PSZCZOŁY (HYMENOPTERA, APOIDEA) OKOLIC PUŁAW I NIEKTÓRYCH INNYCH REJONÓW I. LEPIARKOWATE (COLLETIDAE)
tekst: Andrzej Ruszkowski, Mieczysław Biliński, Janina Gosek, Andrzej Kosior, Krystyna Kaczmarska, Krystyna Kuna, Janina Wojdaszka
Pszczelnicze Zeszyty Naukowe, Rok XLI, 1997 — Andrzej Ruszkowski, Mieczysław Biliński, Janina Gosek, Andrzej Kosior, Krystyna Kaczmarska, Krystyna Kuna, Janina Wojdaszka
strona 77PSZCZELNICZE ZESZYTY NAUKOWE Rok XLI 1997
Andrzej Ruszkowski, Mieczysław Biliński, Janina Gosek, *Andrzej Kosior, Krystyna Kaczmarska, Krystyna Kuna, Janina Wojdaszka
Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa, Oddział Pszczelnictwa ul. Kazimierska 2, 24-100 Puławy
- Polska Akademia Nauk, Zakład Ochrony Przyrody ul. Lubicz 46, 31-512 Kraków
Streszczenie
W zbiorach Oddziału Pszczelnictwa ISK znajduje się 19 gatunków samotek (Hylaeus F.) i 8 lepiarek (Colletes Latr.). W okolicach Puław złowiono 17 gatunków samotek i 6 lepiarek (z czego – 12 samotek i 5 lepiarek także i w innych rejonach), 2 gatunki samotek tylko w Łebie, a 2 gatunki lepiarek tylko poza Polską (1 na Węgrzech i 1 w Kazachstanie), choć jeden z nich podawany był także i z Polski. Jeden ze złowionych w Puławach gatunków samotek (H. gredleri Förster) nie był dotąd z Polski podawany, drugi (H. cornutus Smith) uznany był za wymarły w Polsce. Inni autorzy podali z woj. lubelskiego jedynie 2 gatunki samotek i 2 – lepiarek.
<u>Słowa kluczowe</u>: pszczoły samotnice, Hylaeus, Colletes, samotka, lepiarka
WSTĘP I METODYKA
Gatunki trzmieli (Bombus Latr.) okolic Puław zostały omówione w pracach wcześniejszych (Ruszkowski i in. 1981, 1988, 1993). Wzmianki na temat występowania poszczególnych gatunków pszczół samotnic na tym terenie pojawiały się w różnych poprzednich naszych pracach, ale nie zostały nigdzie całościowo zebrane. 2 gatunki Anthophoridae z Puław podali też Dylewska i Zabłocki (1972). Ponieważ tereny te nie były wcześniej badane, a posiadają ciekawą faunę pszczół (która została ostatnio bardzo zubożona po zalesieniu kserotermicznych wydm między Górną Niwą, Włostowicami a Skowieszynem – „las włostowicki” – oraz przez inne czynniki niszczące środowisko naturalne), postanowiliśmy opublikować wykaz Colletidae zebranych przez nas w latach 1959-1995 w okolicach Puław, dołączając także okazy znajdujące się w naszych zbiorach, a pochodzące z innych rejonów. Wszystkie okazy oznaczał A. Ruszkowski (według Dathe 1980, Schmiedeknecht 1930, Osyczniuk i in. 1978).
strona 78Pszczoły łowione były zwykle na upatrzonego, siatką entomologiczną i zatruwane octanem etylu.
Nazwy roślin, na których kwiatach łowiono pszczoły, podano po łacinie (według Mirek i in. 1995).
Polskie nazwy gatunkowe dla samotek podane zostały według wcześniejszych publikacji autorów, dla lepiarek – zostały nadane (A. Ruszkowski) dopiero w tej pracy.
Gdy chodzi o samotki to opracowane zostały wcześniej ich rośliny pokarmowe i znaczenie gospodarcze (Gosek i in. 1995abc; Ruszkowski, Gosek 1995; Ruszkowski i in. 1993b, 1995ab), wybór przez nie miejsc gniazdowania (Gosek i in. 1996ab; Ruszkowski i in. 1996b), terminy pojawu (Ruszkowski i in. 1996a) oraz klucz do oznaczania gatunków krajowych (Ruszkowski niepubl.).
Przy miejscowościach podano w nawiasie powiat (dawny) oraz województwo (obecne) w skrócie: CH – Chełm, EL – Elbląg, GD – Gdańsk, GO – Gorzów, KL – Kalisz, LU – Lublin, PO – Poznań, PR – Przemyśl, RA – Radom, SŁ – Słupsk, WA – Warszawa, WB – Wałbrzych, ZA – Zamość. Większość okazów łowionych było w Puławach lub powiecie puławskim, dorywczo tylko w innych powiatach 13 województw, oraz w Kazachstanie i na Węgrzech. 6 spośród badanych miejscowości z pow. Puławy (Jaroszyn, Bronowice, Łęka, Trzcianki, Janowiec, Wojszyn) leżało na zachód od Wisły.
Nazwiska osób łowiących pszczoły podawano w skrócie: AK – Andrzej Kosior, AR – Andrzej Ruszkowski, BJ – Bolesław Jabłoński, GK – Grzegorz Kowalski, JG – Janina Gosek, JK – Julita Korczyńska, JR – Jadwiga Kłosowska, JW – Janina Wojdaszka, KB – Krystyna Kuna, KK – Krystyna Kaczmarska, MB – Mieczysław Biliński, MR – Marcin Ruszkowski, MZ – Maria Zadura, TS – Tadeusz Stachyra.
HYLAEUS F. (PROSOPIS F.)
