NOWE PODSTAWY ANALIZY PYŁKOWEJ MIODÓW

tekst: Zofia Demianowiczowa, Antoni Demianowicz

Pszczelnicze Zeszyty Naukowe, Rok I, Nr 2, wrzesień 1957 — Zofia i Antoni Demianowiczowie

strona 69

PSZCZELNICZE ZESZYTY NAUKOWE ROK I. NR 2. WRZESIEŃ 1957

Zofia i Antoni Demianowiczowie

Zakład Pszczelnictwa I S.

WSTĘP HISTORYCZNY

Według Maurizio na zagadnienie występowania pyłku w miodzie pierwszy zwrócił uwagę Pfister (13) w r. 1895 i wykazał możność określania na tej podstawie geograficznego pochodzenia miodu. Young (13) w 1908 r. opisał ziarna pyłku spotykane w miodach amerykańskich, Fehlman zaś w r. 1911 w miodach szwajcarskich i pierwszy zwrócił uwagę na cechy odróżniające miody spadziowe od kwiatowych. W 20 lat później Armbruster (2) i jego współpracownicy podjęli na nowo prace w dziedzinie mikroskopowego badania miodów. Następnie zagadnieniem tym zajmowali się Griebel (9), Zander (16), Maurizio (12) i inni, w Polsce zaś Lubliner-Mianowska.

Metoda analizy pyłkowej miodów opiera się na założeniu, że wraz z nektarem danej rośliny pszczoły pobierają pewną ilość pyłku, który pozostaje później w miodzie, powstającym z tego nektaru.

Znany jest fakt, że każdy miód zawiera pewną niewielką ilość części stałych. W 10 g dobrze odebranego, wirówkowego miodu najczęściej bywa od 2 do 2,5 mm³ osadu. Osad ten zawiera przeważnie części roślinne, jak ziarna pyłku, zarodniki grzybów, komórki glonów, drożdże, ziarna skrobi, jak również części zwierzęce, np. włoski pszczoły, łuski motyli, roztocze, a także cząsteczki wosku, gleby i sadzy.

Obecność części roślinnych pozwala w dużej mierze oznaczyć pochodzenie miodu i jest podstawą do analizy jakościowej. Ma ona dość duże znaczenie praktyczne w dziedzinie handlu miodem, pozwala niekiedy oznaczyć geograficzne pochodzenie miodu, odróżnić zafałszowania miodów krajowych miodami importowanymi, miody górskie od nizinnych, spadziowe od kwiatowych itp. Ma ona również znaczenie dla praktyki pszczelarskiej przy ocenie wartości poszczególnych gatunków roślin jako miododajnych.

*) Treść tej pracy jest w pewnej części powtórzeniem publikacji z 1955 r. (Prace Instytutu Sadownictwa, T. I), uzupełniona wynikami dalszych badań z 1955—1957 r. nad 7-ma innymi roślinami. Metoda i wyniki tych badań były referowane na XVI Międzynarodowym Kongresie Pszczelarskim w Wiedniu w 1956 r.

strona 70

Jeżeli pyłek z określonego gatunku rośliny występuje w próbce w ilości większej od 45% ogólnej zawartości pyłku, uważa się go za „przewodni” (Leitpollen), a miód określa się jako odmianowy (Sortenhonig) np. „rzepakowy”, „wrzosowy”, „akacjowy” itp. Pyłek występujący w ilości od 16%—45% określa się jako „towarzyszący” (Begleitpollen), a w opisie miody z tych roślin podaje się jako domieszkę. Ziarna pyłku występujące w ilości od 0—15% określa się jako pojedyncze (Einzelpollen) i nie bierze się ich pod uwagę przy określaniu miodów.

Analiza pyłkowa miodów w dotychczasowej swojej postaci jest właściwie analizą jakościową, ponieważ stopień „zaprószenia” miodu pyłkiem jest bardzo różny u różnych roślin. Wskutek tego stosunek ziaren pyłku w miodzie wielokwiatowym nie odpowiada stosunkowi wchodzących w jego skład miodów różnych roślin. Mimo to istnieje tendencja utożsamiania tych momentów. Doprowadza to do przeceniania wartości niektórych roślin miododajnych lub niedoceniania innych.

