AKTYWNOŚĆ WYBRANYCH ENZYMÓW W KOMÓRKACH NABŁONKOWYCH JELITA ŚRODKOWEGO PSZCZOŁY PO ZASTOSOWANIU WARROSEKTU

tekst: Paweł Chorbiński, Barbara Tomaszewska

Pszczelnicze Zeszyty Naukowe, Rok XXXVIII, 1994 — Paweł Chorbiński, Barbara Tomaszewska

strona 5

PSZCZELNICZE ZESZYTY NAUKOWE Rok XXXVIII 1994

Paweł Chorbiński, Barbara Tomaszewska

AR Katedra Epizootiologii, Wydział Medycyny Weterynaryjnej, Pl. Grunwaldzki 45, 50-366 Wrocław

Streszczenie

Przy użyciu metod histochemicznych badano aktywność esterazy niespecyficznej, fosfatazy kwaśnej i zasadowej w komórkach nabłonkowych jelita pszczół poddanych działaniu Warrosektu. Badania prowadzono w warunkach laboratoryjnych uwzględniając także przedawkowanie leku oraz w warunkach terenowych zachowując jesienny i wiosenny termin aplikacji Warrosektu. W wyniku badań laboratoryjnych stwierdzono wyraźny wpływ Warrosektu na obniżenie aktywności badanych enzymów oraz znaczący wzrost śmiertelności doświadczalnych pszczół przy zastosowaniu podwójnej dawki. W badaniach terenowych obniżenie aktywności badanych enzymów najwyraźniej zaznaczyło się wiosną i dotyczyło szczególnie esterazy niespecyficznej. Wyniki badań wskazują, że każdorazowy kontakt pszczół z Warrosektem nie pozostaje bez wpływu na aktywność badanych enzymów.

Słowa kluczowe: pszczoła, Warrosekt, jelito środkowe, esteraza niespecyficzna, fosfataza kwaśna, fosfataza zasadowa.

WSTĘP

Malation należy do związków chemicznych, które jako jedne z pierwszych zastosowano do zwalczania inwazji Varroa jacobsoni. Preparaty warroabójcze zawierające sam malation lub dodatek malationu stosowane były w Grecji, Jugosławii, Turcji, Japonii i we Włoszech (Santas i wsp. 1983, Marchetti, Barbattini 1984, Kumowa i Kaftanglu 1987, Trasyvoulou i Pappas 1988). W Polsce preparatem warroabójczym zawierającym malation jako substancję czynną był Warrosekt, produkowany od 1987 roku przez Puławskie Zakłady Przemysłu Bioweterynaryjnego.

Kostecki i wsp. (1988) donoszą, że skuteczność Warrosektu o zawartości 0,002 g malationu, może dochodzić do 97% po 2-krotnym zabiegu na przełomie lipca i sierpnia w rodzinach pszczół pozbawionych czerwiu. Przy wiosennym stosowaniu, po dwóch odymianiach, autorzy uzyskali skuteczność tego leku wynoszą 100%.

Przeprowadzono również badania nad skutecznością warroabójczą preparatów zawierających w swoim składzie malation i tetradifon (Kostecki, Jeliński

strona 6

1987 i 1988, Jeliński 1989a) oraz badania nad zastosowaniem Warrosektu EM, zawierającego 0,01 g etylowej pochodnej malationu (Kostecki, Jędruszuk 1988). Te ostatnie badania wykazały jednak, mimo wysokiej skuteczności, znaczną toksyczność tego preparatu dla pszczół.

