurki winidurowe wypełnione ziemią – plastic tubes filled with soil

Zp – skrzynki z piaskiem – boxes with sand

² Net cages

³ Fields

⁴ Liczby 74-78 oznaczają lata 1974-1978 – Numbers 74-78 indicate years 1974-1978

⁵ Gniazda pułapkowe – Trap-nests

⁶ Hodowla polowa – zaczęta w osiatkowanym izolatorze, a potem prowadzona bez izolatora Field rearing begun in net cage, and then carried out outside cages

⁷ Łącznie: gniazda pułapkowe i hodowle polowe – Together: trap-nests and field rearing.

strona 142

Tabela 2 Wybór materiału gniazdowego przez gatunki miesiarek gnieżdżące się głównie w ziemi Selection of nest materials by Megachile-species nesting mainly in the ground

Materiały / Materials¹ M. maritima (K.): Izolatory²: 74⁴ M. maritima (K.): Izolatory²: 75 M. maritima (K.): Izolatory²: 76 M. maritima (K.): Izolatory²: 77 M. maritima (K.): Pola³: 75⁶ M. willoughbiella (K.): Izolatory²: 74 M. willoughbiella (K.): Izolatory²: 75 M. willoughbiella (K.): Izolatory²: 76 M. willoughbiella (K.): Izolatory²: 77 M. willoughbiella (K.): Izolatory²: 78 M. willoughbiella (K.): Pola³: 75⁷ M. willoughbiella (K.): Pola³: 76⁷ M. argentata (F.): Izolatory²: 74 M. argentata (F.): Izolatory²: 75 M. argentata (F.): Izolatory²: 76 M. argentata (F.): Izolatory²: 77 M. argentata (F.): Pola³: 76⁶
Patyki i łodygi – Twigs and stalks:
Ph 2 2 – – 0 0 0 0 – – 0 0 0 0 0 – 0
Sa 10 18 0 – 0 0 0 0 – – 0 0 0 0 0 – 0
Ru – – – – – – – 1 – – – 0 0 – – – 0
Co – – – – – – – – – – – – – – – – 1
Nawiercone klocki – Drilled wooden blocks:
Ti 0 – – – 0 0 – – – – 0 – 1 5 – – –
Pi 1 – – – – 0 – 0 – – – – – – – – –
Fr – – – – – – – – – – – – – – – 4 –
Zestawy deseczek – Blocks composed of wooden boards:
Fa – 13 – – – – 0 – – – 0 – – 0 – – –
Pi – 5 – – – – 0 – – – 0 – 0 2 – – 0
Ti – 5 0 – – – 0 – – – 0 – – 0 8 – 0
Ziemia – Soil:
Zp 1 0 0 – – – 0 – – – 0 – 0 0 – – –
Za 0 1 0 – – 0 0 0 – – – – 0 0 0 – –
Zb 5 10 0 1 – 6 7 – 16 35 0 29 0 0 0 – –
Zc 18 4 6 – 1 0 8 – – – 4 17 0 0 1 – –
Zr – – 1 0 18 – – 5 72 – 17 10 – – – 88 15

Odnośniki jak w Tab. 1 – Notes as in the table 1

strona 143

Miesiarka łysawa założyła jedno tylko gniazdo w izolatorze, w skrzynce z ziemią pionową.

Z wymienionych gatunków najlepiej udawała się hodowla miesiarki lucernówki, hodowano również przez kilka lat miesiarkę różówkę, srebrzystą, rdzawostopkę, ziemną i czasem uzyskiwano potomstwo miesiarki trójbarwnej. Chów innych gatunków miesiarek nie przyniósł rezultatów.

Wybór średnicy kanału gniazdowego. Miesiarka lucernówka zasiedlała głównie kanały o średnicy 4-7 mm, najchętniej 5 mm (Gosek i in. 1992); miesiarka srebrzysta 5-7 mm (najchętniej 6 mm); rdzawostopka 5-7 mm (najchętniej 6-7 mm); różówka 5-9 mm (najchętniej 6-7 mm); dwuzębna 5-8 mm (najchętniej 7 mm); łysawa 8 mm, długowłosa 8-9 mm, ziemna 6-13 mm (najchętniej 10 mm), a trójbarwna 5-12 mm (najchętniej 10 mm). Wybór mniejszej lub większej średnicy zależał również częściowo od rodzaju materiału (Tab. 3) – np. miesiarka różówka w deseczkach bukowych najchętniej wybierała średnicę 5 mm, a w innych deseczkach i w rurkach papierowych chętniej 7 mm; podobnie miesiarka srebrzysta w ziemi wolała 6 mm, a w deseczkach i patykach 7 mm; rdzawostopka zaś – w ziemi i bzie 6 mm, a w papierze i trzcinie 7 mm.