Pierwsze próby mające na celu stwierdzenie stopnia zaprószenia pyłkiem miodu różnych gatunków roślin polegały na ustaleniu bezwzględnej zawartości pyłku w nektarze. Nektar pobierano bezpośrednio z kwiatów przy pomocy rurek włoskowatych lub pipetek albo też badano zebrany już w wolu pszczół (12). Ilość ziaren pyłkowych liczono w wypreparowanym wolu miodowym lub też w kamerze do badania krwi (Beutler, Wahl, Koch, Lunder, Todd i Vansell).

A. Demianowicz w r. 1938 badał zawartość pyłku w nektarze z wola żywych pszczół złapanych na kwiatach lipy, zmuszając je uciskaniem odwłoka do oddawania nektaru.

Przy porównaniu wyników obliczeń okazało się, że ilość pyłku w nektarze pobranym bezpośrednio z kwiatów była wyższa od zawartości pyłku w nektarze pochodzącym z wola. Być może różnica ta pochodziła z błędów wynikających z samej metody. Włoskowata rurka szklana jest dużo grubsza od języczka pszczoły i przy pobieraniu nią nektaru zachodzi wtórne wzbogacenie jego w pyłek.

Bardzo ciekawe badania nad zawartością pyłku w wolu miodowym, przeprowadzone przez Whitcomba, Wilsona, Todda i Vansella (Maurizio — 12) w r. 1942, doprowadziły ich do wniosku, że ilość pyłku w pobranym przez pszczoły nektarze już po 10—20 min. zmniejsza się od ¹/₇ do ¹/₈ początkowej zawartości. Jest on chwytany przez lejek wentyla i przeprowadzany do jelita środkowego, przy czym ilość zebranego nektaru nie zmniejsza się. Wobec tego im dłuższą drogę musi przebyć pszczoła od źródła pożytku do ula, tym uboższy będzie w pyłek przyniesiony przez nią nektar, a tym samym pochodzący z niego miód. Dalsze badania Todda i Vansella wykazały, że podczas dojrzewania miodu, mimo odparowania nadmiaru wody, proces zmniejszania się ilości

strona 71

ziarn pyłku dalej postępuje tak, że miód dojrzały zawiera go znacznie mniej niż naprysk.

A. Maurizio (12) przeprowadziła badania z podkarmianiem pszczół syropem z dodatkiem określonej ilości pyłku, mające na celu stwierdzenie, czy koncentracja cukru, ilość ziaren pyłku i ich wielkość ma wpływ na stopień zubożenia syropu w wolu pszczoły. Stwierdziła ona, że zawartość pyłku w syropie zmniejsza się do połowy, a w wyjątkowych wypadkach do ¹/₃ podczas pierwszych 16—30 minut po zabraniu syropu. Najsilniej zjawisko to zachodzi w pierwszej minucie, później ilość pyłku zmniejsza się stopniowo i znacznie wolniej. Ustaliła ona, że poza czasem żaden z wyżej wymienionych czynników nie ma wyraźnego wpływu na ilość pyłku chwytanego przez lejek wentyla.

Na większe lub mniejsze zubożenie syropu mają wpływ przyczyny wewnętrzne pochodzące od samych pszczół. Jakie są to przyczyny i jak działają, nie wyjaśniono.

Próby otrzymania mniej lub bardziej dokładnych stałych liczb orientacyjnych zawartości pyłku dla miodów jednogatunkowych na podstawie badania nektaru zawiodły.

A. Maurizio (12) podjęła bardzo żmudną pracę uzyskania podstaw dla analizy ilościowej miodu przez porównanie wyników wielu analiz miodów mieszanych. Liczyła ona bezwzględną zawartość stałych części roślinnych występujących w 10 g miodu.

W wyniku tych badań autorka podzieliła miody szwajcarskie na 5 klas, zaznaczając przy tym, że większość miodów należy do klasy drugiej o zawartości części roślinnych od 20 000 do 100 000.

Autorka zaproponowała jednak wprowadzenie pewnych poprawek przy ocenie wyników analizy pyłkowej, a mianowicie obniżenie wyżej podanej normy początkowo dla miodów akacjowych do 40% (12) a następnie dla miodów lipowych i lawendowych do 35—40%, szałwiowych do 25—30% (15), zaś dla miodów wyjątkowo bogatych w pyłek — z kasztana jadalnego i niezapominajki podwyższenie jej do 70% (12).

Ustalenie składu miodu mieszanego na podstawie analizy pyłkowej zdaniem naszym jest możliwe jedynie wówczas, gdy znana jest absolutna zawartość pyłku w czystych miodach jednogatunkowych.