Hylaeus (s. str.) communis Nylander, 1852 – samotka pospolita
Puławy-Górna Niwa (Puławy LU): Allium cepa – 3♀ 31.7.1978 KB, 2♀ 12.7.1990 JW, 1♀ 26.7.1990 JW, 1♂5♀ 3.8.1990 JW, 1♂1♀ (w kopulacji) 14.7.1992 JW; A. porrum – 1♂3♀ 13.7.1990 JW, 1♀ 2.7.1992 JG, 1♂2♀ 22.7.1994 KK; A. fistulosum 1♂ 7.6.1990 JG; A. odorum – 1♀ 23.8.1989 JG, 1♀ 12.7.1990 JG, 3♂3♀ 30.7.1990 JW, 2♂7♀ 6.8.1990 JW i JG, 3♂4♀ 20.8.1990 JW, 1♂2♀ 13.8.1991 JG, 3♂9♀ 2.9.1991 JG, 1♂1♀ 3.8.1992 JG, 2♂5♀ 13.8.1992 JG, 5♀ 20.8.1992 AR, 1♂2♀ 25.8.1992 AR, 1♂1♀ 27.7.1993 JG, 1♂3♀ 3.8.1993 JG, 3♀ 4.8.1993 JG, 1♀ 5.8.1993 KK, 1♀ 8.9.1993 JG, 1♂1♀ 23.9.1993 JG; Allium sp. (purpurowy) – 1♂2♀ 17.7.1991 JG, 1♂1♀ 19.7.1991 JG; 6♂ 14.7.1992 JG, 5♀ 21.7.1992 JG, 1♀ 29.7.1994 KK; Allium sp. 1♀ 24.9.1987 AR; Daucus carota – 1♀ 24.7.1990 JW, 1♂1♀
strona 79(w kopulacji) 21.7.1992 JG, 1♂1♀ 22.7.1992 JG, 1♀ 6.8.1992 JG, 1♂ 4.8.1993 KK, 1♀ 27.7.1994 JG, 1♂ 1.8.1994 JG, 1♀ 29.7.1996 JG; Coriandrum sativum – 1♂ 9.7.1992 AR, 1♂1♀ 10.7.1992 AR; Reseda alba – 1♂ 21.7.1992 JG, 1♂ 3.8.1992 JG; Sedum 2♂ 21.6.1991 AR, 1♀ 8.7.1997 JG; Jasione montana 1♀ 24.6.1991 AR; Echium vulgare – 1♀ 6.7.1989 JG, 1♀ 3.8.1992 JG; Phacelia tanacaetifolia – 1♀ 25.7.1972 JR, 3♀ 10.8.1992 JG, 1♀ 13.8.1992 JG, 1♀ 6.8.1993 JG; Salvia verticillata – 1♀ 25.7.1972 JR, 1♂1♀ 14.7.1975 AR, 1♀ 21.7.1994 JG; Scrophularia nodosa 1♀ 5.8.1972 KK; Gypsophila paniculata – 1♀ 14.7.1992 JG, 1♀ 16.7.1992 JG, 1♀ 21.7.1992 JG, 1♀ 21.7.1994 JG; Tanacetum vulgare 1♀ 12.8.1992 JG; Solidago canadensis – 1♀ 27.7.1993 JG, 1♀ 5.8.1993 KK, 1♂ 19.8.1993 AR, 1♀ 20.8.1993 KK; Mentha longifolia 1♂ 17.8.1993 KK; Succisa pratensis 1♀ 6.8.1993 JG; Berteroa incana 1♀ 5.8.1993 KK; Sisymbrium loeselii 1♂ 20.8.1993 KK; Tropaeolum maius, 1♀ 29.7.1994 JG; na oknie – 1♂ 21.9.1991 AR, 1♂ 29.6.1992 AR, 1♂ 14.5.1993 JG; w locie 1♀ 23.6.1972 KK; wyląg z gniazd pułapkowych – 5♂4♀ 17.6.1975, 1♀ 19.7.1976, 23♂9♀ 10-14.6.1977, 12♂28♀ 17-24.6.1978 – AR, JG i KB; oraz liczne wylęgnięte z hodowli na Daucus carota, Allium cepa i Phacelia tanacaetifolia w latach 1992, 1993 i 1994.
Puławy-park: Coriandrum sativum – 3♂2♀ 11.7.1961 MZ, 1♂ 2.8.1961 MZ; Foeniculum capillaceum 1♂ 16.9.1961 MZ; Polygonum 1♀ 19.7.1972 AR; wyląg z gniazd pułapkowych – 1♂ 19.6.1976 AR, 1♀ 22.6.1976 AR. Puławy-Kępa: Foeniculum capillaceum 1♀ 10.7.1959 AR. Puławy-las włostowicki: Centaurea rhenana 2♂ 17.7.1986 KK; Cytisus 1♀ 17.7.1986 JW. Puławy-stacja towarowa PKP: na oknie – 1♀ 29.6.1994 JW, 1♀ 15.7.1994 JW, 1♀ maj 1991 JW, 1♀ 12.8.1996 JW.
Łęka (Puławy LU): Tanacetum vulgare (wał) 2♀ 21.8.1989 KK; Sisymbrium (przy szosie) 1♀ 26.7.1990 KK. Wojszyn (Puławy) – brzeg lasu: Sisymbrium 1♀ 26.7.1989 JG. Gołąb (Puławy) – wał: Tripleurospermum inodorum 1♀ 5.7.1989 AR.
Piskorów k. Leokadiowa (Zwoleń RA) – brzeg lasu: Solidago 1♂ 14.8.1990 JG. Chełm (Chełm CH): Allium cepa 2♀ 21.7.1991 JG. Klęka (Jarocin KL): Coriandrum sativum – 1♀ 4.8.1959 TS, 2♀ 11.7.1960 TS. Radzików (Pruszków WA): wyląg z megachilnika Megachile rotundata 4♀ czerwiec 1994 JG i KK.
Hylaeus (Patagiata) difformis (Eversmann, 1852) – samotka obrzeżona
Puławy-Górna Niwa: Scrophularia nodosa – 1♀ 25.7.1972 KK, 1♀ 23.7.1975 KB, 1♀ 21.7.1994 JG, 1♀ 1.8.1994 JG; S. alata – 3♀ 14.7.1975 KB, 3♀ 23.7.1975 KB; Prunella grandiflora 1♀ 7.9.1974 KB; Lamium album 3♀ 30.7.1993 JG; Phacelia tanacaetifolia – 2♂1♀ 25-27.6.1978 AR, 1♂ 10.8.1992 JG, 1♀ 21.7.1994 JG; Gypsophila – 1♂ 24.7.1992 JG, 1♂ 4.8.1992
strona 80JG; Daucus carota 1♂ 15.7.1993 AR; Solidago canadensis 2♂ 27.7.1993 JG; Digitalis purpurea 1♀ 21.7.1994 JG; wyląg z gniazd pułapkowych – 1♂ 13.6.1975, 8♂ 16.6.1975, 2♂ 17.6.1975, 4♂ 19.6.1975, 2♂3♀ 21.6.1975, 1♂3♀ 23.6.1975, 1♀ 24.6.1975, 3♂1♀ 25.6.1975, 2♂ 29.6.1976, 1♂2♀ 1.7.1976, 1♀ 11.7.1976, 2♂ 1976 (bez daty), 3♂ 23-24.6.1978, 2♂ 28.6.1978, 24♂5♀ 3-5.7.1978, 3♂9♀ 6-10.7.1978, 9♀ 11.7.1978, 4♀ 12.7.1978, 4♀ 13.7.1978, 1♀ 11.8.1978 – AR, JG, KB, KK.
