Wykorzystanie instrumentalnej analizy sensorycznej w ocenie jakości miodu

tekst: prof. dr hab. inż. Małgorzata Dżugan, dr inż. Michał Miłek, dr inż. Monika Tomczyk

Artykuł z numeru 9/2026 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer

Ocena właściwości organoleptycznych miodu może być stosowana jako uzupełnienie analiz fizykochemicznych i analizy pyłkowej w celu określenia jakości miodu, jego pochodzenia botanicznego, weryfikacji braku wad oraz preferencji konsumentów. Obowiązująca wcześniej polska norma PN-88/A-77626 zawierała szczegółowy opis cech organoleptycznych miodów odmianowych, takich jak barwa (przed i po skrystalizowaniu), konsystencja, zapach oraz smak. Wymagania organoleptyczne określono dla miodu rzepakowego, akacjowego, lipowego, gryczanego, wrzosowego, wielokwiatowego, a także nektarowo-spadziowego oraz spadziowych ze spadzi liściastej i iglastej. W obowiązujących przepisach aspekt oceny cech organoleptycznych miodu jest praktycznie pomijany. Tymczasem wykorzystanie analizy sensorycznej jest systematycznie rozwijane w innych krajach europejskich (we Włoszech i w Chorwacji) oraz USA. Ogólne wymagania dotyczące procedur degustacji miodu są dobrze zdefiniowane w kontrolowanych protokołach eksperymentalnych. Opracowano opisy sensoryczne głównych europejskich miodów jednokwiatowych dotyczące wizualnej oceny barwy i krystalizacji, słodkości i aromatu, a także cech tekstury, takich jak ziarnistość i lepkość. Zestaw wspólnych deskryptorów analizy węchowej jest szczególnie szeroki i obejmuje ocenę intensywności i właściwości aromatu. Opracowano specjalne koła aromatów miodu, służące do rozpoznawania oraz precyzyjnego określania jego nut zapachowych i smakowych. Podobne narzędzia stosowane są już od dawna w ocenie sensorycznej innych produktów spożywczych, takich jak wino czy kawa, gdzie wykorzystuje się je do potwierdzania autentyczności pochodzenia i wykrywania zafałszowań.

Profilowanie sensoryczne (tworzenie pełnej mapy sensorycznej produktu, które umożliwia wykrycie, zmierzenie i graficzne przedstawienie poszczególnych wyróżników jakości) przeprowadza się za pomocą różnych technik badawczych.

Kluczowym warunkiem użyteczności analizy sensorycznej jest dobrze przygotowany zespół asesorów, dobrany i przeszkolony w zakresie stosowanej metody. Członkowie komisji muszą przestrzegać procedur i zasad degustacji podczas oceny i raportowania cech sensorycznych miodu oraz potwierdzania braku wad. Ostatnio proponuje się, by organoleptyczna ocena miodów stanowiła etap wstępnej weryfikacji w kontroli urzędowej miodu, pozwalający na ustalenie, czy dana partia wymaga dalszych badań. Równocześnie rozwijane są metody instrumentalne, które mogą stanowić pewną alternatywę dla oceny organoleptycznej.

Ten artykuł pochodzi z numeru 9/2026

E-prenumerata obejmuje numer bieżący i kolejne. Wcześniejsze numery są dostępne jako e-wydania — na 12 miesięcy od zakupu.

Kup e-wydanie 9/2026 — 10,00 zł E-prenumerata

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

W tym numerze — Wrzesień 2026

  1. Gospodarka pasiecznaWrzesień – to już jest koniecJacek Wojciechowski pełna treść po wykupieniu7 min
  2. Choroby, szkodniki, zatruciaGrzybowe kompozycje wsparciem zdrowia pszczółSławomir Bakier, Tomasz Pawłowicz pełna treść po wykupieniu10 min
  3. Pożytki i zapylanieJak wykorzystać potencjał pyłkodajny róży pomarszczonej?Bożena Denisow, Monika Strzałkowska-Abramek pełna treść po wykupieniu8 min
  4. Biologia pszczółBadanie wolno żyjących rodzin pszczół miodnych w EuropieBartłomiej Molasy, Michał Robert Kolasa, Andrzej Oleksa pełna treść po wykupieniu16 min
  5. Produkty pszczeleWykorzystanie instrumentalnej analizy sensorycznej w ocenie jakości mioduMałgorzata Dżugan, Michał Miłek, Monika Tomczykdostępny dla Ciebie9 min
  6. Opinie, rady, odpowiedziPszczoła miodna – zwierzę ważne i warte ochronyJerzy Demetraki-Paleolog pełna treść po wykupieniu14 min
  7. Pszczelarstwo na świeciePszczelarstwo na TeneryfieWalerij Isidorow pełna treść po wykupieniu14 min

Podobne wpisy