Preparaty zawierające malation z tetradifonem stosowane są metodą fumigacyjną. Próbowano je także podawać w syropie cukrowym (Jędruszuk, de Wael 1991) lub w suchych namiastkach pyłku (Infantidis i wsp. 1988) w dawce 0,4 μg/pszczołę. Podanie malationu w syropie okazało się szkodliwe w warunkach laboratoryjnych. Środek ten powodował śmierć aż 20% doświadczalnych pszczół (Jędruszuk, de Wael l.c.). Jeliński (1985) próbował zastosować w zwalczaniu inwazji Varroa jacobsoni preparat o nazwie Kaswar, wykorzystując w tym celu preparat Sadofos o zawartości 30% malationu do sporządzania emulsji używanej następnie do oprysku pszczół. Sposób ten nie znalazł jednak praktycznego zastosowania, podobnie jak tabletki Warrosektu o zawartości 0,003 g malationu (Jeliński 1989b). Ostatecznie przyjęto do stosowania tabletki zawierające 0,002 g malationu, z przeznaczeniem (wg zaleceń producenta) do zabiegów wiosennych i jesiennych. Okres przydatności Warrosektu do użytku był długi i wynosił jeden rok.

Mimo pozytywnych ocen dotyczących skuteczności i nieszkodliwości dla pszczół Warrosektu (Hurny i wsp. 1989, Jeliński 1989b, Bobrzecki i Wilde 1989), pojawiły się w polskim piśmiennictwie doniesienia o szkodliwości tego preparatu przede wszystkim w warunkach laboratoryjnych. Zwrócono głównie uwagę na znaczną śmiertelność pszczół po zastosowaniu Warrosektu (Gromisz Z., Gromisz M. 1987, 1989) oraz na związek współdziałania środków warroabójczych i pestycydów w skracaniu życia doświadczalnych pszczół. Z badań powyższych wynikało, że Warrosekt okazał się mniej bezpieczny dla pszczół niż Apiwarol (Gromisz M. i wsp. 1988). Szkodliwe działanie Warrosektu uwidoczniło się w badaniach nad wrażliwością pszczół należących do trzech ras na działanie krajowych środków warroabójczych (Gromisz Z. i wsp. 1990).

Rozbieżności w ocenie szkodliwości Warrosektu dla pszczół nie wynikają tylko z różnic między wynikami badań prowadzonych w warunkach terenowych i laboratoryjnych. Być może związane są one z różnicą w jakości malationu użytego do wyrobu Warrosektu. Śledziński i wsp. (1992) zwrócili uwagę na fakt, że o apitoksyczności malationu decyduje różny stopień jego czystości i ewentualne domieszki, które wzmagają toksyczność dla pszczół samego malationu.

W dostępnym piśmiennictwie napotkaliśmy tylko jedno doniesienie na temat wpływu między innymi malationu na aktywność niektórych enzymów w jelicie środkowym u pszczoły. Yu S.J. i wsp. (1984) stwierdzili, że malation w znacznym stopniu jest inhibitorem esterazy alfa naphtyl octanowej i karboksylesterazy.

strona 7

Celem badań własnych było prześledzenie wpływu Warrosektu na aktywność trzech ważnych życiowo enzymów (esterazy niespecyficznej, fosfatazy kwaśnej i zasadowej), które mogą być uważane za ważny wykładnik stanu fizjologicznego organizmu pszczoły. Jako narząd modelowy wybrano jelito środkowe pszczoły, a konkretnie komórki nabłonkowe, biorąc pod uwagę wszechstronny wpływ preparatu na pszczoły.

MATERIAŁ I METODY

Badania prowadzono w warunkach laboratoryjnych oraz terenowych, uwzględniając w tych ostatnich termin jesienny i wiosenny. Badania laboratoryjne prowadzono w lecie. Pszczoły użyte do badań pochodziły z pasieki Katedry Epizootiologii, stacjonującej w terenie czysto rolniczym. W okresie prowadzenia obserwacji na okolicznych uprawach nie stosowano żadnych środków ochrony roślin.

Badania laboratoryjne. Do badań użyto pszczół pochodzących z w/w pasieki. Pszczoły do badań pobierano zawsze przez omiecenie ich z ostatniego plastra. Klatki zawierające po 50 sztuk owadów (bez matek) umieszczano w ulu warszawskim poszerzanym, w połowie jego wysokości. Jedna, szklana ścianka każdej doświadczalnej klatki zastąpiona została siatką miedzianą o oczkach 1,2 mm. W każdej klatce umieszczono wycinek węzy o wymiarach 5 x 9 cm oraz naczynia na pokarm i wodę. W doświadczeniu użyto Warrosektu o serii 10390. Po zabiegu odymiania, ul z klatkami zawierającymi pszczoły doświadczalne pozostawał zamknięty przez 20 minut. Następnie grupy doświadczalne i kontrolne umieszczano w termostacie o temp. 304°K. Pszczoły grup doświadczalnych i kontrolnych jako pokarm otrzymywały 50% roztwór sacharozy.

