NOWA METODA BEZPOŚREDNIEGO OZNACZANIA DEKSTRYN MIODOWYCH

tekst: Mieczysław Rychlik, Zofia Fedorowska

Pszczelnicze Zeszyty Naukowe, Rok VI, 1962 — Mieczysław Rychlik, Zofia Fedorowska

strona 65

PSZCZELNICZE ZESZYTY NAUKOWE ROK VI, NR 2 PAŹDZIERNIK 1962

Mieczysław Rychlik, Zofia Fedorowska

Zakład Bromatologii Akademii Medycznej w Krakowie

WSTĘP

Pełna analiza chemiczna miodu wymaga, między innymi oznaczeniami, określenia zawartości występujących w nim wielocukrowców zwanych zwykle dekstrynami miodowymi. W miodach nektarowych występują one przeważnie w ilości 2—4%, a w miodach spadziowych do 10% i więcej. Trudności związane z ilościowym ich oznaczaniem sprawiły, że jako dekstryny miodowe podaje się zwykle różnicę między ogólną suchą masą miodu a wszystkimi, oznaczonymi w jego analizie składnikami. Na podstawie dawniejszych i nowszych badań opracowano różne warianty metod oznaczania dekstryn, z którymi spotykamy się w kodeksach żywnościowych i podręcznikach badania środków spożywczych. Różne założenia analityczne tych metod, a nawet różnice w definiowaniu dekstryn miodowych wynikają z trudności związanych z ich oznaczaniem i wzbudzają zastrzeżenia przy porównywaniu wyników, otrzymanych przez różnych badaczy.

PRZEGLĄD LITERATURY

Krótką charakterystykę najczęściej stosowanych lub najwięcej interesujących metod ilościowego oznaczania dekstryn miodowych można zacząć od podanych w Materiałach do Polskiego Kodeksu Żywnościowego (Krauze 1948). Jedną z nich jest metoda Szwajcarskiego Kodeksu Żywnościowego (Schweizerisches Lebensmittelbuch 1937), a drugą — metoda opracowana przez Fellenberga i Ruffy (1933). Szwajcarska metoda oznacza dekstryny miodowe pośrednio, jako różnicę, powstałą przez odjęcie od stu sumy cukrów

strona 66

redukujących wprost, cukrów ulegających słabej hydrolizie kwasowej, popiołu, substancji białkowych, kwasów i wody. Tak obliczone dekstryny miodowe są podane w sposób umowny, na co autorzy drugiej metody zwrócili uwagę w swej pracy nad badaniem składu miodów (Fellenberg, Ruffy 1933). Badacze ci podali jednocześnie skomplikowany wzór na obliczenie dekstryn miodowych. Wymaga on z jednej strony oznaczenia zawartości cukrów redukujących po mocnej hydrolizie 1-n kwasem solnym, z drugiej zaś strony danych liczbowych co do zawartości glikozy, fruktozy i sacharozy w badanym miodzie. W związku z różnym stopniem wrażliwości tych cukrów na destrukcyjne działanie kwasu solnego podczas mocnej hydrolizy, autorzy ci wprowadzili różne współczynniki przeliczeniowe dla poszczególnych cukrów. W kilkanaście lat potem Fellenberg (1947) doszedł do przekonania, że glikoza nie ulega widocznym zmianom w czasie mocnej hydrolizy kwasowej, natomiast częściowy rozpad fruktozy w tych warunkach pociąga za sobą powstawanie nowych związków, które redukują zarówno jon miedziowy jak i jod pierwiastkowy w zasadowym środowisku. Fakty te podważyły oczywiście znaczenie dawnego wzoru Fellenberga i Ruffy dla obliczania dekstryn w miodzie.

