Krótka historia odkrycia tańców rojowych pszczół

tekst: Andrzej Rajca

Artykuł z numeru 6/2025 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer

Sposób, w jaki zbieraczki informują o nowym źródle pokarmu jest powszechnie znany. Ale czy wszyscy wiemy, jak pszczoły wybierają miejsce osiedlenia się roju? W okresie wzmożonego rojenia się rodzin kilka informacji o biologicznym aspekcie tego zjawiska. 

W 1949 roku Martin Lindauer, student i asystent Karla von Frischa obserwował rój pszczół, który osiadł w zaroślach. Był on wówczas jednym z uczestników zespołu badającego zachowanie tych owadów i jedną z nielicznych w owym czasie osób, które wiedziały, jakie informacje pszczoły przekazują tańcząc. Gdy Lindauer dostrzegł takie pszczoły na powierzchni roju, pomyślał, że sygnalizują obecność źródła nektaru. Jednak po chwili zauważył, że niektóre z nich są pokryte szarym nalotem. W genialnym przebłysku intuicji schwycił „brudne tancerki” i powąchał. Stwierdził, że ich zapach przypomina woń sadzy, co mogło świadczyć, że pszczoły wróciły z „inspekcji” jakiegoś komina (w zburzonym w wyniku wojennych nalotów Monachium) i nie sygnalizują bynajmniej położenia pokarmu a miejsce odpowiednie na założenie gniazda. W taki oto sposób Lindauer odkrył, że taniec służy im nie tylko do wskazywania źródła pokarmu, ale również, w trakcie rójki, do sygnalizowania miejsca odpowiedniego na osiedlenie się nowej rodziny. Na podstawie wcześniejszych obserwacji wiadomo było, że pszczoły do tego celu używają zwiadowczyń, a wędrujący rój doskonale wie gdzie zdąża. Nie znano jednak sposobu zdobywania i przekazywania przez nie tych informacji. Tymczasem okazało się, że język tańca jest znacznie bardziej uniwersalnym narzędziem komunikacji. 

Ten artykuł pochodzi z numeru 6/2025

E-prenumerata obejmuje numer bieżący i kolejne. Wcześniejsze numery są dostępne jako e-wydania — na 12 miesięcy od zakupu.

Kup e-wydanie 6/2025 — 10,00 zł Cały e-rocznik 2025 — 100,00 zł E-prenumerata

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

W tym numerze — Czerwiec 2025

  1. Inne32. Biesiada u Bartnika 5 i 6 lipcaRedakcja pełna treść po wykupieniu1 min
  2. Moja gospodarka pasiecznaSelekcja – droga do utrzymania silnych i zdrowych rodzin pszczelich [2]Wojciech Kołodyński pełna treść po wykupieniu9 min
  3. Gospodarka pasiecznaEfekty przerwania czerwienia matek pszczelich za pomocą obrączekKrzysztof Loc, Jakub Słomiński pełna treść po wykupieniu6 min
  4. Biologia pszczółKrótka historia odkrycia tańców rojowych pszczółAndrzej Rajcadostępny dla Ciebie6 min
  5. Biologia pszczółCo warto wiedzieć o matkach pszczelichAndrzej Chorągiewicz pełna treść po wykupieniu4 min
  6. Punkt widzenia„Dziesięć lat to realistyczny termin”, czyli o metodach biotechnicznych dr. Ralpha Büchlera [2]Bartłomiej Maleta pełna treść po wykupieniu15 min
  7. Ludzie-miejsca-wydarzeniaProfesora Jerzego Wilde „kortowski walc z pszczołami”Krystyna Pohorecka pełna treść po wykupieniu8 min
  8. Ludzie-miejsca-wydarzeniaWydarzenia pszczelarskie w KielcachKrystyna Pohorecka pełna treść po wykupieniu4 min
  9. Ludzie-miejsca-wydarzeniaPodróże kształcą, czyli relacja z ubiegłorocznej wycieczki pszczelarzy zawodowych [2]Jerzy Wilde pełna treść po wykupieniu15 min
  10. Ludzie-miejsca-wydarzeniaPszczelarskie migawkiKamila Cyfra pełna treść po wykupieniu6 min

Podobne wpisy