Zabieg odymiania powtarzano 4 dnia po pierwszym zabiegu, a całe doświadczenie w warunkach laboratoryjnych trwało 10 dni. W badaniach zastosowano dwa warianty: odymianie pszczół dawką pojedynczą Warrosektu (1 tabletka zawierająca 0,002 g malationu) oraz dawka podwójna (2 tabletki o tej samej zawartości malationu każda).

Pszczoły do badań histochemicznych pobierano w 1, 2, 4 dniu po pierwszym odymieniu oraz w 1, 2, 4 dniu po drugim odymieniu. Jednocześnie prowadzono notowania śmiertelności pszczół doświadczalnych i kontrolnych w klatkach, z których nie pobierano pszczół do badań histochemicznych.

Badania terenowe. Badania te wykonano we wspomnianej pasiece w dwóch terminach: wiosennym i jesiennym, w 3 rodzinach doświadczalnych o wyrównanej sile, zasiedlających ule warszawskie poszerzane i jednej rodzinie służącej do badań kontrolnych. W rodzinie kontrolnej jak i w rodzinach doświadczalnych nie wykonywano żadnych zabiegów zwalczania Varroa jacobsoni w ciągu sezonu pasiecznego poprzedzającego zabiegi jesienne.

strona 8

Rodzina kontrolna nie była też poddawana działaniu żadnych preparatów warroabójczych aż do zakończenia badań wiosennych następnego roku. Rodziny doświadczalne zarówno jesienią jak i wiosną dwukrotnie odymiano tabletkami Warrosektu w odstępie 4 dni. Pszczoły do badań z rodzin doświadczalnych i rodziny kontrolnej pobierano 1, 2, 4 dnia po pierwszym odymieniu oraz 1, 2, 4, 7, 14 i 21 dnia po drugim odymieniu.

Jednorazowo do badań pobierano z ostatniego plastra około 50 osobników pszczelich, z każdej badanej rodziny. Pszczoły przywożono do laboratorium w szklanych naczyniach i w 1 godzinę od chwili pobrania z ula uśmiercano przez dekapitację, wypreparowywano z nich jelito środkowe oraz przygotowywano z nich próbę (liczącą nie mniej niż 25 sztuk jelit), dla każdej grupy (rodziny) doświadczalnej i kontrolnej na dany dzień doświadczenia. Próby jak najszybciej zamrażano w temperaturze 195°K przy użyciu zestalonego dwutlenku węgla. Mrożone skrawki o grubości 8 mikrometrów uzyskiwano za pomocą mikrotomu rotacyjnego w kriostacie, zawsze ze środkowej części jelit. Do oznaczania aktywności badanego enzymu przeznaczano co najmniej 10 skrawków z każdej przygotowanej próby.

Do wykazania aktywności esterazy niespecyficznej w komórkach nabłonkowych jelita środkowego wykorzystano metodę sprzęgania z barwnikami dwuazowymi (Zawistowski 1986). Zastosowana modyfikacja własna polegała na rezygnacji z utrwalania skrawków i podbarwiania kontrastowego.

Do oznaczania aktywności fosfatazy kwaśnej i zasadowej zastosowano metodę Pearse’a (1957). Podobnie jak przy oznaczaniu aktywności esterazy niespecyficznej zrezygnowano z utrwalania skrawków i podbarwiania kontrastowego.

Ocenę aktywności wszystkich trzech badanych enzymów w komórkach nabłonkowych jelita środkowego u pszczół doświadczalnych i kontrolnych, zarówno w doświadczeniach laboratoryjnych jak i terenowych, przedstawiono na wykresach (ryc. 1-6) posługując się 3-punktową skalą w plusach (+, ++, +++).