Puławy-park: Coriandrum sativum 1♂ 21.7.1961 MZ; wyląg z gniazd pułapkowych – 3♂ 16.6.1975, 2♂ 21.6.1975, 1♂1♀ 22.6.1975, 3♂1♀ 23.6.1975, 3♂ 24.6.1975, 2♂1♀ 25.6.1975, 1♀ 27.6.1975 – AR i JG. Puławy-Włostowice: Trifolium pratense 1♀ 11.7.1975 BJ. Puławy-Kępa: wyląg z gniazd pułapkowych 1♂ 22.6.1975 JG.
Parchatka (Puławy LU): wyląg z gniazd pułapkowych – 1♂ 16.6.1975, 1♂ 20.6.1975, 2♂ 21.6.1975, 1♂1♀ 23.6.1975, 2♀ 24.6.1975, 1♀ 26.6.1975, 1♀ 27.6.1975 – JG i AR. Bochotnica (Puławy): w locie 1♀ 14.7.1974 AR. Łęka (Puławy) – wał: Tanacetum vulgare 1♀ 26.7.1988 KK; Leonurus cardiaca 1♀ 26.7.1988 AR; Polygonum convolvulus 1♀ 21.8.1989 KK.
Tomaszówka (Zamość ZA): Salvia verticillata 1♀ 1.7.1967 MB. Dzierżoniów (Dzierżoniów WB): Geranium pratense 1♀ 5.8.1972 KK.
W woj. lubelskim łowiona: Kazimierz (Puławy LU – Minkiewicz 1936) i okolice Lublina (Anasiewicz 1975).
Hylaeus (Spatulariella) hyalinatus Smith, 1842 – samotka błoniarka
Puławy-Górna Niwa: Allium odorum – 1♀ 12.7.1990 JG, 1♀ 6.8.1990 JW, 1♀ 25.8.1992 AR, 2♀ 3-4.8.1993 JG, 1♀ 5.8.1993 KK, 1♀ 17.8.1993 KK; Allium flavescens 2♂ 17.6.1991 AR; Allium sp. (purpurowy) 1♂1♀ 17.7.1991 JG; Reseda alba 1♂ 1.7.1991 AR; na oknie 1♀ 16.7.1991; Coriandrum sativum 2♂ 9-10.7.1992 AR; Gypsophila – 1♂ 14.7.1992 AR, 1♀ 16.7.1992 JG, 1♂ 21.7.1992 AR; Daucus carota – 1♀2♂ 22.7.1992 JG, 1♀ 6.8.1992 JG, 1♂ 15.7.1993 AR, 1♂ 2.8.1993 JG; Eryngium planum – 1♀ 6.8.1993 JG, 1♀ 21.7.1994 JG; Solidago serotina 1♀ 4.8.1993 JG; Sedum 1♀ 5.7.1996 BJ.
Jaroszyn (Puławy LU) – wał wiślany: Berteroa incana 1♀ 28.6.1989 AR; Hypericum perforatum 1♀ 28.6.1989 AR.
Hylaeus (Spatulariella) punctatus (Brullé, 1832) – samotka białousta
Puławy-park: Coriandrum sativum (1♀ 13.8.1959 MZ, 1♂ 21.7.1961 MZ. Puławy-Kępa: Coriandrum sativum 1♀ 11.7.1961 MZ. Puławy-Górna Niwa: Daucus carota – 2♀ 1-2.7.1992 JG, 14♀ 22.7.1992 JG, 1♂3♀ 4.8.1992 JG, 2♂13♀ 6.8.1992 JG, 4♀ 12.8.1992 JG, 1♂ 2.8.1993 JG, 1♀ 30.7.1993 JG, 1♂2♀ 4.8.1993 KK i JG, 1♀ 5.8.1993 KK, 1♂ 6.8.1993 JG, 1 ♀ 13.7.1994 JG, 1♂ 25.7.1994 JG, 1♂ 27.7.1994 JG, 4♂ 1.8.1994 JG; Solidago 2♀
strona 8112.8.1992 JG; wyląg w termostacie z hodowli na Daucus carota – 3♂ 25.7.1994 AR, 2♂1♀ 27.7.1994 AR.
Strykowo (Poznań PO): Coriandrum sativum 5♀ 10.8.1960 TS.
Hylaeus (s. str.) nigritus Fabricius, 1758 – samotka murówka
Puławy-Górna Niwa: Pyrethrum cinerariaefolium – 1♂ 20.6.1975 KB, 1♀ 19.6.1972 AR; Centaurea scabiosa – 1♀ 23.7.1975 AR, 2♀ 14.7.1992 JG, 1♀ 3.8.1992 JG, 1♀ 30.7.1993 JG, 2♀ 6.8.1993 JG; C. rhenana – 1♀ 23.7.1975 KB, 1♀ 3.8.1992 JG, 2♀ 21.7.1992 JG, 2♀ 30.7.1993 JG, 4♀ 5.8.1993 JG i KK, 1♀ 6.8.1993 JG, 1♀ 21.7.1994 JG, 1♀ 12.8.1996 JG; C. phrygia 1♀ 23.7.1975 KB; C. lutea – 6♀ 18.6.1990 AR, 2♀ 1.7.1991 AR, 3♀ 5.7.1991 AR; C. jacea – 4♀ 3.8.1992 JG, 3♀ 6.8.1993 JG; C. montana 2♀ 21.7.1992 JG; Tanacetum vulgare 2♀ 23.7.1975 KB, 1♀ 5.8.1993 JG; Chrysanthemum leucanthemum – 1♂ 19.6.1991 JG, 1♂ 20.6.1991 AR, liczne ♂ 21.6.1991 AR; Ch. alpinum 1♂ 26.6.1991 AR; Matricaria chamomilla – 5♂1♀ 24.6.1991 AR, 3♂ 1.7.1991 AR, 4♂1♀ 2.7.1991 AR; Allium flavescens 1♂ 18.6.1991 JG; A. cepa – 1♀ 12.7.1990 JW, 7♀ 26.7.1990 JW, 4♀ 3.8.1990 JW, 1♀ 31.7.1991 JG; A. schoenoprasum 1♂ 1.6.1993 JG; Allium sp. (purpurowy) – 2♀ 17.7.1991 JG; Jasione montana – 6♂4♀ 24.6.1991 AR, 1♀1♂ 1.7.1991 AR; Trifolium repens 1♂ 26.6.1991 AR; Coriandrum sativum 1♂ 9.7.1992 AR; Daucus carota 1♂ 2.7.1992 JG; na oknie 1♂ 27.6.1991 AR. Puławy-Włostowice: w locie 2♂ 17.7 i 24.7.1974 JB.