W monografii o miodzie, ogłoszonej w piątym tomie klasycznego podręcznika chemii żywności (Bömer, Juckenack, Tillmans 1938) Bartels przytacza fizyczną metodę oznaczania dekstryn miodowych, ogłoszoną jeszcze w 1928 roku przez Fiehego i Kordatzky’ego. Polega ona na wytrąceniu dekstryn miodowych w etanolo-metanolowym roztworze miodu najpierw eterem etylowym, a następnie po ponownym ich rozpuszczeniu i oczyszczeniu w mieszance etanolo-metanolowej, przesącz zagęszcza się i suszy do stałego ciężaru najpierw pod zmniejszonym ciśnieniem a w końcu w podwyższonej temperaturze.

Anglosaskie podręczniki badania żywności, jak Official Methods of Analysis A. O. A. C. (1955) oraz Jacobsa (1958) i Wintonów (1958) omawiają tzw. przybliżony „approximate” sposób oznaczania dekstryn w miodzie. W pierwszym stadium tej metody oddziela się drogą sączenia cukrowce miodowe od substancji zawartych w miodzie a nierozpuszczalnych w wodzie wrzącej i w alkoholu etylowym. Następnie oczyszczone przesącze odparowuje się i suszy w podwyższonej temperaturze (70° C) pod zmniejszonym ciśnieniem do stałego ciężaru. W tak otrzymanej pozostałości oznacza się zawartość cukrów redukujących i sacharozy. Różnica między suchą masą przesączu a bezpośrednio oznaczonymi w niej cukrami daje zawartość dekstryn miodowych w ilości przybliżonej — approximate.

W badaniach miodów polskich, ogłoszonych w roku 1950 przez Rusieckiego, autor zastosował do ilościowego oznaczenia dekstryn

strona 67

w miodzie, obok wspomnianej metody Fellenberga i Ruffy, własną metodę jodometryczną. Jest ona również skomplikowana i daje według autora znacznie niższe wyniki od innych metod. Metoda ta polega na poddaniu odbiałczonego i oczyszczonego od części w wodzie nierozpuszczalnych, roztworu miodu tzw. średniej hydrolizie 0,1-n kwasem solnym. Następnie po utlenieniu zawartych w nim cukrów prostych jonem miedziowym w zasadowym środowisku na gorąco, oczyszcza się płyn zasadowym octanem ołowiu, zobojętnia kwasem siarkowym i sączy. W końcu oznacza się zdolnoć wiązania jodu przez przesącz w środowisku zasadowym wprost i po mocnej hydrolizie 1-n kwasem solnym. Z różnicy wyników obu tych oznaczeń oblicza się ilość glikozy, powstałej podczas mocnej hydrolizy kwasowej i podaje ją jako dekstryny miodowe. Otrzymane tą metodą wyniki okazały się mniej więcej o połowę niższe od tych, jakie uzyskał Rusiecki stosując jednocześnie metodę Fellenberg-Ruffy.

CEL PRACY, METODA I MATERIAŁ

Celem omawianej pracy była próba zastosowania prostej metody bezpośredniego oznaczenia ilościowego dekstryn w miodzie. Metoda ta polega na całkowitym usunięciu z roztworu miodu drogą reduktometryczną najpierw cukrów prostych i cukrów ulegających łagodnej hydrolizie kwasowej, a następnie na rozłożeniu pozostałych cukrowców (dekstryn) na glikozę i w końcu na jej ilościowym oznaczeniu.

Metoda ta obejmuje następujące czynności:

a) przygotowanie oczyszczonego odczynnikiem Carreza roztworu miodu o stężeniu 1 g/100 ml;

b) oznaczenie w tym roztworze cukrów redukujących po łagodnej hydrolizie kwasowej, na które składają się cukry redukujące wprost oraz powstałe w czasie hydrolizy z sacharozy, ewentualnie i innych cukrów jak np. z melezytozy;

c) usunięcie, na podstawie otrzymanych danych, za pomocą odczynnika Fehlinga, stosowanego w metodzie Lane-Eynona, cukrów redukujących i odsączenie wydzielonego tlenku miedziawego z roboczego roztworu miodu;

d) poddanie tak otrzymanego przesączu mocnej hydrolizie 1-n kwasem solnym i oznaczenie w nim metodą Lane-Eynona glikozy, powstałej z hydrolizy dekstryn miodowych;

e) obliczenie zawartości dekstryn w miodzie przez pomnożenie otrzymanej glikozy przez współczynnik 0,9.

strona 68

Zbyt niskie stężenie glikozy, powstałej z hydrolizy dekstryn miodowych, w porównaniu z koniecznym w metodzie Lane-Eynona stężeniem cukrów redukujących, wymaga w końcowym oznaczeniu dodania do namiaru roboczego potrzebnej ilości cukrów redukujących, najlepiej w postaci pomocniczego (około 2,5%) roztworu glikozy.