METODA

Podjęliśmy wobec tego próby uzyskania miodów jednogatunkowych przez zmuszenie pszczół do zbierania nektaru w zamkniętej przestrzeni z jednego gatunku roślin. W tym celu posługiwaliśmy się przenośnymi izolatorami składanymi z poszczególnych części. Drewniane ramy o rozmiarach 4×2 m, obciągnięte gęstą siatką drucianą, łączono przy pomocy

strona 72

śrub. Początkowo zastosowaliśmy izolator na poletko gorczycy o powierzchni 64 m² (4×16 m). W następnych doświadczeniach izolowaną przestrzeń zmniejszyliśmy do 48 m² (4×12 m). W doświadczeniach z drzewami (lipą i robinią akacjową) używano izolatorów z gazy w kształcie worka lub też namiotu w wypadku jabłoni karłowych. Pod izolatorem ustawiano w futerale ochronnym mały ulik Zandera o ramce zmniejszonej 12×20 cm, jakiego używa się w Polsce do hodowli matek pszczelich.

W praktyce najlepsze wyniki osiągało się, jeżeli do obsady ulika brano około 300—350 starszych nielotnych pszczół, najlepiej woszczarek z kłębu budującego. Starsze lotne pszczoły nie mogą przyzwyczaić się do pracy w ograniczonej przestrzeni, tłuką się o siatkę i giną z głodu nie wracając do ulika. Matkę płodną zamykano w klateczce, aby nie dopuścić do czerwienia, co zwiększyłoby rozchód miodu. Matkę niepłodną można zamknąć w klateczce, albo wylot ulika zasłonić kratą odgrodową, by nie dopuścić do zagubienia jej przy oblocie. W tym ostatnim wypadku przy otwieraniu ulika uważano aby nie poderwała się ona do lotu. Roik przetrzymywano parę dni w zamknięciu.

Główna trudność polega na tym, że w czasie przetrzymywania pszczół w zamknięciu, jak również w okresach niepogody trzeba je podkarmiać syropem. Nawet przy podawaniu go w dawkach bardzo małych, pokrywających zużycie dobowe, część syropu może wejść w skład nagromadzonego zapasu miodu. Przed pobraniem próbki do badań syrop należy wyeliminować. W tym celu, gdy pogoda ustali się, w godzinach rannych należy wybrać wszystek miód z komórek. Część jego pobiorą pszczoły do wola miodowego i dlatego zabieg ten należy powtórzyć na drugi dzień. Jesteśmy zdania, że po dwukrotnym usunięciu zapasu miodu błąd z tytułu domieszki syropu będzie minimalny. Miód pobiera się z komórek pipetką szklaną zakończoną gumką i zlewa się do probówek. Ponieważ może zdarzyć się, że do komórki dostanie się pyłek z przeniesionego przez pszczoły obnóża, lepiej używać kilku pipetek i miód zlewać do kilku probówek. Pozwoli to na wyeliminowanie tej próbki, która okaże się zanieczyszczona wtórnie i wykaże za duże odchylenie od średniej. Im bardziej dojrzały miód pobierzemy do analizy, tym lepiej. (Żeby zmniejszyć zabieranie miodu przez pszczoły do wola, przy pobieraniu próbki nie używano dymu).

W wypadku gdy nie udało się uzyskać dojrzałego miodu, stosowano zagęszczanie go w eksykatorze z chlorkiem wapnia. Obliczanie zawartości pyłku przeprowadzano w miodzie nierozwodnionym. Na szkiełku przykrywkowym, uprzednio zważonym, umieszczano kroplę miodu i ważono powtórnie. Ilość miodu powinna być taka, żeby po odwróceniu szkiełka przykrywkowego i położeniu go na przedmiotowe, miód nie

strona 73

występował poza brzegi szkiełka. Ziarnka pyłku liczono posługując się mikroskopem ze stolikiem krzyżowym. Zawartość przeliczano na 1 g.

Do chwili obecnej wykonano 18 doświadczeń, z tego 7 nieudanych głównie z przyczyny nieodpowiedniej pogody, albo w wypadku niezapominajki z powodu słabej wydajności nektarowej. Co się tyczy mniszka, to kwiaty jego wykazują fotonastię i wskutek tego pod izolatorem otwierają się znacznie później a zamykają wcześniej niż rosnące na wolnym powietrzu. Na przytoczonej niżej tablicy zestawiono warunki w jakich odbywały się wspomniane wyżej doświadczenia oraz podano uzyskane wskaźniki pyłkowe (tabl. 1).

