Wirusy pszczoły miodnej

tekst: Zbigniew Lipiński

Artykuł z numeru 11/2023 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer w wersji drukowanej

czyli rozwiązanie zagadki pieszych wędrówek pszczół, ich jesiennej ucieczki z uli oraz zamierania kłębów zimowych

We wcześniejszych artykułach publikowanych na łamach „Pszczelarstwa”, podejmowałem próby omówienia wielce szkodliwego zjawiska wypierania rodzimego szczepu wirusa deformacji skrzydeł (DWV-A) przez jego bardziej zjadliwy azjatycki odpowiednik w postaci szczepu DWV-B wraz z jego wysoce wirulentnymi rekombinatami i mutacjami. Zjawisko to ma z pewnością miejsce również w polskich pasiekach chociażby dlatego, że od kilkunastu lat przybiera na sile w Europie Zachodniej (np. w Niemczech i Anglii) oraz w USA. Nadto zasygnalizowałem, że zakażenie pszczół tymi wirusami za pośrednictwem Varroa destructor (zwanego tu dalej Varroa) może powodować zaostrzenie przebiegu współistniejących bezobjawowych zakażeń wywołanych głównie wirusami: ostrego paraliżu pszczół (ABPV), choroby woreczkowej czerwiu (SBV), choroby czarnych mateczników (BQCV) oraz, w mniejszym stopniu, chronicznego paraliżu pszczół (CBPV). Wirusy te, zanim pojawił się roztocz Varroa, nie powodowały innych szkód niż skrócenie długości życia nielicznych robotnic czy larw matecznych i nie stanowiły istotnego zagrożenia dla rodzin pszczelich, podobnie jak izraelski wirus ostrego paraliżu pszczół (IAPV), kaszmirski wirus pszczół (KBV), czy wirus Kakugo (KV) (D. Goulson i in., 2015). To samo działo się przed laty np. w Anglii, gdzie upadki rodzin pszczelich z powodu infekcji DWV czy ABPV zdarzały się rzadko, z uwagi na stosunkowo wysoki poziom naturalnej odporności pszczół na zakażenia wirusowe (F. Sánchez-Bayo i in., 2016), wykształconej głównie na skutek stałego kontaktu zbieraczek, na odpowiednio zasobnych pożytkach, z podobnymi wirusami owadów dziko żyjących. Najlepszym tego przykładem była obecność wirusa DWV-A w ciałach niemal 100 proc. pszczół ze wszystkich kast (także w ich postaciach rozwojowych) przed przybyciem Varroa przy braku objawów chorobowych (J.R. de Miranda i in., 2012). Mimo to już wtedy zaczęto obserwować postępujące osłabienie odporności pszczół (np. w USA) na skutek ubożenia pożytków oraz nadmiernej chemizacji gleby i roślin, a także nieprzemyślanego do końca kierunku selekcji pszczół (głównie na miodność i łagodność), objawiającego się kłopotami z zimowaniem rodzin. 

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

W tym numerze — Listopad 2023

  1. Ludzie-miejsca-wydarzenia48 Kongres Apimondia: Zrównoważone pszczelarstwo południa świataPrzemysław Kasztelewicz pełna treść po wykupieniu8 min
  2. Gospodarka pasiecznaO czarnej pszczole słów kilkaKrzysztof Olszewski pełna treść po wykupieniu12 min
  3. Ule i sprzęt pasiecznyCzy pszczelarze amatorzy doczekają się tanich, refundowanych walców do węzyWiktor Korczyński, Łukasz Bernat pełna treść po wykupieniu7 min
  4. Ule i sprzęt pasiecznyBudowa ula ludowegoMatuesz Viste pełna treść po wykupieniu4 min
  5. Choroby, szkodniki, zatruciaCzy choroba woreczkowa to problem marginalny?Dagmara Zdańska, Andrzej Bober pełna treść po wykupieniu10 min
  6. Choroby, szkodniki, zatruciaWirusy pszczoły miodnejZbigniew Lipińskidostępny dla Ciebie9 min
  7. Produkty pszczeleMiody z owocami i ziołami przeciw problemom przewodu pokarmowego [6]Arkadiusz Ciołkowski pełna treść po wykupieniu7 min
  8. Biologia pszczółInwazja karłowatej pszczoły miodnej, Apis florea FabriciuszJerzy Wilde pełna treść po wykupieniu16 min
  9. Ludzie-miejsca-wydarzenia„Stalowa pszczoła nie istnieje” – po raz ósmyKrystyna Pohorecka pełna treść po wykupieniu4 min

Podobne wpisy