Ekstrakt ogólny i zawartość wody oznaczono pośrednio z refrakcji w 40° C w refraktometrze Abbego. Przy określaniu zawartości sumy cukrów redukujących w badanych miodach, co stanowi pierwszy etap oznaczeń cukrowców, stosowano metodę Lane-Eynona. Do oznaczenia sacharozy wykorzystano inwersję enzymatyczną beta-fruktozydazę, co pozwoliło określić jej rzeczywistą zawartość. Za podstawę obliczenia innych cukrów przyjęto różnicę między zawartością cukrów redukujących po łagodnej inwersji kwasowej (wg Clergeta) i po inwersji enzymatycznej. Ze składników niecukrowcowych miodu oznaczono w metodzie pośredniej: kwasy, które przeliczono na kwas jabłkowy, składniki mineralne, oznaczone bezpośrednio jako popiół i substancje azotowe, obliczone jako substancje białkowe (N × 6,25). Przy wykonywaniu wymienionych oznaczeń opierano się przede wszystkim na metodyce podanej w Materiałach do Polskiego Kodeksu Żywnościowego (Krauze 1948).

Jako materiał badawczy wzięto dwanaście różnych miodów pochodzenia krajowego ze zbioru 1961 roku, w tym trzy miody nektarowe i dziewięć spadziowych.

CZĘŚĆ DOŚWIADCZALNA

PRZYGOTOWANIE ROZTWORÓW MIODU DO OZNACZANIA ZAWARTYCH W NIM CUKRÓW I DEKSTRYN

25 g miodu rozpuszczono w około 25 ml wody destylowanej, poddano szybko krótkotrwałemu zagotowaniu, po czym ochłodzono i przeniesiono ilościowo do kolby mierniczej pojemności 250 ml za pomocą wody destylowanej użytej w takiej ilości, aby ogólna objętość roztworu wynosiła około 50 ml. Roztwór oczyszczono następnie odczynnikiem Carreza I i II dodanym kolejno w ilości po 2 ml. Całość uzupełniono wodą destylowaną do objętości 250 ml, ponownie wymieszano i po kilkunastu minutach przesączono przez fałdowany sączek bibułowy. Tak otrzymany przesącz stanowił podstawowy roztwór o stężeniu 10 g miodu/100 ml i był przeznaczony do dalszych oznaczeń.

Do trzech z czterech kolb mierniczych pojemności 250 ml odmierzono dokładnie biuretą po 12,5 ml, a do ostatniej 25 ml podstawowego roztworu miodu i oznaczono je znakami:

strona 69

W — roztwór przeznaczony do oznaczenia cukrów redukujących wprost,

E — roztwór przeznaczony do oznaczenia cukrów redukujących po enzymatycznej hydrolizie zawartej w nim sacharozy,

Ł — roztwór przeznaczony do oznaczenia cukrów redukujących po łagodnej hydrolizie kwasowej,

D — roztwór przeznaczony do oznaczenia dekstryn po uprzednim poddaniu go łagodnej hydrolizie kwasowej i usunięciu z niego cukrów redukujących, zawartych pierwotnie w miodzie oraz pochodzących z cukrów złożonych (sacharozy, melezytozy i innych).