Jaroszyn (Puławy LU): Aster (tradescanti?) 1♂ 28.6.1989 KK; Centaurea scabiosa 1♀ 28.6.1989 JG.
Hylaeus (Paraprosopis) sinuatus (Schenck, 1853) – samotka marchwianka
Puławy-Górna Niwa: Daucus carota – 1♂2♀ 24.7.1990 JW, 1♂2♀ 30.7.1990 JW, 1♂ 2.7.1992 JG, 2♀ 22.7.1992 JG, 2♀ 4.8.1992 JG, 3♀ 6.8.1992 JG, 1♀ 12.8.1992 JG, 3♂ 15.7.1993 AR, 1♂ 4.81993 KK, 1♀ 5.8.1993 JG, 3♀2♂ 13.7.1994 JG, 2♀ 25.7.1994 JG, 1♂1♀ 27.7.1994 JG, 2♀ 1.8.1994 JG, 1♀ 11.7.1996 JG, 1♀1♂ 29.7.1996 JG; Eryngium planum 1♂ 21.7.1994 JG; Coriandrum sativum – 2♀2♂ 9-10.7.1992 AR, 1♀1♂ 14.7.1992 JG; Reseda alba – 1♂ 1.7.1991 AR, 1♂ 19.7.1991 JG; Pyrethrum cinerariaefolium 1♂ 19.6.1972 AR; na oknie 1♂ 13.7.1974 AR, 1♀ 14.9.1993 JG, 1♂ 4.7.1995 AR; na oknie 5♂ 8.5.1997 JG; oraz liczne wylęgnięte z hodowli (na Daucus carota) w latach 1992-1997. Puławy-Kępa: Foeniculum capillaceum 2♂ 10.7.1959 AR; Coriandrum sativum 1♂ 11.7.1961 MZ. Puławy-park: Foeniculum capillaceum 1♀ 5.8.1960 MZ; Coriandrum sativum – 1♂1♀ 11.7.1961 AR, 2♂1♀ 21.7.1961 AR.
Chełm (Chełm CH): Daucus carota 3♂ 21.7.1991 JG. Kukawka (Chełm CH): Achillea millefolium 1♀ 14.8.1974 AK. Klęka (Jarocin KL): Coriandrum sativum 1♀ 27.7.1959 TS.
strona 82Hylaeus (Paraprosopis) styriacus Förster, 1871 – samotka trójplamka
Puławy-Górna Niwa: Daucus carota – 1♀ 21.7.1991 JG, 2♀ 4-6.8.1992 JG, 3♀ 4-5.8.1993 JG i KK; 2♀ 25.7.1994 JG, 1♀ 29.7.1996 JG, 1♂ 7.7.1997 JG; wyląg ze ścianki lessowej 2♂ 16.6.1975 AR. Puławy-Kępa: Carum carvi 1♀ 29.8.1961 MZ.
Chełm (Chełm CH): Daucus carota 1♀ 21.7.1991 JG.
Hylaeus (Paraprosopis) pictipes Nylander, 1852 – samotka wysmukła
Puławy-Górna Niwa: Daucus carota – 1♂ 6.8.1992 JG, 2♂ 15.7.1993 AR, 1♀ 4.8.1993 KK; wyląg ze ścianek lessowych – 2♂ 13.6.1977, 1♀ 16.6.1977 – JG i AR; wyląg z łodyg Leonurus (z hodowli na Daucus carota) – 2♂ 1-3.7.1992 JG, 9♂ 27- 30.6.1995 AR, 1♀ 30.6.1995 AR.
Strykowo (Poznań PO): Coriandrum sativum 1♀ 10.8.1960 TS.
Hylaeus (Prosopis) confusus Nylander, 1852 – samotka malinówka
Puławy-Górna Niwa: Hypericum perforatum 2♀ 20.8.1993 KK; Lamium purpureum 1♀ 23.9.1993 JG. Puławy-las włostowicki: Solidago virga-aurea 1♀ 17.7.1986 JW.
Jaroszyn (Puławy): Hypericum perforatum 2♀ 28.6.1989 AR. Bronowice (Puławy): Taraxacum (brzeg lasu) 1♀ 26.8.1987 JG; Oenothera biennis (wieś) 1♀ 27.6.1988 KK.
Krynica Morska (Elbląg EL): Cirsium palustre 1♀ 11.8.1986 MB.
Hylaeus (Prosopis) signatus (Panzer, 1798) – samotka rezedówka
Puławy-Górna Niwa: Reseda lutea – 1♂ 11.7.1972 KK, 1♀ 29.8.1974 KB, 2♀ 6.9.1974 KB, 1♀ 21.6.1991 AR, 1♂1♀ 24.6.1991 AR, 1♂2♀ 19.7.1991 JG, 2♀ 22.7.1991 JG, 3♂1♀ 3.7.1992 AR, 2♂ 10.7.1992 AR, 1♂2♀ 14.7.1992 JG, 1♀ 21.7.1992 JG, 1♀ 3.8.1992 JG, 2♂1♀ 26.7.1993 JG, 1♂2♀ 6.8.1993 JG, 2♂ 21.7.1994 JG, 2♀1♂ 12.8.1996 JG i KK; Reseda luteola – 3♀ 19.7.1991 JG, 1♀ 16.7.1992 JG, 1♀ 30.7.1993 JG, 2♀ 3.8.1993 JG; Reseda alba – 2♂1♀ 19.7.1991 JG, 1♂ 14.7.1992 JG, 2♂ 16.7.1992 JG; Reseda odorata – 2♂ 16.7.1992 JG, 3♂1♀ 3.8.1992 JG, 1♀ 30.7.1993 JG; Reseda 1♀ 23.6.1972 KK; Solidago canadensis 1♀ 3.8.1993 JG; Centaurea rhenana 1♀ 21.7.1994 JG; Matricaria chamomilla 1♂ 5.8.1993 JG; wyląg z deseczki sosnowej w megachilniku pułapkowym 2♂23.6.1975 AR.
Hylaeus (Prosopis) pectoralis Förster, 1871 – samotka naparstka
Łeba (Lębork SŁ): Convolvulus arvensis 1♀ 28.7.1991 JG.