Miód z gorczycy białej w stanie płynnym jest barwy jasnożółtej. Smak ma dobry, łagodny; aromat dość słaby.

Miód lipowy w stanie płynnym barwą i konsystencją przypomina olejek rycynowy; po skrystalizowaniu jest bardzo jasny, lekko kremowy o szarawym odcieniu. W smaku jest dość ostry. Miód ten uważamy za najsmaczniejszy spośród dotychczas przez nas otrzymanych. Zapach ma dość silny i bardzo charakterystyczny, określany przez niektórych pszczelarzy jako zbliżony do zapachu mięty.

Miód grykowy jest bardzo ciemny, w stanie płynnym barwy mocnej herbaty, po skrystalizowaniu brązowy o ostrym drapiącym smaku i charakterystycznym zapachu gryki.

Miód z robinii akacjowej (białej akacji) konsystencją swą i lekko żółtawą barwą przypomina syrop z cukru buraczanego. Ciekawe, że miód ten zaraz po zniesieniu do ula, kiedy jest jeszcze bardzo wodnisty ma wyraźny odcień seledynowy, który jednak w miarę dojrzewania szybko zanika. Po skrystalizowaniu jest lekko żółtawy. W smaku mdły; prawie bez zapachu.

Miód bławatkowy w stanie ciekłym ma barwę bursztynową, po skrystalizowaniu matowo-bursztynową, a więc barwę najbardziej cenioną przez nasz rynek krajowy. W plastrach zwłaszcza ciemnych fluoryzuje zielonawo. Smak jego jest lekko gorzkawy, początkowo wyraźnie. W miarę jednak dojrzewania właściwość ta zmniejsza się.

Miód faceliowy jest jednym z najjaśniejszych miodów, w stanie ciekłym bezbarwny, po skrystalizowaniu wygląda jak cukier buraczany dobrze oczyszczony. Smak ma dobry, chociaż nieco mdły, ale zapach bardzo słaby.

Miód jabłoniowy w stanie ciekłym jest bardzo jasny — zielonawożółtawy. Bardzo trudno krystalizuje. Nektar jabłoniowy, przynoszony do ula, był bardzo gęsty. Miód ten w smaku jest nieprzyjemny, cierpki, mało słodki. Zapach ma bardzo charakterystyczny przypominający zapach kwiatów jabłoni i gumę, wydzielającą się z czereśni.

Miód malinowy w stanie ciekłym jest bezbarwny, po skrystalizowaniu

strona 74

przypomina cukier. Smak ma dobry ale wyraźnie kwaśny. Poza tym obdarzony jest słabym, ale bardzo przyjemnym aromatem.

Naprysk malinowy jest mętny, opalizujący. W miarę dojrzewania miodu właściwość ta zanika.

Miód nostrzykowy w stanie ciekłym jest również bezbarwny jak woda, po skrystalizowaniu przypomina cukier buraczany. W smaku bardzo dobry, zapach ma delikatny i bardzo przyjemny przypominający nieco zapach kumaryny.

Aby ocenić wartość proponowanej metody, należy rozpatrzyć zagadnienie pochodzenia pyłków w miodzie.

Wzbogacenie nektaru lub miodu w pyłek może zachodzić: 1) na roślinie, 2) w ulu, 3) podczas miodobrania.

  1. Zasadniczym momentem jest ilość ziaren pyłku rośliny nektarującej, przedostających się przed pobraniem albo też w chwili pobierania go przez pszczoły (zbiór pyłku przez pszczoły może zwiększyć zaprószenie nektaru własnym pyłkiem). Oprócz pyłku danej rośliny do nektaru może dostawać się pyłek spadający z kwiatów innych roślin rosnących w pobliżu oraz pyłek unoszący się w atmosferze. W ten sam sposób oczywiście może dostawać się pyłek również i do spadzi.
  1. Po przyniesieniu nektaru do ula może następować wzbogacenie go w części roślinne w różny sposób: a) przez zanieczyszczenie pyłkiem części gębowych pszczół oddających i przyjmujących nektar, b) przez pyłek unoszący się w atmosferze ula na skutek wentylacji (14), c) przez wpadanie okruszyn obnóży i pierzgi do niezasklepionych komórek z niedojrzałym miodem, d) przez składanie miodu do plastrów starych zeszłorocznych, szczególnie gdy poprzednio była w nich pierzga, e) źródłem wzbogacenia miodu w pyłek może być dopełnianie przez pszczoły miodem komórek z pierzgą.
  1. W czasie miodobrania może następować bardzo znaczne wzbogacenie miodu w pyłek wskutek wpadania do niego z komórek plastrów jeszcze niesprasowanych obnóży. Również przy odsklepianiu plastrów miód wzbogaca się w pyłek, jeżeli nóż albo widelczyk, służący do odsklepiania, naruszy pierzgę złożoną w komórkach.