Następnie do roztworu „W” dodano wody do objętości 250 ml, do pozostałych zaś roztworów dodano wody w takiej ilości, by objętość każdego z nich wynosiła 50 ml. Do roztworu „E” wlano ponadto 0,5 ml preparatu inwertazowego „mellobonit” i zawartą w nim sacharozę poddano enzymatycznej hydrolizie, ogrzewając roztwór w ciągu godziny w łaźni wodnej o temperaturze 40° C. W końcu uzupełniono wodą objętość płynu do 250 ml. Do roztworu „Ł” i „D” dodano po 5 ml 25% kwasu solnego i przeprowadzono łagodną hydrolizę kwasową zawartych w nich cukrów złożonych, ogrzewając każdy z nich dokładnie przez 5 minut w temperaturze 67° C. Po ochłodzeniu do temperatury 20° C i zobojętnieniu 10% ługiem sodowym, wobec kropli 1% roztworu fenoloftaleiny, dodano do każdego z nich wody do objętości 250 ml.

OZNACZENIE ZAWARTOŚCI CUKRÓW W PRZYGOTOWANYCH ROZTWORACH

W ten sposób przygotowane roztwory „W”, „E” i „Ł” o stężeniu 0,5 g miodu/100 ml, użyto do oznaczenia w nich cukrów redukujących metodą Lane-Eynona, stosując 10 ml namiary odczynnika Fehlinga. Otrzymane wyniki obliczono jako cukier inwertowany.

OZNACZENIE ZAWARTOŚCI DEKSTRYN W ROZTWORZE „D”

Celem usunięcia cukrów redukujących z roztworu „D”, o stężeniu 1 g miodu/100 ml, zmiareczkowano nim 40 ml namiar odczynnika Fehlinga metodą Lane-Eynona i jego zużycie w ml oznaczono jako „a_D”. Do nowej porcji 40 ml odczynnika Fehlinga w kolbce stożkowej pojemności 200 ml dodano „a_D” ml roztworu „D” i szybko ogrzano utrzymując we wrzeniu dokładnie 3 minuty. Następnie zawartość kolbki stożkowej przeniesiono ilościowo do kolby mierniczej pojemności 100 ml, ochłodzono do temperatury 20° C i uzupełniono wodą do objętości 100 ml. Po dokładnym wymieszaniu, klarowny płyn odsączono szybko przez fałdowany sączek bibułowy od czerwonego osadu tlenku miedziawego.

strona 70

W tej fazie oznaczania należy zwrócić uwagę na to, aby zużycie roztworu „D” (objętość „a_D”) nie przekraczało 40 ml. W przeciwnym wypadku należy czynność powtórzyć, dobierając odpowiednio większe stężenie miodu w roztworze „D” (powyżej 1 g/100 ml) lub prościej przez wzięcie do oznaczenia mniejszej ilości płynu Fehlinga np. 30 ml. Następnie do kolby mierniczej pojemności 250 ml oznaczonej znakiem „R” odmierzono biuretą dokładnie 50 ml przesączu pozbawionego cukrów redukujących i zobojętniono go wobec fenoloftaleiny 3—n kwasem solnym dodawanym z biurety, po czym dodano do niego jeszcze 3—n kwasu solnego w ilości równej połowie objętości całego płynu zawartego w kolbie. Kolbę tę umieszczono na dwie godziny we wrzącej wodzie celem całkowitego zhydrolizowania dekstryn, po czym płyn ochłodzono i zobojętniono 3—n ługiem sodowym wobec fenoloftaleiny. W końcu dodano biuretą 25 ml „pomocniczego” roztworu glikozy i uzupełniono roztwór „R” wodą do objętości 250 ml. W roztworze tym oznaczono glikozę metodą Lane-Eynona i jej zawartość obliczono w mg %.

„Pomocniczy” roztwór glikozy sporządzono przez rozpuszczenie około 2,5 g ch. cz. glikozy w 100 ml wody destylowanej.

Po dziesięciokrotnym rozcieńczeniu tego roztworu otrzymano roztwór „G”, w którym oznaczono stężenie glikozy w mg % metodą Lane-Eynona.