Wybór głębokości kanału. Gdy chodzi o głębokość kanału (Tab. 4) to miesiarka lucernówka zasiedlała kanały 6-20 cm, najchętniej 15 cm (Gosek i in. 1992); różówka 5-30 cm (najchętniej 17-18 cm); srebrzysta 9-20 cm (najchętniej 13-14 cm); rdzawostopka 9-18 cm (najchętniej 12-15 cm); dwuzębna 9-20 cm, ziemna 5-20 cm (najchętniej 11-12 cm); trójbarwna 3-16 cm (najchętniej 11-12 cm).

PODSUMOWANIE WYNIKÓW I WNIOSKI

  1. Różne gatunki miesiarek wybierają różne miejsca gniazdowania:
  2. miesiarka różówka najchętniej gnieździ się w kanałach w drewnie (bez czarny, leszczyna, klon, lipa), w trzcinie i w rurkach z kalki technicznej – o średnicy otworu 6-7 mm, a głębokości 17-18 cm,
  3. miesiarka rdzawostopka – w podobnych materiałach i średnicach, ale o głębokości 12-15 cm,
  4. miesiarka dwuzębna – w trzcinie i drewnie lipowym – o średnicy 7 mm, a głębokości 12-17 cm,
  5. miesiarka długowłosa – w drewnie sosnowym o średnicy kanałów 8-9 mm,
  6. miesiarka srebrzysta – w rurkach z ziemią o średnicy kanałów 6 mm, a głębokości 13-14 cm,
  7. miesiarka ziemna – w kanałach w skośnej i pionowej powierzchni ziemi, zwłaszcza w rurkach z ziemią – o średnicy otworu 10 mm, a głębokości 11-12 cm,
  8. miesiarka trójbarwna – w podobnych miejscach jak miesiarka ziemna, a także w drewnie z buku i bzu czarnego.
  1. Z gatunków tych możliwy jest chów miesiarki różówki, rdzawostopki, srebrzystej, ziemnej, a prawdopodobnie i trójbarwnej.
strona 144

Tabela 3 Wybór średnicy kanału gniazdowego (liczba założonych gniazd) Selection of nest canal diameter (number of settled nests)

Materiał gniazdowy / Nest materials¹ Srednica kanału – Canal diameter (mm): 3-4,5 Srednica kanału – Canal diameter (mm): 5-5,5 Srednica kanału – Canal diameter (mm): 6-6,5 Srednica kanału – Canal diameter (mm): 7 Srednica kanału – Canal diameter (mm): 8 Srednica kanału – Canal diameter (mm): 9 Srednica kanału – Canal diameter (mm): 10 Srednica kanału – Canal diameter (mm): 11 Srednica kanału – Canal diameter (mm): 12 Srednica kanału – Canal diameter (mm): 13
M. rotundata⁵ 151 643 287 80 1 0 9 – – –
M. argentata
Zr, Zc – 2 68 17 – – – – – –
Ti⁴ – 5 6 3 0 – – – – –
Fr – 1 3 – – – – – – –
Pi⁴ – 0 0 2 – – – – – –
Co – – 0 1 – – – – – –
– 8 77 23 0 – – – – –
M. alpicola
Zr – 0 3 – – – – – – –
Sa 0 3 15 4 0 – – – – –
Ac, Co¹ – 2 6 7 – – – – – –
p – – 16 19 – – – – – –
Ph 0 0 0 7 – – – – – –
0 5 40 37 0 – – – – –
M. centuncularis
Fa – 7 0 0 – – – – – –
So, De – 0 2 0 – – – – – –
Zb, Zc, Zr – 1 9 6 6 1 0 – – –
Ph – 1 15 8 3 – – – – –
Co² – 2 33 17 – – – – – –
Ac² – – 67 42 – – – – – –
k – – 5 5 – – – – – –
Sa, Ru – 7 27 24 – – – – – –
p – – 21 31 – – – – – –
Pi, Ti, Ac³ – 0 3 9 0 – – – – –
– 18 182 142 9 1 0 – – –
strona 145
M. ericetorum
Ph 0 1 2 6 2 – – – – –
M. ligniseca
Zc – – – – 1 0 0 0 0 –
M. circumcincta
Pi², Pi³ – – – 0 1 1 – – – –
M. willoughbiella
Ru 0 0 1 0 – – – – – –
Zb, Zc, Zr 0 0 0 0 11 10 24 2 0 2
0 0 1 0 11 10 24 2 0 2
M. maritima
Ph – 5 6 7 2 0 2 – – –
Fa – – – – 5 0 8 – – –
Ti, Pi⁴ – – – – 0 – 10 – – –
Zb, Zc 0 0 0 0 0 5 27 5 2 –
Sa 0 0 0 0 0 4 9 10 5 –
0 5 6 7 7 9 46 15 7 –

Odnośniki – Notes:

¹ Jak w Tab. 1 – As in the table 1

² Patyki – Twigs

³ Deseczki – Boards

⁴ Klocki – Blocks

⁵ (Ruszkowski i in. 1992)

strona 146

Tabela 4 Wybór głębokości kanału gniazdowego przy różnych średnicach kanału Selection of nest canal depth with different canal diameter¹

