Wirusy pszczoły miodnej
tekst: Zbigniew Lipiński
Artykuł z numeru 11/2023 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer w wersji drukowanej
czyli rozwiązanie zagadki pieszych wędrówek pszczół, ich jesiennej ucieczki z uli oraz zamierania kłębów zimowych
We wcześniejszych artykułach publikowanych na łamach „Pszczelarstwa”, podejmowałem próby omówienia wielce szkodliwego zjawiska wypierania rodzimego szczepu wirusa deformacji skrzydeł (DWV-A) przez jego bardziej zjadliwy azjatycki odpowiednik w postaci szczepu DWV-B wraz z jego wysoce wirulentnymi rekombinatami i mutacjami. Zjawisko to ma z pewnością miejsce również w polskich pasiekach chociażby dlatego, że od kilkunastu lat przybiera na sile w Europie Zachodniej (np. w Niemczech i Anglii) oraz w USA. Nadto zasygnalizowałem, że zakażenie pszczół tymi wirusami za pośrednictwem Varroa destructor (zwanego tu dalej Varroa) może powodować zaostrzenie przebiegu współistniejących bezobjawowych zakażeń wywołanych głównie wirusami: ostrego paraliżu pszczół (ABPV), choroby woreczkowej czerwiu (SBV), choroby czarnych mateczników (BQCV) oraz, w mniejszym stopniu, chronicznego paraliżu pszczół (CBPV). Wirusy te, zanim pojawił się roztocz Varroa, nie powodowały innych szkód niż skrócenie długości życia nielicznych robotnic czy larw matecznych i nie stanowiły istotnego zagrożenia dla rodzin pszczelich, podobnie jak izraelski wirus ostrego paraliżu pszczół (IAPV), kaszmirski wirus pszczół (KBV), czy wirus Kakugo (KV) (D. Goulson i in., 2015). To samo działo się przed laty np. w Anglii, gdzie upadki rodzin pszczelich z powodu infekcji DWV czy ABPV zdarzały się rzadko, z uwagi na stosunkowo wysoki poziom naturalnej odporności pszczół na zakażenia wirusowe (F. Sánchez-Bayo i in., 2016), wykształconej głównie na skutek stałego kontaktu zbieraczek, na odpowiednio zasobnych pożytkach, z podobnymi wirusami owadów dziko żyjących. Najlepszym tego przykładem była obecność wirusa DWV-A w ciałach niemal 100 proc. pszczół ze wszystkich kast (także w ich postaciach rozwojowych) przed przybyciem Varroa przy braku objawów chorobowych (J.R. de Miranda i in., 2012). Mimo to już wtedy zaczęto obserwować postępujące osłabienie odporności pszczół (np. w USA) na skutek ubożenia pożytków oraz nadmiernej chemizacji gleby i roślin, a także nieprzemyślanego do końca kierunku selekcji pszczół (głównie na miodność i łagodność), objawiającego się kłopotami z zimowaniem rodzin.
Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”
Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.
Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
W tym numerze — Listopad 2023
- Ludzie-miejsca-wydarzenia48 Kongres Apimondia: Zrównoważone pszczelarstwo południa świataPrzemysław Kasztelewicz pełna treść po wykupieniu8 min
- Gospodarka pasiecznaO czarnej pszczole słów kilkaKrzysztof Olszewski pełna treść po wykupieniu12 min
- Ule i sprzęt pasiecznyCzy pszczelarze amatorzy doczekają się tanich, refundowanych walców do węzyWiktor Korczyński, Łukasz Bernat pełna treść po wykupieniu7 min
- Ule i sprzęt pasiecznyBudowa ula ludowegoMatuesz Viste pełna treść po wykupieniu4 min
- Choroby, szkodniki, zatruciaCzy choroba woreczkowa to problem marginalny?Dagmara Zdańska, Andrzej Bober pełna treść po wykupieniu10 min
- Choroby, szkodniki, zatruciaWirusy pszczoły miodnejZbigniew Lipińskidostępny dla Ciebie9 min
- Produkty pszczeleMiody z owocami i ziołami przeciw problemom przewodu pokarmowego [6]Arkadiusz Ciołkowski pełna treść po wykupieniu7 min
- Biologia pszczółInwazja karłowatej pszczoły miodnej, Apis florea FabriciuszJerzy Wilde pełna treść po wykupieniu16 min
- Ludzie-miejsca-wydarzenia„Stalowa pszczoła nie istnieje” – po raz ósmyKrystyna Pohorecka pełna treść po wykupieniu4 min
