Bariery anatomiczne i funkcjonalne chroniące pszczoły przed zakażeniami i inwazjami pasożytniczymi – odporność układu oddechowego

tekst: Marek W. Chmielewski

Artykuł z numeru 4/2022 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer w wersji drukowanej

Patrząc na układ oddechowy (tchawkowy) pszczoły jak na barierę przeciwzakaźną, można go traktować jako przedłużenie okrywy ciała. Takie podejście znajduje uzasadnienie zarówno w pochodzeniu ektodermalnym obydwu układów, jak i wielu wspólnych cechach ich struktury anatomicznej. 

Proces oddychania owadów polega na wymianie gazowej tlenu i dwutlenku węgla. U niektórych owadów układ oddechowy to miejsce występowania komórek układu endokrynalnego. Układ oddechowy może również współuczestniczyć w wytwarzaniu i odbieraniu dźwięków służących porozumiewaniu się osobników: wabieniu lub odstraszaniu.

Za proces oddychania odpowiada system tchawek, który tworzy sieć rozgałęziających się rurek, łączących się z powietrzem atmosferycznym poprzez przetchlinki położone na powierzchni ciała. Przetchlinki mają specjalne aparaty zamykające, które zabezpieczają organizm przed nadmierną utratą wody. Duże tchawki tworzą w ciele owada podłużne i poprzeczne pnie, które rozgałęziając się, penetrują wszystkie tkanki i docierają do komórek. Najcieńsze, końcowe odgałęzienia tchawki – tracheole, wnikają w światło poszczególnych komórek. Ich średnica ma mniej niż 1 µm (mikrometr), co uniemożliwia wentylację, są więc wypełnione płynem, w którym rozpuszczają się gazy. 

BUDOWA UKŁADU TCHAWKOWEGO

Tchawki (tracheae): – to system rurek wnikających i rozgałęziających się wewnątrz organizmu owada. Wnętrze tchawek i tracheoli wyścielone jest epikutikularną warstwą zwaną intymą – będącą przedłużeniem oskórka, oraz znajdujący się pod nią jednowarstwowy nabłonek oddechowy (matrix). Większe pnie tchawkowe mają także warstwę endokutikularną. Tenidia – to spiralne zgrubienia, które powodują, że tchawki i tracheole są bardzo elastyczne i wytrzymałe (nie zapadają się kiedy obniża się ciśnienie wewnętrzne). Początkowy odcinek tchawki znajdujący się na powierzchni ciała, to otwór zwany przetchlinką, a końcowe odcinki, wnikające do komórek, to kapilary lub tracheole.

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

W tym numerze — Kwiecień 2022

  1. Rozmowa miesiącaHodowca pszczół świadczy usługi dla pszczelarzy. Musi odpowiadać na ich potrzeby oraz nowe wyzwania – mówi Przemysław SzeligaJakub Jaroński pełna treść po wykupieniu14 min
  2. InneVI Ogólnopolska Konferencja Pszczelarska z cyklu „Weterynaria dla Pszczelarstwa”Redakcja pełna treść po wykupieniu1 min
  3. Choroby, szkodniki, zatruciaWykaz laboratoriów diagnozujących choroby pszczółKrystyna Pohorecka, PIWet-PIB pełna treść po wykupieniu11 min
  4. InneIII Kongres Zootechniki Polskiej pt. „Quo vadis Zootechniko”Redakcja pełna treść po wykupieniu1 min
  5. Gospodarka pasiecznaPorady z Pszczelej Woli: kwiecieńTomasz Kędziora pełna treść po wykupieniu9 min
  6. Gospodarka pasiecznaNajprostsza konstrukcja, najłatwiejsza gospodarka (7)Jakub T. Wilk pełna treść po wykupieniu11 min
  7. Gospodarka pasiecznaSuplementy i substytuty białkowe w żywieniu rodziny pszczelejZbigniew Lipiński pełna treść po wykupieniu13 min
  8. Choroby, szkodniki, zatruciaBariery anatomiczne i funkcjonalne chroniące pszczoły przed zakażeniami i inwazjami pasożytniczymi – odporność układu oddechowegoMarek W. Chmielewskidostępny dla Ciebie8 min
  9. Choroby, szkodniki, zatruciaWszystko o nosemozie [4]Krystyna Pohorecka pełna treść po wykupieniu12 min
  10. Pożytki i zapylanieŁąka – pszczeli azylZofia Kaczmarek pełna treść po wykupieniu6 min
  11. Biblioteka pszczelarzaNowości wydawniczeGabriela Wilczyńska pełna treść po wykupieniu3 min
  12. Programy badawczeŁączenie nauki i praktyki: wyniki badania ankietowegoEwa Mazur, Anna Gajda pełna treść po wykupieniu3 min

Podobne wpisy