Hylaeus (Prosopis) gibbus Saunders, 1850 – samotka jeżynówka
Łeba (Lębork SŁ): Polygonum 1♂ 28.7.1991 JG.
strona 83Hylaeus (Dentigera) brevicornis Nylander, 1852 – samotka średnioplama
Puławy-Górna Niwa: 1♂ 22.7.1992 JG, 2♂ 4.8.1993 JG i KK, 1♂ 25.7.1994 JG, 1♂ 1.8.1994 JG, 1♂ 7.7.1997 JG, 1♂ 11.7.1997 JG; wyląg ze ścianki lessowej 1♂ 16.6.1975 JG; wyląg z łodyg Leonurus (z hodowli na Daucus) 2♂ 5.7.1994 JG, 1♂ 5.7.1997 JG; Allium fistulosum 1♀ 18.6.1991 JG; A. schoenoprasum 1♀ 18.6.1991 JG; Solidago serotina 1♀ 12.8.1992 JG, 1♀ 20.8.1993 KK; Eryngium planum 1♂ 21.7.1994 JG, 1♂ 1.8.1996 JG. Gołąb (Puławy) – wał wiślany: Hieracium 1♀ 29.8.1988 JG.
Pielaki (Hrubieszów ZA): ścianka lessowa 1♂ 24.7.1985 AK. Strykowo (Poznań (PO): Coriandrum sativum 1♀ 30.7.1960 TS.
Jedyne wcześniejsze stanowisko z woj. lubelskiego: Lublin (Banaszak 1985).
Hylaeus (Dentigera) gredleri Förster, 1871? – samotka wąskoplama
Puławy-Kępa: Coriandrum sativum 1♀ 21.8.1959 MZ. Puławy-las włostowicki: Jasione montana 1♀ 17.7.1986 JW. Puławy-Górna Niwa: Daucus carota – 2♀ 24.7.1990 JW, 1♀ 30.7.1990 JW, 1♀ 25.8.1990 JW, 1♀ 22.7.1992 JG, 4♀ 4.8.1992 JG, 8♀ 6.8.1992 JG, 1♀ 12.8.1992 JG, 5♀ 13.7.1994 JG, 2♀ 1.8.1994 JG, 2♀ 29.7.1996 JG; Coriandrum sativum 1♀ 10.7.1992 AR; Achillea millefolium 1♀ 12.8.1992 JG; Foeniculum capillaceum 1♀ 20.8.1992 AR; Anethum graveolens 1♀ 27.7.1993 JG; Solidago serotina 1♀ 20.8.1993 KK; na oknie 1♀ 14.5.1992 AR.
Wojszyn k. Janowca (Puławy LU) – brzeg lasu: Hypericum 1♀ 27.6.1990 AR; Daucus carota 2♀ 26.7.1990 KK i JG; Achillea millefolium 1♀ 13.8.1990 JW; Jasione montana 1♀ 13.8.1990 JG. Piskorów k. Leokadiowa (Zwoleń RA) – brzeg lasu: Hieracium 1♀ 14.8.1990 JW. Załazy (Zwoleń RA) Umbelliferae 1♀ 16.8.1974 AK.
Teratyn (Hrubieszów ZA): Daucus carota 1♀ 24.7.1972 KK. Strykowo (Poznań PO): Coriandrum sativum 1♀ 13.7.1960 TS.
Z Polski dotąd nie podawana (Celary, Dylewska 1988, Banaszak 1991) – prawdopodobnie nie była odróżniana od H. brevicornis.
Hylaeus (s. str.) leptocephala (Morawitz, 1871) – samotka nostrzykowa
Puławy-Górna Niwa: Allium odorum 1♂ 2.9.1991 JG. Radzików (Pruszków WA): wyląg z megachilnika Megachile rotundata 1♂ czerwiec 1994 JG.
Hylaeus (s. str.) gracilicornis (Morawitz, 1867) – samotka drobna
Puławy-Górna Niwa: Allium odorum 1♂5.8.1993 KK; Nepeta grandiflora 1♂ 6.8.1993 JG; Lamium purpureum 1♀ 23.9.1993 JG; na oknie 1♂ 6.8.1993 GK.
Hylaeus (Koptogaster) punctulatissimus Smith, 1842 – samotka porowianka
Puławy-Górna Niwa: Allium porrum – 1♂ 13.7.1990 JW, 1♂ 8.7.1991 AR, 1♀1♂ 2.7.1992 JG, 2♀ 22.7.1994 KK; Allium cepa 1♂ 9.7.1990 MB, 1♀
strona 8414.7.1992 JG; wyląg z hodowli na Allium cepa 3♂ 28-29.6.1993 AR i 1♀ 2.7.1993 AR; Allium (purpurowy) 2♀ 14.7.1992 JG.
Chełm (Chełm CH): Allium cepa 1♂ 21.7.1991 JG.
Hylaeus (Abrupta) cornutus Curtis, 1831 – samotka rogata
Puławy-Górna Niwa: Daucus carota 1♂ 31.7.1991 JG, 1♀ 1.7.1992 JG, 1♀ 10.7.1992 JG, 1♂ 13.7.1992 JG, 1♀ 12.8.1992 JG, 1♀ 5.8.1993 JG, 1♀ 20.8.1993 KK, 1♀ 21.7.1994 JG, 1♂ 16.7.1996 JG, 1♀ 25.7.1996 JG; na oknie 1♀ 28.6.1995 AR. Z samic tylko 1 typowa (z 10.7.1992), inne ssp. aceras Ruszkowski – mające na nadustku zamiast kolców skośne listewki, czasem ledwie zaznaczone (Ruszkowski 1996). W Polsce łowiona dotychczas tylko: Nakło (Celary, Dylewska 1988). Banaszak (1991) gatunek ten uważa za wymarły w Polsce.
Hylaeus (Lambdopsis) annularis (Kirby, 1802) – samotka jasieńcowa
Puławy-Górna Niwa: Fagopyrum sagittatum 1♂ 12.7.1971 KK; Allium cepa 1♀ 3.8.1990 JW; Allium odorum 2♀5.8.1993 KK; Achillea millefolium 1♀ 2.8.1993 JG.
Gołąb (Puławy) – brzeg lasu: Centaurea jacea 1♀ 16.7.1987 AR. Załazy (Zwoleń RA): Umbelliferae 1♀ 16.8.1974 AK.
COLLETES LATR.
