Nauka i praktyka w doniesieniach z 63. Naukowej konferencji pszczelarskiej

tekst: Krystyna Pohorecka

Artykuł z numeru 5/2026 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer

63. Naukową Konferencję Pszczelarską otworzył dr inż. Krzysztof Rutkowski, dyrektor Instytutu Ogrodnictwa - Państwowego Instytutu Badawczego w Skierniewicach

Zgodnie z tradycją w marcu po raz kolejny zawitali do Puław pracownicy krajowych ośrodków naukowych, dla których pszczoły stanowią ważny lub wręcz główny obiekt badań.

Organizatorzy konferencji – Zakład Pszczelnictwa Instytutu Ogrodnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego wraz z Pszczelniczym Towarzystwem Naukowym – uzyskali w tym roku na ten cel dofinansowanie ze środków budżetu państwa. Zostało ono przyznane przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu „Wektory Nauki”, który objął konferencję patronatem honorowym wraz z Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Marszałkiem Województwa Lubelskiego, Wojewodą Lubelskim, Starostą Puławskim i Prezydentem Miasta Puławy. Miejsce spotkania – Weterynaryjne Centrum Kształcenia Podyplomowego puławskiego Instytutu Weterynaryjnego – bez trudu pomieściło licznie przybyłych uczestników konferencji, zapewniając wszystkim komfortowe warunki nie tylko podczas trwania obrad. Oficjalnego otwarcia konferencji dokonał Dyrektor Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach – dr inż. Krzysztof Rutkowski.

W trakcie wystąpień okolicznościowych zaproszonych gości ważne informacje dotyczące działań podjętych przez Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych na rzecz ochrony i promocji polskiego miodu przekazała Dorota Bocheńska – Główny Inspektor. Otóż 12 grudnia 2025 roku w siedzibie GIJHARS w Warszawie odbyło się spotkanie robocze inicjujące proces tworzenia systemu identyfikacji polskiego miodu, niezbędnego w sytuacji jego nagminnego fałszowania i napływu z krajów trzecich surowca złej jakości. Prelegentka zaakcentowała fakt, że do osiągnięcia celu konieczne jest: zaangażowanie wszystkich interesariuszy (pszczelarzy, organizacji pszczelarskich, środowiska naukowego); rozwój i wdrożenie nowych metodyk badawczych umożliwiających wykrywanie coraz bardziej wyrafinowanych zafałszowań oraz utworzenie bazy polskich miodów, które posłużą jako materiał odniesienia dla potwierdzania autentyczności miodu krajowego podczas identyfikacji tych zafałszowanych. Baza polskich miodów tworzona będzie w czterech następujących po sobie etapach: pobranie próbek autentycznych miodów z całej Polski; wykonanie badań w laboratoriach GIJHARS; zebranie i opracowanie statystyczne wyników; archiwizacja zebranych próbek. Badaniami objęte zostaną miody wszystkich uznanych w kraju odmian. Na rok 2026 założono analizę 360 próbek, a na 2027 – 240. Z wytypowanych pasiek zlokalizowanych na terenie 16 województw jako pierwsze do badań pobrane zostaną próbki miodu wiosennego (rzepakowego, akacjowego i wielokwiatowego), a następnie kolejno próbki miodu letniego (lipowego i gryczanego) i jesiennego (spadziowego, wrzosowego i wielokwiatowego). Obecnie trwa doposażanie laboratoriów IJHARS w nowoczesną, specjalistyczną aparaturę i nawiązywanie współpracy z laboratoriami, które podjęły podobne działania w innych krajach UE. Pani Inspektor wyraziła uznanie dla dużego zaangażowania się w ten projekt pszczelarzy, którzy zadeklarowali dostarczenie ok. tysiąca próbek miodu do GIJHARS, ponieważ w jego pomyślnej realizacji pokładają ogromne nadzieje – wierzą, że pozwoli to uzyskać narzędzie do ugruntowania uczciwej konkurencji, skutecznej ochrony rzetelnych producentów oraz zbudowania silnej pozycji miodu na rynku krajowym i międzynarodowym.

Kolejni goście – Marcin Tomaszewski, Dyrektor Departamentu Transferu Wiedzy i Spraw Społecznych MRiRW oraz Agnieszki Pietrzak, dyrektor świętokrzyskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach – przygotowali natomiast raport pozwalający całościowo ocenić wielokierunkowe działania resortu rolnictwa w zakresie wspierania rozwoju krajowego pszczelarstwa. W celu szerszego upowszechnienia zawartych w nim informacji, pełny tekst wystąpienia zostanie udostępniony na łamach czerwcowego wydania naszego miesięcznika.

