IDENTYFIKACJA ARABINOZY W MIODZIE SPADZIOWYM
tekst: Jan Curyło
Pszczelnicze Zeszyty Naukowe, Rok IX, 1965 — Jan Curyło
strona 49PSZCZELNICZE ZESZYTY NAUKOWE Rok IX, nr 1—2 lipiec 1956
Jan Curyło
Katedra Chemii Ogólnej WSR w Lublinie Zakład Pszczelnictwa I. S. w Skierniewicach
W poprzednich badaniach (Curyło 1962) uzyskałem kilka połączeń p-aminoazobenzenu (p-AAB) z cukrami redukującymi z miodu spadziowego z jodły. Jednym z tych związków był osad nr 4 w ilości 0,092 g, c ciemnopomarańczowej barwie. W układzie rozpuszczalników n-butanol (chloroform) woda 1:2,5:4 (frakcja dolna) wykazywał on Rf 0,95 jak p-AAB, nie był jednak tym związkiem, gdyż skręcał płaszczyznę światła spolaryzowanego w prawo. Zarówno barwa jak i szybkość spływu nasuwały przypuszczenie, że to jest pochodna jednej z pentoz. Zadaniem tej pracy było zidentyfikowanie tego związku.
Próby wykrycia pentoz lub ich pochodnych w pięciu miodach nektarowo-spadziowych podjął Browne (1934) i stwierdził w nich 0,83—1,01% pentozanów. Doszedł jednak do wniosku, że obecność pentozanów w miodach kwiatowych nie jest pewna, ponieważ Tollens i jego współpracownicy stwierdzili, że destylacja czystego cukru z kwasem solnym daje ilość furfuralu odpowiadającą 1,15% pentozanów.
CZĘŚĆ DOŚWIADCZALNA
Hydroliza osadu nr 4 (Curyło 1962). Do 80 mg osadu w probówce pojemności ok. 15 ml dodałem 30 μl aldehydu benzoesowego i 1 ml wody. Probówkę ogrzewałem przez 1 godzinę w kąpieli wodnej w temperaturze 85—95°. Związek przereagował całkowicie a C6H5—CH = N—C6H4—N = N—C6H5 stopił się i zastygł przy oziębieniu roztworu. Odsączyłem
strona 50osad a przesącz wyekstrahowałem ośmiokrotnie eterem naftowym, biorąc za każdym razem po 1 ml eteru. Z kolei odpędziłem eter rozpuszczony w roztworze wodnym przez umieszczenie probówki z nim w zimnej wodzie i zagotowanie. Dodałem następnie do roztworu 10 mg węgla aktywnego i zagotowałem. Po przesączeniu i dwukrotnym przemyciu po 0,5 ml wody, otrzymałem prawie bezbarwny roztwór, który zbadałem za pomocą chromatografii bibułowej. Resztę roztworu zatężyłem w kąpieli wodnej, o temp. 60°, pod próżnią ok. 10 Tor do konsystencji syropu, który w ciągu pięciu dni skrystalizował. Otrzymałem w ten sposób 0,030 g osadu (cukier X).