Colletes daviesanus daviesanus Smith, 1846 – lepiarka wrotyczowa
Puławy-Górna Niwa (Puławy LU): Chrysanthemum leucanthemum 1♂ 7.6.1972 KK, 1♂ 19.6.1972 KK, 1♀ 15.7.1972 AR; wyląg ze skrzynek z ziemią – w 1976 r.: 1♂ 2.7, 1♂ 3.7, 2♂ 4.7, 1♂ 5.7, 1♀ 6.7, 2♂ 7.7, 1♂ 8.7, 1♂ 9.7, 1♀ 11.7, 3♀1♂ 13.7, 7♀ 14.7, 5♀ 15.7; w 1977 r.: 1♂ 26.6, 1♂ 29.6, 1♂ 30.6, 1♂ 2.7, 1♂ 3.7, 1♀1♂ 9.7, 1♂ 12.7, 1♀ 18.7; w 1978 r.: 2♂ 21.7, 2♂ 1♀ 25.7, 1♂ 2.8; w 1980 r. 1♀ 25.7; wyląg z trzciny – 1♀ 17.7.1976, 1♂ 8.7.1977; wyląg z patyków z klonu – 1♀ 28.7.1978, 1♀ 30.7.1978 – JG, KB, AR, KK.
Puławy-park: Chrysanthemum leucanthemum 1♀ 2.6.1990 AR; Coriandrum sativum 1♂ 11.7.1961 MZ; Salvia pratensis 1♂ 11.7.1967 MZ; Lotus corniculatus 3♂ 13.7.1974 KB; Papilionaceae 3♂ 24.7.1974 KB; wyląg ze skrzynek z ziemią – 1♂ 7.7.1976, 1♂ 12.7.1976, 1♀ 13.7.1976, 2♀ 15.7.1976 – JG, KB, AR, KK.
Puławy-Kępa: wyląg z deseczki topolowej 1♂ 8.7.1975, wyląg ze skrzynki z ziemią: 1♀ 8.7.1975, 3♀ 11.7.1975 – JG, KB, AR, KK. Puławy-Włostowice: Tanacetum vulgare 2♀ 6.8.1980 MB, 1♀ 28.7.1996 MB; Achillea millefolium 1♀ 9.7.1975 MB; w locie: 1♂ 16.7.1974 BJ, 1♀ 24.7.1974 BJ. Puławy-las włostowicki: Tanacetum vulgare 3♀ 17.7.1986 AR, KK i JW.
strona 85Parchatka (Puławy LU): wyląg z deseczek klonowej i świerkowej 2♀ 8.7.1975 KB i JG; Medicago media 1♂ 31.7.1974 KB. Bochotnica (Puławy LU): w locie 2♀1♂ 17.7.1974 KB, JG i BJ. Bronowice (Puławy LU): Tanacetum vulgare 1♀ 21.7.1987 KK, 2♀ 26.7.1988 JG i KK, 1♀ 26.7.1989 AR. Łęka (Puławy LU): Tanacetum vulgare 1♀ 26.7.1989 JK; Tripleurospermum inodorum 1♀ 27.6.1988 AR.
Kowalówka (Lubaczów PR): Tanacetum vulgare 1♀ 25.7.1972 KK.
Bieregowoje (KAZACHSTAN): z kolonii gniazdowej 5♀4♂ 12.7.1977 MB.
Podawany z woj. lubelskiego: Kazimierz (Puławy LU – Minkiewicz 1936) oraz Lublin i Końskowola (Puławy LU – Banaszak 1985).
Colletes daviesanus inexpectatus Noskiewicz, 1936 – lepiarka lessowa
Puławy-Górna Niwa (Puławy LU): Tanacetum vulgare 2♀ 7.8.1974 KB, 2♀ 8.8.1975 KB, 1♀ 14.8.1975 KK; w locie 1♀ 3.7.1973 AR. Puławy-las włostowicki: Tanacetum vulgare 2♀ 17.7.1986 JW, KK, AR. Puławy-Włostowice: Tanacetum vulgare 1♀ 28.7.1986 JW; w locie 1♀ 8.8.1980 AR.
Parchatka (Puławy LU): w locie – z kolonii na ściance lessowej: 5♀ 9.8.1972 MR, 3♂1♀ 3.8.1974 KB, 10♀3♂16.8.1974 KB. Zbędowice (Puławy LU): Tanacetum vulgare 5♀ 29.6.1986 MB; Achillea millefolium 1♀ 29.6.1986 MB. Gołąb (Puławy LU): Matricaria inodora 1♀ 5.7.1989 AR. Jaroszyn (Puławy LU): Tanacetum vulgare 2♀ 27.7.1991 AR. Bronowice (Puławy LU): Tanacetum vulgare 1♀ 26.8.1987 JG, 4♀ 26.7.1988 KK i AR, 2 ♀ 26.7.1989 JG i JK. Łęka (Puławy LU): Tanacetum vulgare 2♀26.7.1988 KK, 1♀ 31.8.1988 JG, 5♀ 26.7.1989 JK i AR.
Fajsławice (Krasnystaw LU): Trifolium pratense 1♀ 24.7.1972 MB. Szczekarków (Opole LU): Tanacetum vulgare 4♀ 15.8.1978 MB. Gródek (Hrubieszów ZA): ścianka lessowa 8♀26.8.1986 AK. Kowalówka (Lubaczów PR): Tanacetum vulgare 2♀ 25.7.1972 KK. Dobiegniew (Strzelce Kraj. GO): Centaurea rhenana 1♀ 3.8.1973 MB.
Bieregowoje (KAZACHSTAN) w kolonii C. daviesanus 1♀ 12.7.1977 MB.
Według Celary i Dylewska (1988) w Polsce łowiony tylko w rejonach: Jarosław, Przework, Sandomierz i Winna Góra.
Colletes succinctus (Linnaeus, 1785) – lepiarka wrzosowa
Puławy (Puławy LU) tory k. lasu: Melilotus officinalis 1♀ 21.9.1976 KB. Gołąb (Puławy LU): Calluna vulgaris – 1♀ 2.9.1987 AR, 6♀11♂ 3.9.1987 AR, KK i JG, 7♀2♂ 29.8.1988 KK, JG i AR. Wojszyn (Puławy LU): Calluna vulgaris 1♀2♂ 13.8.1990 JG i AR. Słotwiny (Opole LU): Calluna vulgaris 2♂ 30.8.1990 MB. Piskorów k. Leokadiowa (Zwoleń RA): 1♂ 14.8.1990 AR.
strona 86Colletes similis Schenck, 1853 – lepiarka wąskopasa
Gołąb (Puławy LU): Tanacetum vulgare 2♀ 3.9.1987 JG i KK. Zbędowice (Puławy LU): Tanacetum vulgare 1♀ 29.7.1986 MB. Bronowice (Puławy LU): T. vulgare – 1♀ 26.8.1987 KK, 1♀ 26.7.1989 JG. Łęka (Puławy LU): T. vulgare – 1♀ 26.8.1987 JG, 1♀ 26.7.1989 AR, 1♀ 21.8.1989 KK; Achillea millefolium 1♀ 21.7.1987 JG; Prunella vulgaris 1♀ 21.7.1987 AR.
