Większość pszczelarzy chowa pszczoły. Hodowcy to Ci, którzy realizują program hodowlany – mówi Tadeusz Kwiatkowski
tekst: Jakub Jaroński
Artykuł z numeru 12/2021 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer w wersji drukowanej
Tadeusz Kwiatkowski - kierownik Wydziału Hodowli Zwierząt Futerkowych i Pszczół w Krajowym Centrum Hodowli Zwierząt (KCHZ) w rozmowie z Jakubem Jarońskim.
Jakub Jaroński: Jakie są zadania Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt?
Tadeusz Kwiatkowski: Zadania KCHZ wynikają z Ustawy o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich, i polegają przede wszystkim na przeprowadzaniu kontroli, w tym urzędowych, zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1012 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie zootechnicznych i genealogicznych warunków dotyczących hodowli zwierząt hodowlanych czystorasowych i mieszańców świni, handlu nimi i wprowadzania ich na terytorium Unii oraz handlu ich materiałem biologicznym, wykorzystywanym do rozrodu i jego wprowadzania na terytorium Unii oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 652/2014, dyrektywy Rady 89/608/EWG i 90/425/EWG i uchylające niektóre akty w dziedzinie hodowli zwierząt („rozporządzenie w sprawie hodowli zwierząt”).
Ponadto KCHZ zajmuje się również kontrolą ksiąg hodowlanych oraz kontrolą prowadzenia oceny wartości użytkowej i genetycznej zwierząt gospodarskich. Prowadzimy także kontrolę sposobu wykorzystania środków pochodzących z dotacji budżetowych, przyznanych podmiotom realizującym zadania w zakresie postępu biologicznego w produkcji zwierzęcej. Rozporządzenie PE dotyczy – jak to określamy – „dużych zwierząt”, czyli: bydła, owiec, kóz, świni, koniowatych. Natomiast polska Ustawa określa przed wszystkim zasady prowadzenia hodowli i oceny zwierząt w ogólności, także tych mniejszych, jak pszczoły i zwierzęta futerkowe. To są zadania wydziału, w którym pracuję. Zajmujemy się głównie oceną wartości użytkowej i genetycznej (wcześniej nazywano to oceną wartości hodowlanej). Prowadzimy także księgi hodowlane dla linii hodowanych pszczół.
Czy w ramach obowiązków zagląda Pan również do uli?
Ależ oczywiście. Przy prowadzeniu oceny wartości użytkowej nie da się inaczej obserwować pszczół niż bezpośrednio.
Skąd pomysł, żeby jeden wydział zajmował się i pszczołami miodnymi, i zwierzętami futerkowymi?
To efekt działań służących uproszczeniu struktury administracyjnej. W KCHZ zajmujemy się jedynie oceną hodowlaną pszczół miodnych i zwierząt futerkowych. W Ustawie jest zapis, że te obowiązki mamy wykonywać tylko do momentu powierzenia tych zadań związkom hodowców, podobnie jak przy innych zwierzętach. W praktyce tymi różnymi gatunkami zwierząt zajmują się dwa zespoły.
Jakie zadania wykonują terenowi pracownicy KCHZ?
Zajmują się m.in. oceną pasiek na terenie, który im podlega. Zbierają dane do wpisu do ksiąg. Służą pomocą nowym hodowcom.
Jeżeli hodowca zgłasza swoją linię do księgi hodowlanej, to KCHZ czuwa nad tym, by została ona opisana w sposób prawidłowy, zgodny z prawdą. Czy tak?
To jest bardziej skomplikowane. Jeżeli chodzi o księgę, to sam wpis do niej jest tylko zwieńczeniem pracy dokonanej wcześniej. Zaczyna się od tego, że opracowuje się program hodowlany dla danej linii pszczół, w którym określa się główne kierunki hodowli. Jest to przede wszystkim wzorzec linii, tzn. kolokwialnie mówiąc, jak taka pszczoła ma wyglądać i jak ma się zachowywać. Są pewne minimalne wymagania wpisu do księgi, takie minimum, które każda matka musi spełnić. Określa się w nich zasady selekcji, system doboru, sposób prowadzenia rozrodu. Następnie ów program musi uzyskać akceptację Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Dopiero wtedy kończy się cały proces. Jest to więc efekt wieloletniej pracy hodowcy w rocznym cyklu obserwacji. Taka matka nie bierze się znikąd. Ma swój rodowód. Wpis w księdze to kompendium wiedzy o tej matce, jej pochodzeniu i wynikach oceny wartości użytkowej.
Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”
Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.
Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
W tym numerze — Grudzień 2021
- Rozmowa miesiącaWiększość pszczelarzy chowa pszczoły. Hodowcy to Ci, którzy realizują program hodowlany – mówi Tadeusz KwiatkowskiJakub Jarońskidostępny dla Ciebie17 min
- InneSpis artykułów zamieszczonych w „Pszczelarstwie” w 2021 rokuRedakcja pełna treść po wykupieniu7 min
- Choroby, szkodniki, zatruciaWszystko o nosemozie (1)Andrzej Bober, Krystyna Pohorecka pełna treść po wykupieniu8 min
- Gospodarka pasiecznaGrudzień w pasieceMarek Podlewski pełna treść po wykupieniu13 min
- Gospodarka pasiecznaCzynniki wpływające na rozwój rodzin pszczelich i produkcję mioduJAKUB GĄBKA pełna treść po wykupieniu9 min
- Gospodarka pasiecznaNajprostsza konstrukcja, najłatwiejsza gospodarka (4)Jakub T. Wilk pełna treść po wykupieniu12 min
- Biologia pszczółPrzyczyny strat matekDariusz Gerula pełna treść po wykupieniu11 min
- Pożytki i zapylanieBrukentalia ostrolistna, czyli wrzosiec z bałkanówMarek Pogorzelec pełna treść po wykupieniu3 min
- Ludzie-miejsca-wydarzeniaPszczelarstwo u sąsiadówMariusz Chachuła pełna treść po wykupieniu7 min
- ApiterapiaApidomek z CharbielinaAntoni Ożóg pełna treść po wykupieniu5 min