CHROMATOGRAFIA BIBUŁOWA CUKRU X
- Na dwa paski bibuły Schleicher i Schüll 2043a, szerokości 140 mm i długości 420 mm (licząc od miejsca startu) naniosłem na pięć punktów startowych kolejno: 1) 20 μg glikozy + 20 μg ksylozy, 2) 20 μg glikozy + 20 μg ksylozy + 20 μg arabinozy, 3) cukier X (20 do 30 μg), 4) 20 μg arabinozy + 20 μg ribozy. 5) 20 μg glikozy + 20 μg ksylozy + 20 μg arabinozy + 20 μg ribozy. Oba chromatogramy rozwijałem techniką spływowo-przepływową, przez 17 godzin, mieszaniną: n-butanol nas. wodą (kwas octowy) woda 4:1:5 obj. Jeden z chromatogramów wywoływałem alkalicznym roztworem trójfenylotetrazolu (TFT) (Curyło 1962), a drugi
Tabela 1 Współczynniki Rg cukru X i testów na bibule Schleicher i Schüll 2043a
| Nr | Cukry | n-BuOH (kwas octowy) H2O—4 : 1 : 5: riboza | n-BuOH (kwas octowy) H2O—4 : 1 : 5: ksyloza | n-BuOH (kwas octowy) H2O—4 : 1 : 5: arabinoza | n-BuOH (kwas octowy) H2O—4 : 1 : 5: glikoza | n-BuOH(EtOH)H2O—4 : 1 : 5: riboza | n-BuOH(EtOH)H2O—4 : 1 : 5: ksyloza | n-BuOH(EtOH)H2O—4 : 1 : 5: arabinoza | n-BuOH(EtOH)H2O—4 : 1 : 5: glikoza |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| a 1 | glikoza + ksyloza | 1,32 | 1,00 | 1,60 | 1,00 | ||||
| 2 | glikoza + arabinoza + ksyloza | 1,36 | 1,21 | 1,00 | 1,56 | 1,38 | 1,00 | ||
| 3 | cukier X | 1,23 | 1,38 | ||||||
| 4 | arabinoza + riboza | 1,49 | 1,23 | 1,85 | 1,34 | ||||
| 5 | glikoza + arabinoza + ksyloza + riboza | 1,56 | 1,37 | 1,22 | 1,00 | 1,81 | 1,56 | 1,40 | 1,00 |
| b 1 | glikoza | 1,00 | 1,00 | ||||||
| 2 | cukier X | 1,27 | 1,41 | ||||||
| 3 | cukier X + arabinoza | 1,33 | 1,41 | ||||||
| 4 | cukier X + ksyloza | 1,42 | 1,33 | 1,66 | 1,41 | ||||
| 5 | cukier X + riboza | 1,50 | 1,20 | 2,00 | 1,45 |
ftalanem aniliny (FA) (Patridge 1949). Wyliczone z chromatogramów współczynniki Rg przedstawia tab. 1a.
- Wykonałem chromatogramy podobnie jak poprzednio ale rozwijałem je mieszaniną: n-butanol nas. wodą (96% etanol) woda 4:1:5 obj. przez 17 godzin. Jeden z chromatogramów wywoływałem TFT a drugi FA (tab. 1a).
- Na dwa paski bibuły o wymiarach jak pod p. 1) naniosłem kolejno: 1) 20 μg glikozy, 2) ok. 30 μg cukru X, 3) ok. 30 μg cukru X + 10 μg arabinozy, 4) ok. 30 μg cukru X + 10 μg ksylozy, 5) ok. 30 μg cukru X + 10 μg ribozy. Jeden z chromatogramów rozwijałem w układzie rozpuszczalników n-butanol nas. wodą (kwas octowy) woda 4:1:5 obj. przez 15,5 godziny, a drugi w układzie n-butanol nas. wodą (96% etanol) woda 4:1:5 obj. przez 17 godzin. Oba chromatogramy wywołałem TFT (tab. 1b).
OTRZYMANIE OSAZONU CUKRU X
30 mg cukru X zmieszałem w probówce z 60 mg chlorowodorku fenylohydrazyny, 90 mg krystalicznego octanu sodu i 0,6 ml wody. Probówkę wstawiłem do gotującej się wody i po 9 minutach stwierdziłem pojawienie się w niej kryształków zmieszanych z olejem. Wynik był więc zgodny z obserwacją podaną przez Vogla (1961) nad tworzeniem się osazonu arabinozy. Kryształy odsączyłem przez mały lejek szklany Schotta G3, przemyłem dwukrotnie po 0,5 ml zimnej wody i przekrystalizowałem z 50-procentowego etanolu. Pod mikroskopem widoczne były sploty charakterystyczne dla osazonu arabinozy (Vogel 1961). Posiadały one tt. 157°, zmierzoną w przyrządzie Thielego.