Czechówka k. Grabowca (Hrubieszów ZA): ścianka lessowa 2♀ 27.8.1986 AK.
Sobieszewo (Pruszcz Gd., GD): 1♀ 10.8.1967 AR.
Colletes fodiens (Fourcroy, 1785) – lepiarka kocankowa
Puławy-Górna Niwa (Puławy LU): Matricaria inodora 1♀ 13.7.1967 MB. Puławy-Włostowice: Berteroa incana 1♀ 16.7.1974 KB; Tanacetum vulgare 1♀ 8.8.1980 AR.
Gołąb (Puławy LU): Tanacetum vulgare 7♀ 3.9.1987 KK i JG; Achillea millefolium 1♀ 3.9.1987 KK. Trzcianki (Puławy LU): Tanacetum vulgare 1♀ 26.7.1986 KK. Kowalówka (Lubaczów PR): Tanacetum vulgare 2♀ 25.7.1972 KK.
Colletes cunicularius (Linnaeus, 1761) – lepiarka wiosenna
Puławy-Górna Niwa (Puławy LU): Taraxacum officinale 2♀ 11 i 13.5.1967 MB; Crataegus monogyna 1♀17.5.1967 MB; Salix 1♂ 16.4.1967 MB; (bez bliższych danych) 1♂ 1967 MB. Puławy-park: Spiraea chamaedrifolia 1♀ 7.6.1965 MZ; Crocus 1♂ 3.4.1965 MZ. PuławyKępa: 1♂ 8.4.1965 MZ.
Gołąb (Puławy LU): Salix 8♂1♀ 20.4.1988 JG i KK. Łęka (Puławy LU): Taraxacum (wał) 1♀ 16.5.1989 AR.
Colletes nasutus Smith, 1853 – lepiarka długowłosa
Gödöllö (WĘGRY): Anchusa officinalis 1♀ 19.7.1982 MB, 2♀1♂ 21.7.1982 MB.
W Polsce obserwowany tylko w Górach Pieprzowych na Wyżynie Małopolskiej (Celary, Dylewska 1988).
Colletes halophilus Verhoeff – lepiarka słonolubna
Step Matogoł (KAZACHSTAN): Butomus umbellatus 8♀ 10.7.1977 MB.
Colletes caspicus balticus Alfken, 1912 – lepiarka bałtycka
Noskiewicz (1959) podał ten gatunek z Gołębia (Puławy, LU), a Alfken (1912 – według Celary, Dylewska 1988) z Mierzei Wiślanej.
strona 87PODSUMOWANIE
W obecnej pracy zebraliśmy obserwacje własne, dotyczące 19 gatunków samotek (Hylaeus F.) i 8 gatunków lepiarek (Colletes Latr.). Większość z nich to gatunki szeroko rozsiedlone (przy rzadkich podano ich rozsiedlenie według literatury, wymienionej na końcu pracy).
W samych Puławach złowiliśmy 17 gatunków samotek i 5 gatunków lepiarek, w okolicy Puław tylko 6 gatunków lepiarek i 10 gatunków samotek (z których jedynie C. similis nie występował także i w samych Puławach). Z gatunków występujących w okolicy Puław: 11 gatunków samotek i 4 gatunki lepiarek zbieraliśmy także i w innych rejonach Polski.
Nie występowały w Puławach 2 gatunki samotek (H. pectoralis i H. gibbus, które złowiliśmy tylko w Łebie), oraz 2 gatunki lepiarek (C. nasutus – na Węgrzech i C. halophilus – w Kazachstanie – złowione przez M. Bilińskiego, przy czym C. nasutus podawany był z Polski z Górek Pieprzowych (Celary, Dylewska 1982).
Hylaeus gredleri nie był dotąd z Polski podawany, a H. cornutus uważany był za gatunek w Polsce wymarły (Banaszak 1991).
Inni autorzy podawali z woj. lubelskiego tylko 4 gatunki Colletidae (Hylaeus difformis, H. brevicornis, Colletes daviesanus i C. caspicus balticus – tego ostatniego nie odszukaliśmy).
LITERATURA
Anasiewicz A. (1975) – The bees (Apoidea, Hymenoptera) on alfalfa (Medicago media Pers.) plantations. II. Trophic relationship to vegetation. Ekol. Pol., 23(1):147-162.
Banaszak J. (1984) – Materiały do znajomości pszczół (Hymenoptera, Apoidea) fauny Polski. III. Bad. Fizjogr. Pol. Zach. C. – Zoologia, 34:127-147.
Banaszak J. (1985) – Informacje o faunie pszczół (Apoidea) Polski w niepublikowanych pracach magisterskich. Fragm. Faun., 29(18):377-390.
Banaszak J. (1991) – A checklist of the bee-species (Apoidea) of Poland with remarks to their taxonomy and zoogeography. Acta Univ. Lodz., Folia Zool. Anthr., 7:15-66.
Celary W., Dylewska M. (1988) – Colletidae (Hymenoptera, Apoidea) Polski. Pol. Pismo Ent., 58(2):359-382.
Dathe H.H. (1980) – Die Arten der Gattung Hylaeus F. in Europa (Hymenoptera, Apoidea, Colletidae). Mitt. Zool. Mus. Berlin. 56(2):207-294.
Gosek J., Ruszkowski A., Kaczmarska K. (1995a) – Rośliny pokarmowe i znaczenie gospodarcze samotek (Hylaeus F.) z podrodzaju Prosopis Fabricius (Hymenoptera, Colletidae). Biuletyn Ekologiczny Karniowice, 5:4-19.
strona 88Gosek J., Ruszkowski A., Kaczmarska K. (1995b) – Rośliny pokarmowe i znaczenie gospodarcze samotek (Hylaeus F.) z podrodzajów Spatulariella Popov, Abrupta Popov i Koptogaster Alfken (Hymenoptera, Colletidae). Pszczeln. Zesz. Nauk., 39(2):265-272.
Gosek J., Ruszkowski A., Kaczmarska K. (1996a) – Wybór miejsc gniazdowania oraz struktura gniazd samotki marchwianki – Hylaeus sinuatus (Schenck). (Hymenoptera, Colletidae). Pszczeln. Zesz. Nauk. 40(1):227-233.
Gosek J., Ruszkowski A., Kaczmarska K. (1996b) – Wybór miejsc gniazdowania oraz struktura gniazd samotki pospolitej – Hylaeus communis Nylander. (Hymenoptera, Colletidae). Pszczeln. Zesz. Nauk., 40(1):235-241 .