W miodach rynkowych mogą zachodzić znaczne wahania w stopniu wzbogacenia ich w pyłek w czasie miodobrania w zależności od sposobu gospodarki. Miody wirówkowe, wybierane z nadstawek, w których nie odbywa się czerwienie i nie ma zmagazynowanej pierzgi, będą się zbliżały do istotnych wartości. Natomiast miody z uli beznadstawkowych, gdzie w ramkach branych na miodarkę znajduje się dużo pierzgi, mogą wtórnie wzbogacać się w pyłek w ilości wielokrotnie przewyższającej normalne zaprószenie. Tym można tłumaczyć stosunkowo małą ilość pyłku, podawaną w miodach amerykańskich, które przeważnie pochodzą

strona 75

Tabela 1.

Lp. Gatunek rośliny Miejscowość Rok Przestrzeń izolowana Wskaźnik pyłkowy Uwagi
1. Gorczyca biała
Sinapis alba L.
Puławy-Kępa 1951 64 m² 426 próbka b. mała
2. Koniczyna biała
Trifolium repens L.
Osiny k/Puław 1952 48 m² 1795 ,,
3. Lipa drobnolistna
Tilia cordata Mill.
Puławy ,, 25 m² — podawano cięte gałęzie w wiadrach z wodą
nie udane
4. Niezapominajka leśna
Myosotis silvatica Hoffm.
Puławy-Kępa 1953 48 m² — nie udane
5. Lipa drobnolistna
Tilia cordata Mill.
Poczekajka k. Lublina ,, 80 m³ 186 próbka duża
6. Lipa krymska
Tilia euchlora Koch
,, ,, ,, — nie udane
7. Gryka zwyczajna
Fagopyrum sagittatum Gilib.
Osiny k/Puław ,, 48 m² 5801 próbka dość duża
8. Robinia akacjowa
Robinia pseudacacia L.
Lublin 1954 80 m³ 122 ,,
9. Chaber bławatek
Centaurea cyanus L.
Osiny k/Puław ,, 48 m² 542 ,,
10. Gryka zwyczajna
Fagopyrum sagittatum Gilib.
,, ,, ,, — nie udane
11. Koniczyna biała
Trifolium repens L.
,, 1955 ,, — nie udane
12. Rzodkiew świrzepa
Raphanus raphanistrum L.
,, ,, ,, — ,,
13. Facelia błękitna
Phacelia tanacetifolia Benth.
,, ,, ,, 11300 próbka dość duża
14. Mniszek lekarski
Taraxacum officinale Web.
Puławy — Górna Niwa 1956 ,, — nie udane
15. Jabłoń domowa
Malus domestica Borb.
Skierniewice ,, 100 m³ 1939 duża próbka
16. Malina właściwa
Rubus idaeus L.
Pożóg k.Puław ,, 48 m² 8802 ,,
17. Nostrzyk biały
Mililotus albus Med.
Osiny k/Puław ,, 6370 ,,
18. Porzeczka zwyczajna
Ribes vulgare Lam.
Skierniewice 1957 ,, 415 b. mała próbka
strona 76

z uli nadstawkowych, dużą zaś w większości miodów europejskich. Oczywiście, że jeszcze wyższe liczby osiąga się przy miodach pochodzących z uli nierozbieralnych, kłód i koszek.

Z drugiej strony nie należy zapominać o procesie zmniejszania się ilości pyłku w przynoszonym nektarze i miodzie w czasie dojrzewania.