WYNIKI BADAŃ

Badania laboratoryjne. W ciągu 10 dni obserwacji zanotowano wyraźny spadek aktywności esterazy niespecyficznej w 2 dniu po pierwszym i w 1, 2 dniu po powtórnym odymieniu pszczół doświadczalnych, przy zastosowaniu pojedynczej i podwojonej dawki Warrosektu (ryc. 1).

Aktywność fosfatazy zasadowej wyraźnie obniżyła się w 1, 2 i 4 dniu po pierwszym odymieniu przy zastosowaniu dawki pojedynczej oraz w 4 dniu po pierwszym i w 1 dniu po drugim odymieniu przy użyciu dawki podwojonej (ryc. 2).

Wyraźny spadek aktywności fosfatazy kwaśnej obserwowano w 1 i 2 dniu po pierwszym odymieniu w dawce podwójnej oraz w 4 dniu po powtórnym

strona 9

odymieniu w dawce pojedynczej i podwójnej (ryc. 3).

Ryc. 1. Aktywność esterazy niespecyficznej po zastosowaniu Warrosektu w warunkach laboratoryjnych.
Ryc. 1. Aktywność esterazy niespecyficznej po zastosowaniu Warrosektu w warunkach laboratoryjnych. Activity of nonspecific esterase after the application of Warrosekt in the laboratory. Odnośniki – Notes: 1, 2, 4 – doby po pierwszym odymieniu – days after first fumigation 1’, 2’, 4’ – doby po drugim odymieniu – days after second fumigation 1x – dawka pojedyncza – single dose 2x – dawka podwójna – double dose
Ryc. 2. Aktywność fosfatazy zasadowej po zastosowaniu Warrosektu w warunkach laboratoryjnych.
Ryc. 2. Aktywność fosfatazy zasadowej po zastosowaniu Warrosektu w warunkach laboratoryjnych. Activity of alkaline phosphatase after application of Warrosekt in the laboratory. Odnośniki – Notes: Jak w ryc. 1 – As in the ryc. 1.
strona 10
Ryc. 3. Aktywność fosfatazy kwaśnej po zastosowaniu Warrosektu w warunkach laboratoryjnych.
Ryc. 3. Aktywność fosfatazy kwaśnej po zastosowaniu Warrosektu w warunkach laboratoryjnych. Activity of acid phosphatase after application of Warrosekt in the laboratory. Odnośniki – Notes: Jak w ryc. 1 – As in the ryc. 1.

Największą śmiertelność (sięgającą 30%) zanotowano 6 i 7 dnia w grupach pszczół doświadczalnych odymianych podwojoną dawką Warrosektu. W pozostałych dniach doświadczenia procent śmiertelności pszczół doświadczalnych nie odbiegał od wartości notowanych u pszczół kontrolnych (ryc. 7).

Ryc. 7. Śmiertelność pszczół po zastosowaniu Warrosektu w warunkach laboratoryjnych.
Ryc. 7. Śmiertelność pszczół po zastosowaniu Warrosektu w warunkach laboratoryjnych. Mortality of the honeybee after application of the Warrosekt under laboratory conditions. Odnośniki – Notes: 1x – dawka pojedyncza – single dose 2x – dawka podwójna – double dose
strona 11

Badania terenowe. Aktywność esterazy niespecyficznej w komórkach nabłonkowych jelita środkowego pszczół z rodzin doświadczalnych ulegała dość znacznym wahaniom w ciągu 21 dni obserwacji, choć można było zauważyć, że w okresie wiosny spadek jej aktywności był nieco wyraźniej zaznaczony (ryc. 4).