Gosek J., Ruszkowski A., Wojdaszka J. (1995c) – Rośliny pokarmowe i znaczenie gospodarcze samotek (Hylaeus F.) z podrodzaju Dentigera Popov (Hymenoptera, Colletidae). Pszczeln. Zesz. Nauk., 39(2):273-279.
Minkiewicz R. (1936) – Myrmosa brunnipes Lépel. tudzież inne żądłówki południowe lub rzadkie wykryte w Polsce Środkowej. Fragm. Faun. Mus. Zool. Pol., 2:189-227.
Mirek Z., Piękoś – Mirkowa H., Zając A., Zając M. (1995) – Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Kraków.
Noskiewicz J. (1959) – Nowe dla fauny Polski gatunki błonkówek (Hymenoptera) i muchówek (Diptera) i nowe stanowiska gatunków rzadko obserwowanych. Pol. Pismo Ent., 29(14):202-214.
Osyčniuk A.Z., Panfiłov D.V., Ponomareva A.A. (1978) – Apoidea – Pčelinyje. Opredelitel nasekomych evropejskoj časti SSSR. III. Perepončatokryłyje. I. Leningrad.
Ruszkowski A. (niepubl.) – Klucz do polskich gatunków samotek – Hylaeus F. (Hymenoptera, Colletidae). (rękopis gotowy do publikacji)
Ruszkowski A., Biliński M., Kaczmarska K. (1988) – Występowanie trzmieli w chronionych i niechronionych środowiskach okolic Kazimierskiego Parku Krajobrazowego. Pszczeln. Zes. Nauk., 32:135-168.
Ruszkowski A., .Gosek J. (1995) – Rośliny pokarmowe i znaczenie gospodarcze samotek (Hylaeus F.) z podrodzaju Paraprosopis Popov (Hymenoptera, Colletidae). Pszczeln. Zesz. Nauk., 39(2):255-264.
Ruszkowski A., Gosek J., Biliński M., Kaczmarska K., Wojdaszka J. (1993a) – Wpływ lasu i rzeki na zagęszczenie i skład gatunkowy trzmieli (Bombus Latr.). Pszczeln. Zesz. Nauk., 32:135-168.
Ruszkowski A., Gosek J., Biliński M., Pawlikowski T., Kosior A., Fijał J., Kaczmarska K., Wojdaszka J. (1996a) – Okresy pojawu samotek – Hylaeus Fabricius (Hymenoptera, Apoidea, Colletidae) oraz przebieg ich inkubacji i ogólne zanczenie gospodarcze. Pszczeln. Zesz. Nauk. 40(1):253-265.
Ruszkowski A., Gosek J., Jabłoński B., Biliński M., Kaczmarska K. (1996b) – Wybór miejsc gniazdowania przez różne gatunki samotek – Hylaeus Fabricius (Hymenoptera, Colletidae) oraz struktura gniazd u niektórych gatunków. Pszczeln. Zesz. Nauk. 40(1):243-251.
strona 89Ruszkowski A., Gosek J., Kaczmarska K., Kuna K (1995a) – Rośliny pokarmowe i znaczenie gospodarcze samotek (Hylaeus F.) z podrodzajów: Lambdopsis Popov i Patagiata Blüthgen (Hymenoptera, Colletidae). Pszczeln. Zesz. Nauk., 39(2): 281-292.
Ruszkowski A., Gosek J., Wojdaszka J. (1993b) – Rośliny pokarmowe samotki pospolitej – Hylaeus communis Nylander (Hymenoptera, Apoidea, Colletidae). Pszczeln. Zesz. Nauk., 37:209-216.
Ruszkowski A., Gosek J., Wojdaszka J., Kuna K. (1995b) – Rośliny pokarmowe i znaczenie gospodarcze samotek (Hylaeus F.) z podrodzaju Hylaeus sensu stricte (Hymenoptera, Colletidae). Biuletyn Ekologiczny, Karniowice 5:20-33.
Ruszkowski A., Zadura M., Kaczmarska K. (1981) – Skład gatunkowy trzmieli – Bombus Latr. (Apidae, Hymenoptera) w Puławach w latach 1961-1972. Pol. Pismo Ent., 51:307- 322.
Schmiedeknecht O. (1930) – Die Hymenopteren Nord- und Mitteleuropas. II. Auflage, Jena.
THE BEES (APOIDEA) OF PULAWY AND SOME OTHER REGIONS. I. COLLETIDAE
A. Ruszkowski, M. Biliński, J. Gosek, A. Kosior, K. Kaczmarska, K. Kuna, J. Wojdaszka
Summary
A collection of Bee Division of Institute of Pomology and Floriculture includes the 19 species of Hylaeus F. and 8 species of Colletes Latr.
The 5 species of Hylaeus (H. hyalinatus Smith, H. nigritus F., H. signatus Panz., H. gracilicornis Mor., H. cornutus Smith) and 1 species of Colletes (C. cunicularius L.) were catched only at Puławy or in adjacent villages; the 12 species of Hylaeus (H. communis Nyl., H. difformis Eversm., H. punctatus Brullé, H. sinuatus Schenck, H. styriacus Först., H. pictipes Nyl., H. confusus Nyl., H. brevicornis Nyl., H. gredleri Först., H. bisinuatus Först., H. punctulatissimus Smith, H. annularis Kirby) and 4 species of Colletes (C. daviesanus daviesanus Smith, C. daviesanus inexpectatus Nosk., C. succinctus L., C. similis Schenck, C. fodiens Fourcroy) were catched also in other regions of Poland; and 2 Hylaeus species (H. pectoralis Först. and H. gibbus Saund) only at Leba (district Lębork). Some species of Colletes (C. daviesanus daviesanus Smith, C. daviesanus inexpectatus Nosk., C. halophilus Verh.) were also catched in Kazakstan or (C. nasutus Smith) in Hungary.
One species (H. gredleri Först.) was new for Poland and one (H. cornutus Smith) was still known as a species extinct in Poland. Other authors noted only 4 species of Colletidae in voivodship of Lublin.
<u>Keywords</u>: solitary bee, Hylaeus, Colletes.
Errata — błędy druku znalezione podczas digitalizacji
- s. 81: „24.7.1974 JB” → 24.7.1974 BJ
- s. 81: „4.81993″ → 4.8.1993
- s. 85: „Przework” → Przeworsk
- s. 86: „PuławyKępa” → Puławy-Kępa
- s. 87: „Dylewska 1982″ → Dylewska 1988
- s. 88, piśmiennictwo: „Pszczeln. Zes. Nauk.” → Pszczeln. Zesz. Nauk.
- s. 88, piśmiennictwo: „zanczenie” → znaczenie
- s. 89, streszczenie, 3×: „catched” → caught