POSZUKIWANIE PENTOZ W MIODZIE SPADZIOWYM Z JODŁY PO PRZEFERMENTOWANIU GO DROŻDŻAMI
2 g miodu spadziowego z jodły umieściłem w kolbie stożkowej na 100 ml, dodałem 50 ml wody i 0,5 g drożdży prasowanych. Roztwór fermentował przez 48 godzin. Odsączyłem następnie drożdże, a do przesączu dodałem 0,3 węgla aktywnego, zagotowałem go i ponownie przesączyłem. Roztwór zatężyłem pod zmniejszonym ciśnieniem w 60° do konsystencji syropu. Następnie rozcieńczyłem go 1 ml wody i zbadałem metodą chromatografii bibułowej. Na bibułę Wh 1. o wymiarach 200 × 380 (licząc od linii startowej) naniosłem kolejno na 7 punktów startowych: 1) 30 μg glikozy, 2) 30 μg glikozy + 30 μg arabinozy, 3) ok. 80 μg cukrów pozostałych po przefermentowaniu + 20 μg glikozy, 4) 30 μg glikozy + 30 μg ribozy, 5) jak pod p. 3, 6) 20 μg glikozy +
strona 5220 μg arabinozy i 7) jak pod p. 3. Chromatogram rozwijałem przez 24 godziny techniką spływowo-przepływową w układzie rozpuszczalników n-butanol nas. wodą (kwas octowy) woda — 4:1:5 obj. a następnie wywoływałem szczawianem aniliny (Partridge 1949). Wyniki przedstawiłem w tab. 2.
Tabela 2 Współczynniki Rg testów cukrowych i cukrów pozostałych po przefermentowaniu miodu spadziowego z jodły drożdżami prasowanymi
| Nr punktu startowego | Cukry | Współczynniki Rg: riboza | Współczynniki Rg: arabinoza | Współczynniki Rg: glikoza | Współczynniki Rg: cukry niezidentyfikowane | Współczynniki Rg: cukry niezidentyfikowane | Współczynniki Rg: cukry niezidentyfikowane |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | glikoza | 1,00 | |||||
| 2 | glikoza + arabinoza | 1,21 | 1,00 | ||||
| 3 | glikoza + cukry po odfermentowaniu | 1,12 | 1,00 | 0,66 | 0,52 | 0,37 | |
| 4 | glikoza + riboza | 1,39 | 1,00 | ||||
| 5 | glikoza + cukry po odfermentowaniu | 1,15 | 1,00 | 0,67 | 0,55 | 0,40 | |
| 6 | glikoza + arabinoza | 1,20 | 1,00 | ||||
| 7 | glikoza + cukry po odfermentowaniu | 1,17 | 1,00 | 0,60 | 0,50 | 0,36 |
PRÓBY CHROMATOGRAFICZNEGO ROZDZIAŁU ARABINOZY OD FRUKTOZY
Na cztery komplety pasów bibuły Whatman nr 1 i 4 oraz Schleicher i Schüll nr 2043a i 2040b, o szerokości 140 i długości 420 mm (licząc od linii punktów startowych), nakropliłem, z jednoprocentowych roztworów wodnych, na pięć punktów startowych, następujące cukry:
- 20 μg fruktozy + 20 μg arabinozy,
- 20 μg fruktozy + 20 μg glikozy,
- 20 μg arabinozy + 20 μg glikozy,
- i 5) jak pod p. 1. Każdy komplet chromatogramów rozwijałem inną mieszaniną rozwijającą, posługując się techniką spływowo-przepływową. Zastosowałem następujące mieszaniny:
- n-butanol nas. wodą (BuCH) (kwas octowy) (kw. oct.)/woda — 4:1:5 obj. Chromatogramy rozwijałem przez 18 godzin fazą organiczną, wydzieloną z tej mieszaniny po jej gotowaniu przez 1 godzinę pod chłodnicą zwrotną.
- n-butanol nas. wodą/octan etylowy/(oct. et.)/woda — 7:2:1 obj.
- n-butanol nas. wodą/pirydyna/(pir.)/woda — 6:1:1,5 obj. Czas rozwijania chromatogramów we frakcji organicznej z tej mieszaniny wynosił 36,5 godziny.
