Pszczelarstwo na Teneryfie

tekst: prof. Walerij Isidorow

Artykuł z numeru 9/2026 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer

Chociaż pierwsza wzmianka o pasiekach pochodzi z 1497 roku, istnieją powody, by sądzić, że Guanczowie, rdzenna ludność archipelagu, zajmowali się zbieraniem miodu od dzikich pszczół na długo przed hiszpańskim podbojem. Obecnie największy region pszczelarski, odpowiadający za ponad 60 proc. całkowitej liczby pni archipelagu, zlokalizowany jest na Teneryfie. Według Ministerstwa Rolnictwa, Hodowli i Rybołówstwa Rządu Wysp Kanaryjskich w 2022 roku na wyspie zarejestrowanych było 680 pszczelarzy, którzy utrzymywali ponad 16,2 tys. rodzin.

Czarna pszczoła kanaryjska: przedmiot dumy i troski

Pszczoły lokalnego ekotypu mają prawie całkowicie czarne ciało, bez żółtych pasków, stąd też nazywane są czarną pszczołą kanaryjską (hiszpański: Abeja Negra Canaria). Taksonomicznie jest to podgatunek pszczoły miodnej iberyjskiej Apis mellifera iberiensis; odmianę kanaryjską uważa się za osobny ekotyp w ramach tego podgatunku. Badania mitochondrialnego DNA wykazały, że pszczoła kanaryjska ma afrykańskie pochodzenie. Uważa się, że przybyła na wyspy z Afryki Północnej ok. 200 tys. lat temu. W tym czasie w pełni zaadaptowała się do lokalnej flory i nabyła unikalne cechy, takie jak niezwykłą łagodność (pszczelarze mogą pracować bez kapelusza) oraz zdolność do pracy przy silnym wietrze i wysokiej wilgotności powietrza.

W ostatnim ćwierćwieczu XX wieku na wyspy zaczęły napływać gatunki obce (pszczoły włoskie i kraińskie), co doprowadziło do intensywnego krzyżowania. Unikalna czarna pszczoła została doprowadzona na skraj wyginięcia. Dzisiaj pszczelarstwo na Wyspach Kanaryjskich – dzięki rozsądnej i godnej pochwały polityce władz lokalnych – jest w dużej mierze protekcjonistyczne. Rozporządzeniem Rządu Wysp Kanaryjskich z dnia 11 maja 2001 roku czarna pszczoła kanaryjska została oficjalnie uznana za dziedzictwo archipelagu i objęta ochroną. Władze podzieliły archipelag na trzy strefy, z których każda ma inny poziom ochrony. Na czterech wyspach – La Palma, Lanzarote, Fuerteventura i El Hierro obowiązuje całkowity zakaz importu żywych pszczół (matek, rodzin, pakietów) innych gatunków lub podgatunków oraz ich hodowli. Na największych wyspach, Gran Canarii i Teneryfie, import innych gatunków pszczół jest ograniczony. Wyznaczono tam specjalne obszary chronione (rezerwaty), w których wolno utrzymywać wyłącznie czarne pszczoły. Oficjalnie wyspa La Gomera uważana jest za wolną od ograniczeń, jednak większość miejscowych pszczelarzy dobrowolnie dba o zachowanie czystości gatunku. Jako dodatkowy środek bezpieczeństwa wprowadzono zakaz przewożenia uli z jednej wyspy na drugą bez certyfikatu weterynaryjnego potwierdzającego czystość rasy. Dzięki tym działaniom wyspy El Hierro i La Palma uważane są dziś za najczystsze rezerwuary genetyczne czarnej pszczoły.

Ten artykuł pochodzi z numeru 9/2026

E-prenumerata obejmuje numer bieżący i kolejne. Wcześniejsze numery są dostępne jako e-wydania — na 12 miesięcy od zakupu.

Kup e-wydanie 9/2026 — 10,00 zł E-prenumerata

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

W tym numerze — Wrzesień 2026

  1. Gospodarka pasiecznaWrzesień – to już jest koniecJacek Wojciechowski pełna treść po wykupieniu7 min
  2. Choroby, szkodniki, zatruciaGrzybowe kompozycje wsparciem zdrowia pszczółSławomir Bakier, Tomasz Pawłowicz pełna treść po wykupieniu10 min
  3. Pożytki i zapylanieJak wykorzystać potencjał pyłkodajny róży pomarszczonej?Bożena Denisow, Monika Strzałkowska-Abramek pełna treść po wykupieniu8 min
  4. Biologia pszczółBadanie wolno żyjących rodzin pszczół miodnych w EuropieBartłomiej Molasy, Michał Robert Kolasa, Andrzej Oleksa pełna treść po wykupieniu16 min
  5. Produkty pszczeleWykorzystanie instrumentalnej analizy sensorycznej w ocenie jakości mioduMałgorzata Dżugan, Michał Miłek, Monika Tomczyk pełna treść po wykupieniu9 min
  6. Opinie, rady, odpowiedziPszczoła miodna – zwierzę ważne i warte ochronyJerzy Demetraki-Paleolog pełna treść po wykupieniu14 min
  7. Pszczelarstwo na świeciePszczelarstwo na TeneryfieWalerij Isidorowdostępny dla Ciebie14 min

Podobne wpisy