Metody zapobiegania krystalizacji miodu w przetwórstwie spożywczym

tekst: prof. dr hab. inż. Małgorzata Dżugan

Artykuł z numeru 8/2021 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer w wersji drukowanej

Krystalizacja miodu jest procesem naturalnym, stwarza jednak problemy podczas dystrybucji i dozowania miodu, ograniczając jego wykorzystanie w technologii żywności. To zjawisko można jednak zahamować lub opóźnić jego przebieg. 

Fot. 1 Efekty krystalizacji miodów

Miód to naturalny słodki produkt spożywczy, wytwarzany przez pszczoły (Apis mellifera), zawierający głównie cukry proste i wodę, ale także kwasy organiczne, aminokwasy, witaminy, enzymy, biopierwiastki i związki fenolowe. Ich zawartość ulega znacznym wahaniom w zależności od rodzaju i gatunku roślin, z których pszczoły zbierają nektar lub spadź. Do tej pory w miodzie odkryto ponad 300 składników należących do kilku grup chemicznych, jednak większość z nich występuje w śladowych ilościach [M. Dżugan, M. Wesołowska, 2016]. Świeżo odwirowany miód ma ciekłą konsystencję, dużą lepkość, a podczas przechowywania naturalnie zmienia stan skupienia na stały.

KRYSTALIZACJA – PROCES NIEUCHRONNY

Krystalizacja miodu jest zjawiskiem całkowicie naturalnym, zachodzącym w miodzie surowym, nieprzetworzonym. To proces fizyczny, który nie zmienia właściwości biologicznych miodu [S. Bakier, 2007]. Miód krystalizuje, ponieważ jest przesyconym roztworem cukrów (ponad 70 proc.) w stosunku do ok. 18 proc. wody. Glukoza, o mniejszej rozpuszczalności, spontanicznie wytrąca się ze stanu przesyconego, przechodząc w bardziej stabilną formę monohydratu glukozy, co prowadzi do powstania dwóch faz: ciekłej – na górze i stałej – krystalicznej na dole naczynia. 

Proces krystalizacji miodu nie jest do końca poznany, istnieje wiele teorii na temat czynników wpływających na jego tempo: zwykle pod uwagę bierze się stosunek fruktozy do glukozy, im wartości są wyższe, tym proces krystalizowania przebiega wolniej. 

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

W tym numerze — Sierpień 2021

  1. Ule i sprzęt pasiecznyKilka uwag na temat pracowni pszczelarskiej (2)Czesław Jung pełna treść po wykupieniu3 min
  2. Ludzie-miejsca-wydarzeniaEuropejska Konferencja Pszczelarska Beecome 2021 – LYSONRedakcja pełna treść po wykupieniu4 min
  3. Ludzie-miejsca-wydarzeniaXIV Świętokrzyskie Święto Pszczoły 2021Redakcja pełna treść po wykupieniu1 min
  4. Gospodarka pasiecznaSierpień w pasieceMarek Podlewski pełna treść po wykupieniu7 min
  5. Choroby, szkodniki, zatruciaJuż czas… czyli kiedy, czym i jak zwalczać dręcza pszczelegoKrystyna Pohorecka pełna treść po wykupieniu11 min
  6. Produkty pszczeleMetody zapobiegania krystalizacji miodu w przetwórstwie spożywczymMałgorzata Dżugandostępny dla Ciebie8 min
  7. Pożytki i zapylanieKorkowiec i jego krewniMarek Pogorzelec pełna treść po wykupieniu4 min
  8. Pożytki i zapylanieWerbesinaWojciech Morawski pełna treść po wykupieniu3 min
  9. Pożytki i zapylanieDendroflora pożytkowa (4)Sławomir Skórka pełna treść po wykupieniu3 min
  10. Ule i sprzęt pasiecznyJak ułatwić sobie dokarmianieJan Kołodziejski pełna treść po wykupieniu3 min
  11. Opinie, rady, odpowiedziPytania do pszczelarzaIgor Pawłyk pełna treść po wykupieniu8 min
  12. Rozmowa miesiącaPszczołom pozostawiam swobodęBartłomiej Maleta pełna treść po wykupieniu14 min
  13. Ludzie-miejsca-wydarzeniaSprawozdanie z międzynarodowej konferencji EurBeSTJakub Jaroński pełna treść po wykupieniu8 min
  14. Listy czytelnikówSumak a warrozaPiotr Sroka pełna treść po wykupieniu5 min
  15. Ludzie-miejsca-wydarzeniaDni otwarte w Bartniku 2021Gabriela Wilczyńska pełna treść po wykupieniu5 min
  16. Przegląd badań naukowychNowe odkryciaJakub Jaroński pełna treść po wykupieniu4 min

Podobne wpisy