Tabela 3 Liczba plam i współczynniki Rg mieszanin glikozy, fruktozy i arabinozy w różnych mieszaninach rozwijających i na różnych bibułach chromatograficznych
| Nr | Cukier | Mieszanina rozwijająca: BuOH (kw. oct.) H2O 4 : 1 : 5: Wh 1 | Mieszanina rozwijająca: BuOH (kw. oct.) H2O 4 : 1 : 5: Wh 4 | Mieszanina rozwijająca: BuOH (kw. oct.) H2O 4 : 1 : 5: SS 2043a | Mieszanina rozwijająca: BuOH (kw. oct.) H2O 4 : 1 : 5: SS 2040b | Mieszanina rozwijająca: BuOH (oct. et.) H2O 7 : 2 : 1: Wh 1 | Mieszanina rozwijająca: BuOH (oct. et.) H2O 7 : 2 : 1: Wh 4 | Mieszanina rozwijająca: BuOH (oct. et.) H2O 7 : 2 : 1: SS 2043a | Mieszanina rozwijająca: BuOH (oct. et.) H2O 7 : 2 : 1: SS 2040b | Mieszanina rozwijająca: BuOH (pir.) H2O 6 : 1 : 1,5: Wh 1 | Mieszanina rozwijająca: BuOH (pir.) H2O 6 : 1 : 1,5: Wh 4 | Mieszanina rozwijająca: BuOH (pir.) H2O 6 : 1 : 1,5: SS 2043a | Mieszanina rozwijająca: BuOH (pir.) H2O 6 : 1 : 1,5: SS 2040b | Mieszanina rozwijająca: BuOH (pir.) H2O 6 : 4 : 3: Wh 1 | Mieszanina rozwijająca: BuOH (pir.) H2O 6 : 4 : 3: Wh 4 | Mieszanina rozwijająca: BuOH (pir.) H2O 6 : 4 : 3: SS 2043a | Mieszanina rozwijająca: BuOH (pir.) H2O 6 : 4 : 3: SS 2040b |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | fruktoza + arabinoza | 1,13 | 1,10 | 1,23 | 1,17 | 1,27 | 1,27 | 1,37 | 1,41 | 1,16 | 1,20 | 1,19 | 1,23 | 1,13 | 1,05 | 1,01 | 1,18 |
| 2 | fruktoza + glikoza | 1,20 | 1,14 | 1,25 | 1,21 | 1,26 | 1,28 | 1,36 | 1,34 | 1,17 | 1,28 | 1,24 | 1,22 | 1,11 | 1,06 | 1,16 | 1,11 |
| 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | ||
| 3 | arabinoza + glikoza | 1,23 | 1,17 | 1,30 | 1,20 | 1,37 | 1,27 | 1,38 | 1,39 | 1,20 | 1,19 | 1,25 | 1,25 | 1,14 | 1,05 | 1,12 | 1,15 |
| 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | ||
| 4 | fruktoza + arabinoza | 1,13 | 1,10 | 1,23 | 1,17 | 1,27 | 1,27 | 1,37 | 1,41 | 1,16 | 1,20 | 1,19 | 1,23 | 1,13 | 1,05 | 1,01 | 1,18 |
| 5 | fruktoza + arabinoza | 1,13 | 1,10 | 1,23 | 1,17 | 1,27 | 1,27 | 1,37 | 1,41 | 1,16 | 1,20 | 1,19 | 1,23 | 1,05 | 1,13 | 1,05 | 1,18 |
- n-butanol nas. wodą/pirydyna/woda — 6:4:3 obj. Czas rozwijania 18 godzin. Wszystkie chromatogramy wywoływałem TFT. Wyliczone wartości Rg przedstawiłem w tab. 3.
DYSKUSJA WYNIKÓW
Hydroliza badanego N-glikozydu przebiegała bardzo łatwo. Wartość Rg cukru X, badanego w obu mieszaninach rozwijających wskazywała na arabinozę, jak to widać z tab. 1a.
