O zdrowiu pszczół, problemach pszczelarstwa i współpracy przy hodowli pszczół odpornych [3]

tekst: Bartłomiej Maleta

Artykuł z numeru 9/2024 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer

Rozważania autora na temat sytuacji w krajowym pszczelarstwie kończy temat dotyczący podjęcia przez pszczelarzy wspólnych działań, które umożliwiłyby powstanie populacji pszczół niewrażliwych na inwazję roztocza Varroa destructor. Krokiem naprzód może okazać się projekt „Varroaresistenz 2033 – Polska”.

Moje dotychczasowe doświadczenia w kontaktach z pszczelarzami prowadzą do jednego wniosku: wyjątkowo nie są oni zainteresowani współpracą w zakresie selekcji pszczół odpornych na warrozę. 

SZERSZENIE AZJATYCKIE A SPRAWA POLSKA 

W niektórych rejonach Europy Zachodniej inwazja szerszenia azjatyckiego (Vespa velutina) przysparza ogromnych problemów lokalnym pszczelarzom. W przeciwieństwie do rodzimych gatunków, szerszeń ten nie zadowoli się pojedynczymi pszczołami, złowionymi przed wylotkiem. Przed dokonaniem inwazji przedstawiciele Vespa velutina najpierw wysyłają zwiadowców w poszukiwaniu pszczelich gniazd, a po ich znalezieniu organizują swoisty rajd: grupa szerszeni wlatuje do ula i całkowicie niszczy rodzinę. W niektórych lokalizacjach drapieżniki dziesiątkują całe pasieki. Ten agresywny gatunek uznawany jest za groźny również dla człowieka. W związku z tym niektórzy pszczelarze, a także przedstawiciele lokalnych władz, wspólnie podejmują działania mające na celu wyszukanie i zniszczenie gniazd szerszenia. Kto wie, być może wkrótce i my będziemy mierzyć się z tym zagrożeniem.

Tematem moich rozważań nie jest jednak sam azjatycki owad, a współpraca między właścicielami pasiek. Większość środowiska pszczelarskiego wychodzi z założenia, które można podsumować słowami: „jak się wszyscy weźmiemy do pracy, …to zrobicie”. Bob Hogge, pszczelarz z wyspy Jersey (UK) podczas wykładu poświęconego inwazyjnemu gatunkowi szerszenia powiedział: „Jesteście pszczelarzami, a więc ostatnią rzeczą, jaką chcecie robić, to współpracować”. I chociaż jego uwaga nie dotyczyła wspólnego działania, mającego służyć zwalczaniu inwazji dręcza pszczelego, stanowi trafne podsumowanie podejścia środowiska pszczelarskiego do tego zagadnienia.

NIESKUTECZNE PRÓBY, CZYLI BARTŁOMIEJ „NIC NIE MOGĘ” MALETA 

Przez blisko dekadę, wspólnie z nieliczną grupą przyjaciół i znajomych, próbuję przekonać pszczelarzy do słuszności koncepcji długofalowego rozwiązania problemu warrozy. Można to zrobić na dwa, sposoby – albo przez systemowy dobór hodowlany (selekcję pszczół prowadzoną przez większość pszczelarzy przy stopniowej, systematycznej rezygnacji ze stosowania tzw. „chemii”), albo przez dobór naturalny (naturalną selekcję pszczół), czyli pozostawienie rozwiązania problemu naturze. 

Obie z wymienionych metod mają wady i zalety. Pierwsza wymaga edukacji pszczelarzy i jest pracochłonna (chociaż w ciągu dekady lub dwóch z pewnością zmniejszyłaby nakłady pracy, jakich wymaga zwalczanie inwazji dręcza). Druga natomiast – zdecydowanie łatwiejsza, szybsza i skuteczniejsza – jest z kolei nieatrakcyjna i kosztowna. Na pewno jednak obie metody dałoby się wdrożyć w sposób, który pozwoliłby zachować dochód z pasiek. Żadne z rozwiązań nie zadziała jednak, jeśli będzie praktykowane wyłącznie przez pięć czy dziesięć osób, na blisko sto tysięcy pasieczników, w stu czy dwustu rodzinach pszczelich, na ponad dwa miliony żyjących na terenie kraju. 

Ten artykuł pochodzi z numeru 9/2024

E-prenumerata obejmuje numer bieżący i kolejne. Wcześniejsze numery są dostępne jako e-wydania — na 12 miesięcy od zakupu.

Kup e-wydanie 9/2024 — 10,00 zł Cały e-rocznik 2024 — 80,00 zł E-prenumerata

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

W tym numerze — Wrzesień 2024

  1. Gospodarka pasieczna„Święty Mateusz dodaje chłodu, i raz ostatni podbiera miodu”Dariusz Gerula pełna treść po wykupieniu12 min
  2. Choroby, szkodniki, zatruciaGrzybica otorbielakowa – choroba, która wciąż powraca do naszych pasiekPaweł Chorbiński pełna treść po wykupieniu11 min
  3. Pożytki i zapylanieO nawłociach prawie wszystkoAneta Sulborska-Różycka pełna treść po wykupieniu13 min
  4. Produkty pszczeleMiody kremowane z dodatkami roślinnymi jako nowa oferta dla gospodarki pasiecznejMałgorzata Dżugan pełna treść po wykupieniu11 min
  5. Punkt widzeniaO zdrowiu pszczół, problemach pszczelarstwa i współpracy przy hodowli pszczół odpornych [3]Bartłomiej Maletadostępny dla Ciebie14 min
  6. Punkt widzeniaO wentylacji uli i nie tylkoZdzisław Walicki pełna treść po wykupieniu8 min

Podobne wpisy