Współczesne kierunki walki z warrozą, czyli o tym jak „heretycy” stali się wizjonerami

tekst: Krzysztof Olszewski

Artykuł z numeru 3/2025 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer

Tytułowi „heretycy” to pszczelarze, którzy „widzieli dalej”, podczas gdy zdecydowana większość trwała przy konwencjonalnych (bazujących na syntetycznych akarycydach) metodach walki z inwazją roztocza Varroa destructor, mimo ich malejącej skuteczności.

Jeszcze nie tak dawno tzw. twarde akarycydy pozwalały z łatwością opanować inwazję pasożyta. Mało przekonujące wydawały się wówczas argumenty optujące za stosowaniem bardziej pracochłonnego modelu zintegrowanej walki z pasożytem (metody biotechniczne uzupełnione zabiegami chemicznymi w ograniczonym zakresie) lub jedynie wybranych metod biotechnicznych. Do tych ostatnich zalicza się zabiegi gospodarki pasiecznej polegające m.in. na: doprowadzeniu rodzin do stanu bezczerwiowego; wyłapywaniu roztoczy w plastrze/plastrach z czerwiem (tzw. plastry-pułapki) i usuwaniu ich po zasklepieniu czerwiu przez pszczoły; usuwaniu czerwiu trutowego. Niektóre metody biotechniczne wymagają uzupełniania o leczenie chemiczne, przy czym może być ono zdecydowanie mniej intensywne w porównaniu do zabiegów, jakie muszą być przeprowadzane w rodzinach, w których metod biotechnicznych nie stosowano.

Dzisiaj do głębokiej refleksji skłaniają słowa wypowiedziane przez Bartjana Fernhout’a na II konferencji ruchu „Varroaresistenz 2033”, która odbyła się w dniach 12–14 stycznia 2024 roku w Dreźnie. Powiedział on wówczas „Nasze pasieki to jeden wielki szpital, a my jesteśmy lekarzami, którzy mimo dużej wiedzy nie radzą sobie z problemem”.

TE SAME, ALE NIE TAKIE SAME

W kontekście wypowiedzi Fernhout’a można stwierdzić, że w walce z Varroa mamy kilka znaczących „osiągnięć”, z konsekwencjami których musimy się mierzyć. Za naszą sprawą, w ciągu relatywnie krótkiego 40-letniego okresu, pasożyt zmienił się ze stosunkowo łatwego do zwalczenia przeciwnika w bardzo trudnego. W początkowym okresie skuteczność większości metod ograniczania jego inwazji była wystarczająca. Pszczelarze rozpoczynali zabiegi przeciwwarrozowe zwykle dopiero we wrześniu. Z czasem okazało się, że to zbyt późny termin, a kluczem do sukcesu jest skuteczna ochrona form rozwojowych zimowego pokolenia pszczół. Z tego względu dzisiaj rekomenduje się wykonanie leczenia głównego na początku jesiennego okresu rozwoju rodzin – w ostatniej dekadzie lipca (najpóźniej na przełomie lipca i sierpnia), natomiast przeprowadzenie dodatkowego leczenia – celem pozbycia się pozostałych roztoczy (w tym pochodzących z reinwazji) – jesienią, gdy w rodzinach nie ma czerwiu. Szkopuł w tym, że obecnie czerw jest nawet zimą, a przynajmniej w jej pierwszej połowie. Poza dwoma wspomnianymi terminami leczenia rodzin, coraz częściej wskazuje się na zasadność wykonania zabiegów także wiosną.

Ten artykuł pochodzi z numeru 3/2025

E-prenumerata obejmuje numer bieżący i kolejne. Wcześniejsze numery są dostępne jako e-wydania — na 12 miesięcy od zakupu.

Kup e-wydanie 3/2025 — 10,00 zł Cały e-rocznik 2025 — 100,00 zł E-prenumerata

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

W tym numerze — Marzec 2025

  1. Ludzie-miejsca-wydarzeniaPszczelarskie migawki z kraju i ze świataKamila Cyfra pełna treść po wykupieniu3 min
  2. Moja gospodarka pasiecznaWiosna, a z nią pierwsze prace w pasieceWojciech Kołodyński pełna treść po wykupieniu8 min
  3. Choroby, szkodniki, zatruciaWspółczesne kierunki walki z warrozą, czyli o tym jak „heretycy” stali się wizjoneramiKrzysztof Olszewskidostępny dla Ciebie13 min
  4. Żywienie pszczółPasze i suplementy diety w pasiece – konieczność, czy „nowa moda” [1]Dariusz Karwan pełna treść po wykupieniu18 min
  5. Pożytki i zapylanieEkofizjologiczne aspekty nektarowania roślinBożena Denisow, Monika Strzałkowska-Abramek pełna treść po wykupieniu7 min
  6. Inne zapylaczeOwady zapylające w mieścieWeronika Banaszak-Cibicka, Iga Stanisławska pełna treść po wykupieniu6 min
  7. Ludzie-miejsca-wydarzenia„Różnica między niemożliwym a możliwym leży w determinacji człowieka”.Krystyna Pohorecka pełna treść po wykupieniu10 min
  8. Listy czytelnikówListy czytelnikówRedakcja pełna treść po wykupieniu4 min

Podobne wpisy