Ryc. 4. Aktywność esterazy niespecyficznej po zastosowaniu Warrosektu w warunkach polowych - jesień 1990, wiosna 1991.
Ryc. 4. Aktywność esterazy niespecyficznej po zastosowaniu Warrosektu w warunkach polowych – jesień 1990, wiosna 1991. Activity of nonspecyfic esterase after the application of Warrosekt in the field – autumn 1990, spring 1991. Odnośniki – Notes: (A) – jesień – autumn (B) – wiosna – spring 1, 2, 4 – doby po pierwszym odymieniu – days after first fumigation 1’, 2’, 4’, 7’, 14’, 21’ – doby po drugim odymieniu – days after second fumigation.

Aktywność fosfatazy zasadowej wykazywała mniejsze wahania w odniesieniu do pszczół kontrolnych, a spadek aktywności tego enzymu był wyraźniejszy u pszczół odymianych wiosną niż u pszczół, u których Warrosekt zastosowano jesienią (ryc. 5). Największy wpływ Warrosektu na aktywność fosfatazy zasadowej zaznaczył się w 1 dniu po pierwszym i drugim odymieniu, zarówno w okresie jesieni jak i wiosną.

W przypadku fosfatazy kwaśnej wyraźny spadek jej aktywności zanotowano w 1 dniu po pierwszym i drugim odymieniu jesienią. Wiosną obserwowano w niektórych dniach nawet wzrost jej aktywności, w stosunku aktywności obserwowanej u pszczół kontrolnych (ryc. 6).

Ocena wyników badań napotyka na pewne trudności, chociażby ze względu na pewną labilność homeostazy u pszczoły jako organizmu zmiennocieplnego. Wyniki badań, zwłaszcza laboratoryjnych, wskazywać jednak mogą na wpływ zastosowanego Warrosektu na przebieg procesów przemiany materii u doświadczalnych osobników pszczelich. Zarówno esteraza niespecyficzna

strona 12
Ryc. 5. Aktywność fosfatazy zasadowej po zastosowaniu Warrosektu w warunkach polowych - jesień 1990, wiosna 1991.
Ryc. 5. Aktywność fosfatazy zasadowej po zastosowaniu Warrosektu w warunkach polowych – jesień 1990, wiosna 1991. Activity of alkaline phosphatase after application of Warrosekt in the field – autumn 1990, spring 1991. Odnośniki – Notes: Jak w ryc. 4 – As in the ryc. 4.
Ryc. 6. Aktywność fosfatazy kwaśnej po zastosowaniu Warrosektu w warunkach polowych - jesień 1990, wiosna 1991.
Ryc. 6. Aktywność fosfatazy kwaśnej po zastosowaniu Warrosektu w warunkach polowych – jesień 1990, wiosna 1991. Activity of acid phpsphatase after application of Warrosekt in the field – autumn 1990, spring 1991. Odnośniki – Notes: Jak w ryc. 4 – As in the ryc. 4.

jak i fosfataza kwaśna oraz zasadowa należą do grupy hydrolaz. Są one enzymami o bardzo dużym znaczeniu, a spadek lub wzrost ich aktywności może być wykładnikiem procesów metabolicznych zachodzących w żywym organizmie.

W badaniach własnych, wykonanych w warunkach laboratoryjnych, nie obserwowano wprawdzie tak drastycznego wpływu Warrosektu na wzrost

strona 13

śmiertelności doświadczalnych pszczół jaki był notowany przez Gromisz Z. i Gromisz M. (1989), ale trzeba wziąć pod uwagę zjawisko różnego stopnia apitoksyczności malationu dla pszczół (Śledziński i wsp. l.c.).

Wyraźny spadek aktywności wszystkich trzech badanych enzymów w doświadczeniach laboratoryjnych, w połączeniu z obserwowanym wysokim procentem śmiertelności, u pszczół odymianych podwojoną dawką Warrosektu wskazuje na niebezpieczeństwo, jakie wynikać może z ewentualnego przedawkowania tego specyfiku. W doświadczeniach terenowych wyraźne wahania w aktywności esterazy niespecyficznej obserwowano wiosną, mniej były one w tym okresie zaznaczone w odniesieniu do fosfatazy zasadowej i kwaśnej.