Przypuszczenie to potwierdziły następne chromatogramy, na których rozwijałem ten cukier w mieszaninie z innymi pentozami, kolejno z arabinozą, ksylozą i ribozą. Tylko mieszanina z arabinozą dawała jedną plamę w obu układach rozpuszczalników. Obrazuje to tab. 1b.
Dodatkowy dowód na identyczność tego cukru z arabinozą uzyskałem dzięki osazonowi, który pojawił się w ciągu dziewięciu minutowego gotowania w postaci mieszaniny kryształów z olejem. Jak podaje Vogel jest to forma dla osazonu arabinozy. Według tego badacza tt. tego osazonu powinna wynosić 166°. Mój osazon topił się w 157°, co jest zgodne z danymi Cziczibabina (1957).
Z kolei stwierdziłem arabinozę wprost w miodzie, po przefermentowaniu go drożdżami prasowanymi, które nie odfermentowują arabinozy. Na chromatogramie uzyskałem cztery plamy. Plama o Rg 1,12; 1,15; 1,17 mogła pochodzić tylko od arabinozy (tab. 2). Wprawdzie z tabeli widać, że arabinoza w mieszaninie z glikozą wykazuje większe Rg (1 : 20—1,21), obecność jednak oligoz pozostałych po fermentacji mogła wpłynąć hamująco na jej szybkość spływu.
Ponieważ do tego czasu, arabinoza nie została stwierdzona w miodach badanych metodą chromatografii bibułowej, należało przypuszczać, że przyczyna tego leży w jednakowej szybkości jej wędrówki na bibule z fruktozą. Plamy na rozwiniętych chromatografach miodu, przypisywane fruktozie, mogą pochodzić także od arabinozy. To przypuszczenie potwierdziły chromatogramy fruktozy i arabinozy i ich mieszanin wzajemnych, jak to widać z tab. 3. Oba cukry w badanych rozpuszczalnikach wędrowały z równą prędkością i dawały tylko jedną plamę. Potwierdziły to także badania Watanabe i współpracowników (1961), którzy zastosowali czteroskładnikowy układ mieszaniny rozwijającej; fenol/butanol/kwas octowy/woda — 20 : 20 : 8 : 40, w celu uzyskania rozdziału arabinozy od fruktozy, cukrów występujących w pyłkach Typha Latifolia L. Jednak i w tym przypadku różnica współczynników Rf była nieznaczna, gdyż Rf arabinozy wynosił 0,55 a fruktozy 0,51.
strona 55Należałoby zaznaczyć, że arabinoza strąca się z roztworów wodnych octanem ołowiu i amoniakiem (Ploetz 1955), może więc być usunięta w czasie klarowania próbek miodowych octanem ołowiu przy sporządzaniu roztworu podstawowego do badań laboratoryjnych.
OSIĄGNIĘCIE WŁASNE I WNIOSKI
- Metodą chromatografii bibułowej i metodą chemiczną stwierdzono obecność arabinozy w miodzie spadziowym z jodły.
- Fruktoza i arabinoza mają jednakową szybkość wędrówki i nie rozdzielają się na bibule Whatman nr 1 i 4 oraz Schleicher i Schüll nr 2043a i 2040b, w następujących układach rozpuszczalników:
a) n-butanol nas. wodą (kwas octowy) woda — 4 : 1 : 5 obj.,
b) n-butanol nas. wodą (octan etylowy) woda — 7 : 2 : 1 obj.,
c) n-butanol nas. wodą (pirydyna) woda — 6 : 1 : 1,5 obj.,
d) n-butanol nas. wodą (pirydyna) woda — 6 : 4 : 3 obj.
LITERATURA
Browne F. (1934) — Zeitschr. Ver. Deutsch. Zuckerind. 58, 751, (wg. Bartels W. — Honig und Kunsthonig aus Handbuch der Lebensmittel-Chemie t. V. Julius Springer-Vlg. Berlin 1938).