Srednica / Diameter (mm) Głębokość kanału – Canal depth (cm): 3-4 Głębokość kanału – Canal depth (cm): 5-6 Głębokość kanału – Canal depth (cm): 7-8 Głębokość kanału – Canal depth (cm): 9-10 Głębokość kanału – Canal depth (cm): 11-12 Głębokość kanału – Canal depth (cm): 13-14 Głębokość kanału – Canal depth (cm): 15-16 Głębokość kanału – Canal depth (cm): 17-18 Głębokość kanału – Canal depth (cm): 19-20 Głębokość kanału – Canal depth (cm): 21-22 Głębokość kanału – Canal depth (cm): 25 Głębokość kanału – Canal depth (cm): 30
M. argentata
5 – – – 0 0 0 – – 2 – – –
6-6,5 – – – 5 31 34 11 – 4 – – –
7 – – – 0 6 7 4 – 1 – – –
M. centuncularis
5-5,5 – – 0 1 0 1 5 3 0 – – –
6 – – 0 6 13 11 7 21 13 0 13 0
7 – 1 0 3 12 6 13 54 24 0 14 18
8 – 0 2 2 3 0 2 0 1 0 – –
M. alpicola
5 – – – – 4 – 3 – – – – –
6 – – – 1 18 5 15 – – – – –
7 – – 0 0 7 18 3 1 0 0 – –
M. ericetorum
5 – – 0 0 1 0 0 0 0 0 – –
6 – – 0 0 2 0 0 0 0 0 – –
7 – – 0 0 1 0 1 3 2 0 – –
8 – – 0 1 0 0 0 1 0 0 – –
strona 147
M. ligniseca
8 – – 0 – 1 – – – – – – –
M. willoughbiella
8 – 0 1 2 7 0 0 0 0 – – –
9 – 6 8 36 49 39 34 2 3 – – –
10 – 3 – – 2 – – – – – – –
11 – – 1 1 – 0 – – – – – –
13 – – 0 0 – 2 – – – – – –
M. maritima
8 – – 1 0 0 – 0 – 0 – – –
9 0 – 0 4 3 0 1 0 0 0 – –
10 6 5 0 10 36 – 0 0 0 0 – –
11 – 0 0 1 9 1 2 – 0 – – –
12 – 6 – – 1 – – – – – – –
13 – – – – 0 2 – – – – – –

Odnośniki – Notes:

¹ Liczby w tabeli oznaczają ilość założonych gniazd Numbers in the table indicated the number of settled nests

strona 148

LITERATURA

Alfken J.D. (1912) – Die Bienenfauna von Westpreussen. Ber.Westpr.Bot.-Zool.Ver., Danzig 34:1-96.

Gosek J. i in. (1992) – Wybór miejsc gniazdowania i wpływ jego na rozwój populacji miesiarki lucernówki – Megachile rotundata (F.). Pszczeln.Zesz.Nauk. 36:

Hőppner H. (1910) – Zur Biologie der Rubusbewohner. Z. f. wissensch. Insektenbiol. 6.

Ruszkowski A. i in. (1979) – The search for the methods to increase population of insects pollinating alfalfa. Final research report (powielony maszynopis – duplicated typescript).

Sitowski L. (1936) – O budowie gniazda misierki (Megachile maritima Kirb.). Rocz.Ochr.Rośl. 3,2.

SELECTION OF NESTING SITES BY DIFFERENT LEAF-CUTTER BEE SPECIES

(MEGACHILE LATR.)

Andrzej Ruszkowski, Janina Gosek, Mieczysław Biliński, Bolesław Jabłoński, Krystyna Kuna, Alina Cybula

Summary

It was investigated (1974-1977) what nesting sites were most willingly selected by individual leaf-cutter bee species in field conditions and in the rearing cages. Megachile centuncularis (L.) selected most willingly the nesting canals of 6-7 mm canal diameter and of 17-18 cm canal depth in wood, cane and tubes from tracing paper; M. alpicola Alfk. – of 6-7 mm diameter and of 12-15 cm depth – in similar materials; M. ericetorum Lep. – of 7 mm diameter and of 12-17 cm depth – in cane and wood; M. circumcincta (K.) – of 8-9 mm diameter – in pine wood; M. argentata (F.) – of 6 mm diameter and of 13-14 cm depth – in vertical soil surface; M. willoughbiella (K.) – of 10 mm diameter and of 11-12 cm depth – in vertical and slanting soil surface; M. maritima (K.) – as the previous species but also in beech wood and in elder twigs. The progeny was obtained in rearing of Megachile centuncularis (L.), M. alpicola Alfk., M. argentata (F.), M. willoughbiella (K.) and M. maritima (K.).

Keywords: Megachile, nesting, domestication.


Errata — błędy druku znalezione podczas digitalizacji

  • s. 148, piśmiennictwo: „Hőppner” → Höppner

Podobne wpisy