O czarnej pszczole słów kilka
tekst: Krzysztof Olszewski
Artykuł z numeru 11/2023 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer w wersji drukowanej
Przybyła z Afryki. Dotarła aż pod Ural. Jest znana pod różnymi nazwami: „pszczoła północna”, „czarna”, „ciemna”, „brązowa”. Ale jej natura nie trafiła w gust pszczelarzy. Przegrała z ich oczekiwaniami dotyczącymi wysokiej produktywności.
Wbrew oczywistym skojarzeniom artykuł ten nie dotyczy zadrzechni, czyli pszczoły samotnej, zwanej też czarną pszczołą, o której ostatnio stało się dość głośno za sprawą znacznego wzrostu liczby stanowisk występowania w naszym kraju. Scharakteryzuję bowiem pszczołę środkowoeuropejską (Apis mellifera mellifera), która jest rodzimym podgatunkiem geograficznym/rasą. Rasy i linie pszczoły miodnej, obok typu ula oraz metod gospodarki pasiecznej, zwykle stanowią temat ożywionych dyskusji wśród pszczelarzy. Jednak obecnie niezmiernie rzadko przedmiotem tych dyskusji jest pszczoła środkowoeuropejska. Dzieje się tak dlatego, że została niemal całkowicie wyparta przez rasy importowane. Jej charakterystykę przedstawiam głównie z uwagi na młodsze pokolenie pszczelarzy, którzy z tą rasą się już zapewne nie zetkną. Również z uwagi na fakt, że jest to świetny przykład, jak w warunkach komercyjnego pszczelarstwa doskonałe przystosowanie do środowiska przegrywa z wysoką wartością użytkową – wydajnością.
Pszczoła środkowoeuropejska ze względu na ciemne ubarwienie jest często określana jako czarna pszczoła (black bee), bądź też ciemna lub brązowa (w Skandynawii). W krajach niemieckojęzycznych możemy się także spotkać z określeniem „Nigra”. Niekiedy jest też nazywana pszczołą zachodnią lub północną.
ZASIĘG GEOGRAFICZNY
Pierwotnie zajmowała przeważający obszar Europy, na północ od Alp, począwszy od Pirenejów aż po Ural. I jako jedyna z ras pszczoły miodnej dotarła tak daleko na północ. Zapewne niewielu pszczelarzy zdaje sobie sprawę z faktu, że nasza rodzima pszczoła środkowoeuropejska przybyła z Afryki. Wraz z ustępowaniem ostatniego zlodowacenia przekroczyła Cieśninę Gibraltarską. Pszczoła środkowoeuropejska jest więc osadnikiem, który przez ostatnie 12 tys. lat dopasowywał się do nowych, dość dynamicznie zmieniających się warunków. Warto przy tym zwrócić uwagę, iż nie jest regułą, że rejony ciepłe zamieszkują pszczoły o jaśniejszym ubarwieniu, a chłodne o ciemnym. Ciemno ubarwione pszczoły gałęzi (linii) ewolucyjnej M, do których należy także nasza pszczoła środkowoeuropejska, zamieszkują również Afrykę Północną (A. m. intermissa, A. m. major i A. m. sahariensis).
Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”
Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.
Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
W tym numerze — Listopad 2023
- Ludzie-miejsca-wydarzenia48 Kongres Apimondia: Zrównoważone pszczelarstwo południa świataPrzemysław Kasztelewicz pełna treść po wykupieniu8 min
- Gospodarka pasiecznaO czarnej pszczole słów kilkaKrzysztof Olszewskidostępny dla Ciebie12 min
- Ule i sprzęt pasiecznyCzy pszczelarze amatorzy doczekają się tanich, refundowanych walców do węzyWiktor Korczyński, Łukasz Bernat pełna treść po wykupieniu7 min
- Ule i sprzęt pasiecznyBudowa ula ludowegoMatuesz Viste pełna treść po wykupieniu4 min
- Choroby, szkodniki, zatruciaCzy choroba woreczkowa to problem marginalny?Dagmara Zdańska, Andrzej Bober pełna treść po wykupieniu10 min
- Choroby, szkodniki, zatruciaWirusy pszczoły miodnejZbigniew Lipiński pełna treść po wykupieniu9 min
- Produkty pszczeleMiody z owocami i ziołami przeciw problemom przewodu pokarmowego [6]Arkadiusz Ciołkowski pełna treść po wykupieniu7 min
- Biologia pszczółInwazja karłowatej pszczoły miodnej, Apis florea FabriciuszJerzy Wilde pełna treść po wykupieniu16 min
- Ludzie-miejsca-wydarzenia„Stalowa pszczoła nie istnieje” – po raz ósmyKrystyna Pohorecka pełna treść po wykupieniu4 min