Curyło J. (1962) — Zastosowanie p-aminoazobenzenu (p-AAB) do badania cukrów redukujących występujących w miodzie spadziowym z jodły. Pszczeln. Zesz. Nauk. VI (1) : 15—22.
Cziczibabin A. E. (1961) — Podstawy chemii organicznej t. I. PWN, W-wa.
Patridge S. M. (1949) — Aniline Hydrogen Phthalate as a Spraying Reagent for Chromatography of Sugars, Nature 164, 443.
Ploetz Th. (1955) — Kohlenhydrate aus Hoppe-Seyler (Thierfelder-Handbuch der Physiologisch- und Pathologisch-Chemischen Analyse. X Auflage III/I Springer-Vlg. Berlin—Göttingen—Heidelberg.
Vogel A. J. (1961) — A Text-book of Practical Organic Chemistry including Qualitative Organic Analysis, Longmans, Green & Co. Ltd, London.
ИДЕНТИФИКАЦИЯ АРАБИНОЗЫ В ПАДЕВОМ МЕДЕ
Ян Цурило
Резюме
В предидущей работе (Цурило 1962) по конденсации парааминоазобензола с сахарами пихтового падевого меда был получен осадок номер 4. Осадок этот розлагали при помощи реакции с бензойным альдегидом. Хроматографическое
strona 56исследование полученного сахара доказало, что это арабиноза. Этот вывод подтвердило хроматографическое исследование меда после сбраживания его пекарскими дрожжами. Получен был также озазон этого сахара в условиях указанных для арабинозы фогелем.
Установлено что арабиноза не отделяется на бумаге от фруктозы при сочетании растворителей: 1) н-бутанол насыщ. водой /уксусная кислота/ вода 4:1:5 (объем); 2) н-бутанол насыщ. водой /уксусно этиловый эфир/ вода 7:2:1 (объем); 3) н-бутанол насыщ. водой /пиридин/ вода 6:1:1,5; н-бутанол насыщ. водой (пиридин) вода 6:4:3. Надо предполагать, что это и было причиной не нахождения до сих пор арабинозы в медах при исследовании их хроматографическим методом.
IDENTYFICATION OF ARABINOSE IN HONEYDEW HONEY
Jan Curyło
Summary
In the previous work (Curyło 1962) on the condensation of p-Amino-azobenzene with sugars from honeydew honey it was received a sedement No 4. This sedement was decomposed by reaction with benzoic aldehyde. Received sugar was investigated by chromatography and it was stated that it is arabinose. This result was confirmed by chromatography of this honey after fermentation by pressed yeast. Furthermore the osazone of this sugar was received in condition cited by Vogel.
It was stated that arabinose did not separate on the filter paper from the fructose in the arrangement solvents: 1) n-butyl alcohol saturated with water /cetic acid/water — 4 : 1 : 5 (volume), 2) n-butyl alcohol sat. with water (ethyl acetate/water — 7 : 2 : 1 (volume), 3) n-butyl alcohol sat. with water/pyridine/ 6 : 4 : 3 (volume). For this reason it was impossible to find till now arabinose in honeys investigated by chromatography method.
Errata — błędy druku znalezione podczas digitalizacji
- s. 49, metryka: „lipiec 1956″ → lipiec 1965
- s. 49: „c ciemnopomarańczowej” → o ciemnopomarańczowej
- s. 51: „Patridge” → Partridge
- s. 52: „(BuCH)” → (BuOH)
- s. 54: „dziewięciu minutowego” → dziewięciominutowego
- s. 54: „(1 : 20—1,21)” → (1,20—1,21)
- s. 54: „Typha Latifolia” → Typha latifolia
- s. 55, bibliografia: „Patridge S. M.” → Partridge S. M.
- s. 55, streszczenie: „предидущей” → предыдущей
- s. 55, streszczenie: „розлагали” → разлагали
- s. 56, streszczenie: „фогелем” → Фогелем
- s. 56: „IDENTYFICATION” → IDENTIFICATION
- s. 56, summary, 2×: „sedement” → sediment
- s. 56, summary: „/cetic acid” → /acetic acid
