„Dziesięć lat to realistyczny termin”, czyli o metodach biotechnicznych dr. Ralpha Büchlera [1]

tekst: Bartłomiej Maleta

Artykuł z numeru 5/2025 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer

Idea hodowli pszczół odpornych na inwazję roztocza Varroa destructor zyskuje w kraju coraz większą liczbę zwolenników. Zjednoczenie środowisk pszczelarskich jest pierwszym i jednocześnie najważniejszym krokiem, jaki należy uczynić, aby ten cel mógł się urzeczywistnić. 

Varroaresistenz-2033 to ruch pszczelarski, który rozpoczął się w Niemczech wiosną 2023 roku. Różne środowiska pszczelarskie i grupy hodowców z Niemiec – zainspirowane pracą dydaktyczną i naukową dr. Ralpha Büchlera (byłego, wieloletniego kierownika Instytutu Pszczelarskiego w Kirchheim) – zorganizowały wówczas spotkanie, podczas którego wytyczyły wspólny cel i podjęły wyzwanie: pszczoły odporne na warrozę w Europie do 2033 roku (Varroaresistente Bienen bis 2033 in Europa). Tym samym uczestnicy spotkania wyznaczyli okres 10 lat na to, żeby wszyscy pszczelarze „wyszli z punktu A”, czyli obecnej trudnej sytuacji w pszczelarstwie i „znaleźli się w punkcie B” – mogli prowadzić chów pszczół, które nie wymagają już kuracji mających na celu niszczenie dręcza pszczelego (roztocza Varroa destructor). 

TEORIA, PRAKTYKA I BIZNES 

Czy cel ten jest możliwy do osiągnięcia? Trudno powiedzieć i to z prostej przyczyny: teoria miesza nam się z praktyką. Ralph Büchler stwierdził: „Dziesięć lat to realistyczny termin, o ile pszczelarze zrozumieją, że jako cała pszczelarska rodzina muszą podążać we wspólnym kierunku, dlatego problem pozostaje otwarty”. W teorii zakładającej współpracę wszystkich środowisk, rozwiązanie problemu warrozy w dekadę jest możliwe. Świadczą o tym liczne przykłady uzyskania odporności na warrozę przez niektóre lokalne populacje pszczół miodnych na całym świecie (także w Europie). O kierunku ewolucji naszej europejskiej (także polskiej) populacji pszczół decydują jednak głównie partykularne interesy pszczelarzy. Do tej pory postępowaliśmy (świadomie i celowo lub też nieświadomie) w sposób będący w kontrze do ewolucyjnego rozwiązania problemu odporności pszczoły miodnej na najgroźniejszego pasożyta i przenoszone przez niego choroby wirusowe. 

Aby rozwiązać problem pszczelarze musieliby poświęcić własne krótkoterminowe interesy (co w praktyce wydaje się całkowicie niemożliwe) lub wypracować metodę, w której odpowiednie kierunki chowu i hodowli nie będą sprzeczne z ich dążeniami. Przemysław Szeliga (prezes Polskiego Stowarzyszenia Hodowców Matek Pszczelich) w jednym z wywiadów powiedział: „Jeśli pszczoły miałyby nawet świetne instynkty higieniczne, świetnie radziły sobie z warrozą, ale ucierpiałaby na tym miodność, to nasuwa się pytanie: po co pszczelarzowi takie pszczoły. Takie mogą żyć dziko” („Pszczelarstwo”, 2022, 5). Podobne głosy płyną z wielu źródeł – również od pszczelarzy, którzy uważają się za amatorów, hobbystów. Jest więc jasne, że jeśli nie wypracujemy metody, która połączy interesy pasieczników i owadów (przyjmijmy uproszczenie, że z biologicznego punktu widzenia w interesie pszczół jest wykształcenie odporności na warrozę), to zdrowie populacyjne pszczół będzie musiało ustąpić celom biznesowym – dokładnie tak, jak to się dzieje nieustannie do tej pory od ponad czterech dziesięcioleci. 

Ten artykuł pochodzi z numeru 5/2025

E-prenumerata obejmuje numer bieżący i kolejne. Wcześniejsze numery są dostępne jako e-wydania — na 12 miesięcy od zakupu.

Kup e-wydanie 5/2025 — 10,00 zł Cały e-rocznik 2025 — 100,00 zł E-prenumerata

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

W tym numerze — Maj 2025

  1. Gospodarka pasiecznaCzy dwumateczność w rodzinie pszczelej pomaga wyeliminować nastrój rojowy?Maciej Winiarski, Anna Winiarska pełna treść po wykupieniu10 min
  2. Ludzie-miejsca-wydarzeniaPodróże kształcą, czyli relacja z wycieczki stowarzyszenia pszczelarzy zawodowychJerzy Wilde pełna treść po wykupieniu12 min
  3. Punkt widzenia„Dziesięć lat to realistyczny termin”, czyli o metodach biotechnicznych dr. Ralpha Büchlera [1]Bartłomiej Maletadostępny dla Ciebie11 min
  4. Gospodarka pasiecznaSelekcja – droga do utrzymania silnych i zdrowych rodzin pszczelich [1]Wojciech Kołodyński pełna treść po wykupieniu6 min
  5. Gospodarka pasiecznaZimowla 2024/2025 była pełna wyzwańAndrzej Chorągiewicz pełna treść po wykupieniu4 min
  6. Materiał informacyjnyBezpieczne przesyłanie pszczółRedakcja pełna treść po wykupieniu3 min
  7. Reklama i marketingEtykietowanie miodu jako sposób komunikacji z klientamiEwa W. Ziemba, Sławomir Jarka, Anna Karmańska, Ewa W. Maruszewska pełna treść po wykupieniu11 min
  8. Pożytki i zapylanieKrzewy z rodzaju Berberys (Berberis L.) Cennym źródłem pożytku w miastachErnest Stawiarz pełna treść po wykupieniu3 min
  9. Ludzie-miejsca-wydarzeniaDoniesienia z 62. Naukowej Konferencji PszczelarskiejKrystyna Pohorecka pełna treść po wykupieniu4 min
  10. Ludzie-miejsca-wydarzeniaPszczelarskie migawkiRedakcja pełna treść po wykupieniu3 min

Podobne wpisy