W zasadniczej części konferencji, podczas dziewięciu sesji plenarnych i tyluż sesji plakatowych, wygłoszonych zostało 70 doniesień naukowych. Niektóre z nich w spopularyzowanej formie ukażą się w kolejnych numerach „Pszczelarstwa”. Natomiast już teraz nieco więcej o tematach, które ze względu na swój bezpośredni lub pośredni utylitarny charakter mogą zainteresować praktyków.

HODOWLA I GENETYKA PSZCZÓŁ

Sesję tę rozpoczął prof. Jesús Yániz (Instytut w Saragossie, Hiszpania) wykładem na temat konieczności tworzenia repozytoriów komórek zarodkowych pszczół (kriobanków) z powodu oddziaływania na owady wielu niekorzystnych czynników, grożących wymieraniem populacji pszczoły miodnej i utratą jej bioróżnorodności. Kriokonserwacja to metoda długoterminowego przechowywania komórek, tkanek lub zarodków w ekstremalnie niskich temperaturach (zazwyczaj w ciekłym azocie), co zatrzymuje procesy biologiczne bez niszczenia struktur komórkowych. Stosowana jest głównie w medycynie rozrodu do mrożenia gamet (nasienia, komórek jajowych) i zarodków, umożliwiając ich użycie w przyszłości. W pszczelarstwie służy do przechowywania nasienia trutni, przygotowanego do tego celu w postaci nierozcieńczonej lub rozcieńczonej różnymi metodami. Każda z nich ma wady i zalety w zakresie wydajności procesu, ryzyka zanieczyszczenia oraz potencjalnych różnic w zdolności rozrodczej matek inseminowanych takim nasieniem. Jak wynika z licznych obserwacji skuteczność inseminacji matek pszczelich takim nasieniem jest zmienna, dlatego konieczna jest kontynuacja prac nad optymalizacją przebiegu procesu kriokonserwacji (w celu uzyskania maksymalnej żywotności nasienia po rozmrożeniu), a także ustanowienie międzynarodowych wytycznych dla jego standaryzacji oraz opracowanie technologii, które byłyby dostępne nie tylko dla naukowców, ale również dla właścicieli pasiek amatorskich i towarowych.

Ten artykuł pochodzi z numeru 5/2026

E-prenumerata obejmuje numer bieżący i kolejne. Wcześniejsze numery są dostępne jako e-wydania — na 12 miesięcy od zakupu.

Kup e-wydanie 5/2026 — 10,00 zł E-prenumerata

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

W tym numerze — Maj 2026

  1. Pożytki i zapylanieFenologia kwitnienia rzepaku a wydajność pasiek i jakości miodu rzepakowegoPiotr Szyszko pełna treść po wykupieniu5 min
  2. Inne zapylaczePszczoły bezżądłowe i meliponikultura [3]: propolis, geopropolis, cerumen i batumenWalerij Isidorow pełna treść po wykupieniu11 min
  3. ApiterapiaApiterapia w praktyce: produkty pszczele jako wsparcie flory bakteryjnej jelit.Arkadiusz Ciołkowski pełna treść po wykupieniu6 min
  4. Pożytki i zapylanieGłogi sprzymierzeńcem pszczelarzaBożena Denisow, Monika Strzałkowska-Abramek pełna treść po wykupieniu8 min
  5. InneStanowisko Pszczelniczego Towarzystwa Naukowego w sprawie projektu Krajowego Planu Odbudowy Zasobów Przyrodniczych.Redakcja pełna treść po wykupieniu1 min
  6. Ludzie-miejsca-wydarzeniaII Trzebiński Dzień PszczołyRedakcja pełna treść po wykupieniu2 min
  7. Gospodarka pasiecznaMaj – czas pszczelarskiej fiestyJacek Wojciechowski pełna treść po wykupieniu17 min
  8. Punkt widzeniaJak bardzo trzeba się napracować i ile zainwestować, żeby nie rozwiązać żadnego z pszczelarskich problemów [2]Bartłomiej Maleta pełna treść po wykupieniu14 min
  9. Ludzie-miejsca-wydarzeniaNauka i praktyka w doniesieniach z 63. Naukowej konferencji pszczelarskiejKrystyna Pohoreckadostępny dla Ciebie19 min

Podobne wpisy