Wszystkie te procesy z wyjątkiem wzbogacenia miodu przy odbiorze są procesami naturalnymi wpływającymi prawdopodobnie na pewne odchylenia w zawartości pyłku poszczególnych gatunków roślin w miodzie mieszanym. Zdaniem naszym szczególnie duże odchylenia z tego powodu mogą powstać w wypadku osypywania się pyłku na lepką powierzchnię liści pokrytych spadzią. Tak np. spadziowanie lipy podczas kwitnienia może znacznie podnosić zawartość pyłku lipowego w mieszaninie. Powiększa się również zawartość pyłku tych gatunków roślin, z których pszczoły znoszą do ula oprócz nektaru również obnóża.

Uzyskane na drodze izolacji pszczół miody jednogatunkowe najlepiej oddają istotną wartość wskaźników pyłkowych, ponieważ otrzymany tą drogą miód pochodzi z dużej ilości kwiatów, jest wynikiem pracy wielu pszczół, a więc sam przez się jest pewną średnią. Najważniejszym zarzutem, jaki może być postawiony, jest konieczność używania nienormalnie małych rodzin i odbierania niezupełnie dojrzałego miodu.

Wartość wskaźników pyłkowych uzyskana przez autorów w doświadczeniach pojedynczych oczywiście powinna być uważana za orientacyjną. Przy dostatecznie dużej ilości powtórzeń w różnych miejscowościach i rozmaitych warunkach średnia będzie stawała się coraz bardziej zbliżona do rzeczywistości.

WNIOSKI

  1. Ilościowa analiza pyłkowa miodów musi być oparta na wskaźnikach pyłkowych, ponieważ tylko na tej podstawie można obliczyć udział procentowy miodu z danego gatunku rośliny w miodzie mieszanym. W tym celu należy podzielić liczbę ziaren pyłkowych danego gatunku w 1 g miodu mieszanego przez wskaźnik pyłkowy danego gatunku i pomnożyć przez 100.
  1. Ustalenie w przyszłości wskaźników pyłkowych ważniejszych roślin miododajnych i posługiwanie się nimi przy analizach miodów rynkowych podniesie wartość otrzymywanych wyników analiz.
  1. Nowa metoda ma duże znaczenie praktyczne, ponieważ pozwala ocenić właściwą wartość roślin miododajnych oraz umożliwia należyte gatunkowanie miodów rynkowych według ich pochodzenia.
  1. Pobieranie próbek miodu do badań specjalnych — określenie wartości roślin miododajnych na podstawie analizy pyłkowej musi być dokonywane w sposób wykluczający dodatkowe zaprószenie pyłkiem.
strona 77

LITERATURA

  1. Andrejeff W. N. — Über Nektarien und über die Menge des Nektars einiger Gehölzarten. Mitt. d. deutsch. dendrolog. Gesel. Nr 44, 1932.
  1. Armbruster L. und Oenicke G. — Die Pflanzenformen als Mittel zur Honig-Herkunftsbestimmung. Bücherei f. Bienenkunde. B. X, 1929. Neumünster.
  1. Bartels W. — Honig und Kunsthonig. Handbuch der Lebensmittelchemie. B. V. 1938. Berlin.
  1. Beutler R. u. Wahl O. — Über das Honigen der Linde in Deutschland. Ztschr. f. vergl. Physiol. B. 23. 1936.
  1. Demianowicz Z. i Demianowicz A. — Próba ustalenia współczynnika pyłkowego jednogatunkowego miodu z gorczycy białej (Sinapis alba L.) Biuletyn Nr 2 (4) — Centralny Instytut Rolniczy. 1952. Warszawa.
  1. Demianowicz Z. — Rośliny miododajne. 1953. Warszawa.
  1. Evert. — Das Honigen der Linden in Landsberg a. d. W. im Jahre 1936. Deutsch. Imkerführer. Nr 12. 1936.
  1. Głuchow M. M. — Ważniejszyje miodonosnyje rastienija i sposoby ich razwiedienija. 1950. Moskwa.
  1. Griebel C. — Die Mikroskopische Untersuchung des Honigs. Handbuch der Lebensmittelchemie. B. V. 1938. Berlin.
  1. Maurizio A. Gibt es Lindenhonig in der Schweitz? Schweitz. Bienen-Zeitung. H. 12. 1936.
  1. Maurizio A. — Einleitung zum „Pollenanalytischen Teil” der Honigstatistik. Schweizerische Honigstatistik III. Beih. zur Schweiz. Bienen-Zeitung. Bd. I. H. 12, 1946.
  1. Maurizio A. — Pollenanalytische Untersuchungen an Honig und Pollenhöschen. Beih. z. Schweiz. Bienen-Zeitung. Bd. 2. H. 18. 1949.
  1. Maurizio A. — Pollenanalisis of Honey. The Bee World. January 1951.
  1. Maurizio A. — Woher stammen die im Honig enthaltenen pflanzlichen Bestandteile. Archiv f. Bienenkunde. Bd. 29. 1952.
  1. Maurizio A. — Beiträge zur quantitativen Pollenanalyse des Honigs. 2. Absoluter Gehalt pflanzlicher Bestandteile in Tilia — und Labiatenhonigen. Ztschr. f. Bienenforschung, 3 (2), 32 (1955).
  1. Zander E. — Beiträge zur Herkunftbestimmung bei Honig. Pollengestaltung und Herkunftbestimmung bei Blutenhonig. Bd. I, II, III. 1935. Berlin.
  1. Zander E. — Miod. Sostaw; obrazowanie i ciennost’ mioda, osnownyje miodoispytanija. Pierewod Ilina N. J. 1931. Moskwa — Leningrad.