Doświadczenia w warunkach terenowych prowadzono przez 21 dni stosując tylko dwukrotne odymianie dawką Warrosektu zalecaną przez producenta. Stwierdzić jednak należy, że zauważalny wpływ Warrosektu na aktywność badanych enzymów bardziej zaznaczył się w pierwszych dniach po pierwszym i drugim zastosowaniu tego preparatu.

WNIOSKI

  1. Wprowadzenie Warrosektu do środowiska ulowego ma wpływ na aktywność esterazy niespecyficznej, fosfatazy kwaśnej i zasadowej w komórkach nabłonkowych jelita środkowego pszczoły.
  2. Po zastosowaniu Warrosektu największe wahania w aktywności badanych enzymów obserwowano w okresie wiosny.
  3. Zwiększenie dawki Warrosektu przy zwalczaniu inwazji Varroa jacobsoni może być przyczyną znacznych ubytków pszczół.

LITERATURA

Bobrzecki J., Wilde J. (1989) – Wpływ odymienia rodzinek weselnych Apiwarolem, Warrosektem, Folbexem lub Fumilatem na matki pszczele, czerw i pszczoły. Pszczelarstwo, 40(3):2-3.

Gromisz M., Gromisz Z. (1987) – Wstępne badania nad wpływem środków warrozobójczych na przeżywalność pszczół. Pszczeln.Zesz.Nauk., 31:107-119.

Gromisz Z., Gromisz M. (1989) – Laboratoryjna ocena wrażliwości pszczół na środki warroabójcze krajowej produkcji. Pszczeln.Zesz.Nauk., 33:89-94.

Gromisz M., Gromisz Z., Gąbka K. (1988) – Wpływ współdziałania środków warrozobójczych i pestycydów na przeżywalność pszczół. Pszczeln.Zesz.Nauk., 32:45-54.

Gromisz Z., Gromisz M., Kruk C. (1990) – Wrażliwość pszczół trzech ras na działanie krajowych środków warrozobójczych. Pszczeln.Zesz.Nauk., 34:23-30.

Hurny J., Moskal S., Londzin W. (1989) – Wpływ stosowanych preparatów warrozobójczych na śmiertelność larw pszczelich. XXVI Nauk.Konf.Pszczel., Puławy, Streszcz.Ref., 8-9.

strona 14

Infantidis M., Thrasyvoulu A., Pappas N. (1988) – Application of contain acaricide against Varroa mites with contaminated proteinaceous food. Apidologie, 19(2):131-138.

Jeliński M. (1985) – Malathion treatment of bees invaded Varroa jacobsoni Oudemans 1904. Biul. of the Veterinary Institute in Puławy, 28-29(1-4):58-61.

Jeliński M. (1989a) – Zwalczanie Varroa jacobsoni mieszanką malationu i tetradifonu. Pszczelarstwo, 40(1):10-11.

Jeliński M. (1989b) – Terenowa ocena toksyczności i skuteczności tabletki dymnej zawierającej malation. Pszczelarstwo, 40(7):10-11.

Jędruszuk A., Ludgart de Wael (1990) – Laboratoryjna ocena skuteczności warroabójczej i toksyczności dla pszczół Fluvalinatu, Amitrazu i malationu podawanych w syropie cukrowym. XXVII Nauk.Konf.Pszczel., Puławy, Streszcz.Ref., 13.

Kostecki R., Jeliński M. (1987) – Badanie właściwości warroabójczych wybranych preparatów. Med. Wet., 43(5):280-283.

Kostecki R., Jeliński M. (1988) – Właściwości warroabójcze wybranych środków dymnych. Med. Wet., 44(7):422-424.

Kostecki R., Jędruszuk A. (1988) – Ocena przydatności tabletek dymnych stosowanych do walki z warrozą w sezonie 1987. Med. Wet., 44(6):359-362.

Kostecki R., Jędruszuk A., Jeliński M. (1988) – Skuteczność terenowa Warrosektu w zwalczaniu Varroa jacobsoni wiosną. Now. Wet., 17(3):127-130.

Kumova U., Kaftanglu O. (1987) – The toxicity of some insecticides and acaricides used for varroa control on adult honeybee (Apis mellifera L.) under laboratory conditions. Ref.Bee Congress XXXIst APIMONDIA, Warszawa, 126.

Marchetti S., Barbattini R. (1984) – Comparative effectiveness of treatment used to control Varroa jacobsoni Oud. Apidologie, 15(4):363-377.

Pearse A.G.E. (1957) – Histochemia teoretyczna i stosowana. PZWL, Warszawa, 1957.

Santas L.A., Emmanuel N.G., Pelekassis C.D. (1983) – The present status and further developments on control of varroa disease in Greece. Ref.Bee Congress XXIXth APIMONDIA, Budapest, 180.

Śledziński B., Hurny J., Cieślak L. (1992) – Wpływ zanieczyszczeń i produktów rozkładu malationu na toksyczność dla pszczoły miodnej. I Polsko-Niemieckie Sympozjum „Postępy w badaniach nad warrozą”, Szczecin, 63.

Thrasyvoulou A.T., Pappas N. (1988) – Contamination of honey and wax with malathion and coumaphos used against the Varroa mite. J.Apic.Res., 27(1):55-61.

Yu S.J., Robinson F.A., Nation J.L. (1984) – Detoxication capacity in the honey bee, Apis mellifera L. Pest. Bioch. Physiol., 22:360-368.

Zawistowski S. (1986) – Technika histologiczna, histologia oraz podstawy histopatologii. PZWL, Warszawa.

THE ACTIVITY OF THE SELECTED ENZYMES IN THE EPITHELIAL CELLS OF THE MIDGUT IN THE HONEYBBE AFTER APPLICATION OF THE WARROSEKT

P. Chorbiński, B. Tomaszewska

Summary

The objectives of the studies was to determine the activity of three enzymes (nonspecific esterase, acid phosphatase and alkaline phosphatase) in the midgut epithelial cells in honeybee treated with Warrosekt. The studies were carried out under field and laboratory conditions at autumn and spring time of application. The activity of the nonspecific esterase was determined

strona 15

by a method of coupling with diaso dyes, and the Pearse method was used to determine the activity of the acid and alkaline phosphatase.

The activity of the studied enzymes was determined in the laboratory on the 1, 2, 4 day after first treatment with the Warrosekt and on 1, 2, 4 day after second application. Both the single and double doses of the preparate were considered. At the same time the mortality of the experimental honeybees was recorded. In the field study, the activity of the studied enzymes determined on 1, 2, 4 day after the first fumigation and 1, 2, 4, 7, 14 and 21 day after the second fumigation.

The activity of the studied enzymes in the midgut epithelial cells in experimental and control bees in laboratory and field tests was evaluated according to the tree-point scale expressed in pluses.

It was found that every single contact of the honeybees with the Warrosekt effected the activity of the studied enzymes. The effect of the Warrosekt was the most pronounced in the laboratory study. The laboratory study has also shown the negative effect of overdosing of Warrosekt which characterisere an increased mortality in the experimental groups of honeybees. In the field study, the considerable decrease in the activity of the studied enzymes was recorded in the spring and it was particularly expressed in the nonspesific esterase.

Keywords: honeybee, Warrosekt, midgut, nonspecific esterase, acid phosphatase, alkaline phosphatase.


Errata — błędy druku znalezione podczas digitalizacji

  • s. 5: „leku wynoszą” → leku wynoszącą
  • s. 5: „Trasyvoulou” → Thrasyvoulou
  • s. 11, ryc. 4: „nonspecyfic” → nonspecific
  • s. 12, ryc. 6: „phpsphatase” → phosphatase
  • s. 14, piśmiennictwo: „Thrasyvoulu” → Thrasyvoulou
  • s. 14, streszczenie: „HONEYBBE” → HONEYBEE
  • s. 15, streszczenie: „diaso” → diazo
  • s. 15, streszczenie: „tree-point” → three-point
  • s. 15, streszczenie: „nonspesific” → nonspecific

Podobne wpisy