НОВЫЕ ОСНОВЫ ПЫЛЬЦЕВОГО АНАЛИЗА МЕДОВ

З. и А. Демяновичи

Резюме

До сих пор пыльцевой анализ медов проводился при помощи центрифугирования водного раствора меда и микроскопического исследования полученного осадка. Меда содержащие 45 и более процентов пыльцевых зерен данного вида, считалиль медами односортными. Предполагалось, что все одновидовые меда содержат приблизительно одинаковое количество пылинок и что отношение пылинок в пробе соответствует отношению медов входящих в состав смеси.

strona 78

Авторы не согласны с этим и считают, что количественный анализ происхождения меда нужно обосновать на пыльцевых индексах характерных для каждого одновидного меда. Пыльцевой индекс — это количечство пылинок в 1 г одновидного меда.

Попытки ряда исследователей определить степень засорения меда пыльцой на основании нектара взятого непосредственно из цветов или из зобиков пчел не дали результатов.

Авторы получили чистые одновидовые меда собранные пчелами маленьких пчелосемеек, сформированных специально для этой цели и установленных под изоляторами из сетки, которыми были накрыты исследуемые растения.

Эти меда исследовано под микроскопом в нерастворенном виде. Получено пильцевые индексы для медов 11 растений (таб. I). Данные с горчицы не вполне надежны так как это было первое исследование а полученный в очень небольшем количестве мед был слишком жидкий.

A NEW METHOD OF POLLEN ANALYSIS OF HONEYS

Z. Demianowicz and A. Demianowicz

Summary

Pollen analysis, as made until now, consisted of separating the diluted honey by centrifugal force and of determining the remaining sediment microscopically. Honeys which contained 45 and more percent of pollen grains, belonging to a given plant, were called „one-species” honeys (Sortenhonig). It was taken for granted that all pure one species honeys, contain approximately equal amounts of pollen grains, therefore the ratio of pollen grains in the sample should correspond to the ratio of constituents in the honey mixture.

At present, the authors think this assumption to be questionable because it leads to the overrating of some plants and underrating of the others. They find that the quantitative analysis of honey must be based on a pollen index characteristic of each „one-species” honey. The pollen index signities the number of pollen grains per 1 g of a one species honey.

Attempts to obtain data by studying flower nectars, or honey stomachs of nectar carriers, were made by numerous investigators, yet the results proved to be a failure. One could obtain a pure „one-species” honey only from bees kept in special small hives, which were placed inside cheese cloth isolators covering the examined plant crop.

Honeys obtained in this way were studied microscopically in an undiluted state. Pollen index es for one species honeys have been obtained in 11 plants (tab. 1).


Errata — błędy druku znalezione podczas digitalizacji

  • s. 75, tab. 1: „Mililotus” → Melilotus
  • s. 77, piśmiennictwo: „Schweitz” → Schweiz
  • s. 77, piśmiennictwo: „Pollenanalisis” → Pollen Analysis
  • s. 77, piśmiennictwo: „Herkunftbestimmung” → Herkunftsbestimmung
  • s. 77, piśmiennictwo: „Blutenhonig” → Blütenhonig
  • s. 77, streszczenie: „считалиль” → считались
  • s. 78, streszczenie: „количечство” → количество
  • s. 78, streszczenie: „пильцевые” → пыльцевые
  • s. 78, streszczenie: „signities” → signifies
  • s. 78, streszczenie: „Pollen index es” → Pollen indexes

Podobne wpisy