OBLICZANIE

Procentową zawartość dekstryn w miodzie obliczono z różnicy zawartości glikozy w roztworze „R” i w roztworze „G”, którą mnożono przez współczynnik rozcieńczenia miodu i przez 0,9 przyjmując, że stopień uwodnienia dekstryn podczas hydrolizy kwasowej do glikozy wynosi około 1/10 ich ciężaru.

Do obliczenia zastosowano wzór:

D_M = (G_R − G_G)·45 / a_D, gdzie

D_M — zawartość dekstryn w % wagowych w miodzie,

G_R — zawartość glikozy w mg % w roztworze „R”,

G_G — zawartość glikozy w mg % w roztworze „G”,

a_D — ml roztworu „D” użyte do zmiareczkowania 40 ml odczynnika Fehlinga metodą Lane-Eynona.

WYNIKI, DYSKUSJA I WNIOSKI

Wyniki badań zestawione w tabeli 1 pozwalają porównać zawartość w badanych miodach dekstryn oznaczonych bezpośrednio, nowo opracowaną metodą, opisaną w części doświadczalnej, z wynikami uzyskanymi drogą pośrednią przez odjęcie od suchej masy miodu takich składników,

strona 71

jak cukry redukujące, sacharoza, kwasy, składniki mineralne i substancje azotowe.

Pomijając szczegóły, dotyczące składu zbadanych miodów, naświetlić należy sposób oznaczenia w nich dekstryn dwoma użytymi przez nas metodami: pośrednią i bezpośrednią. Konieczność dokonania przy metodzie pośredniej całego szeregu oznaczeń ilościowych, z których każde rzutuje na wynik zawartości dekstryn miodowych, przemawia zdecydowanie na korzyść metody bezpośredniej. Ta w naszym opracowaniu ogranicza się tylko do dwóch oznaczeń reduktometrycznych cukrów, to jest po słabej i mocnej hydrolizie kwasowej, dzięki wprowadzeniu zasady całkowitego usunięcia z roztworu wszystkich cukrowców z wyjątkiem dekstryn przed bezpośrednim, reduktometrycznym ich oznaczeniem jako glikozy po mocnej hydrolizie kwasowej. Do tego celu zastosowano metodę Lane-Eynona, co umożliwia nie tylko ilościowe usunięcie cukrów w toku analizy, ale i oznaczenie następnie glikozy, powstałej podcząs mocnej hydrolizy kwasowej z dekstryn miodowych. Metoda Lane-Eynona należy do prostych, szybkich w wykonaniu i dokładniejszych wśród stosowanych w analizie cukrów. Mimo możliwości łatwego uchwycenia końcowego momentu miareczkowania przy tej metodzie i to z dużą dokładnością, czynniki takie, jak mała na ogół zawartość dekstryn w miodzie (do 10%) i duże ich rozcieńczenie w roztworze roboczym pociągają za sobą różnice w wynikach końcowych, które mogą dochodzić nawet do 1%.

Mając fakty te na uwadze oraz jednocześnie zdając sobie sprawę z tego, jak dalece precyzja opracowanej metody oznaczania dekstryn miodowych zależy od dokładności oznaczania cukrów powstałych z ich rozkładu, starano się błąd oznaczenia ograniczyć do minimum w ten sposób, że wykonywano serię powtórzeń poszczególnych oznaczeń i średnią ich wartość brano dopiero za podstawę obliczenia dekstryn miodowych.

Sprawą trudniejszą okazało się wyznaczenie dokładności metody, a więc podanie wielkości jej błędu systematycznego. Znajomość tego byłaby możliwa w wypadku przeprowadzenia analiz kontrolnych z miodami, do których dodano dekstryny miodowe, wydzielone w stanie czystym z zespołu cukrowców miodowych. Preparat taki jest praktycznie nieosiągalny, a sprawa chemizmu i struktury dekstryn miodowych nie została jeszcze należycie wyjaśniona. Przykładem może być chociażby ich skręcalność właściwa, która jest jednym z podstawowych wskaźników fizycznych poszczególnych cukrowców. Wg. Bartelsa (Bömer, Juckenack, Tillmans 1938) waha się ona dla dekstryn miodowych w granicach od + 119,9° do + 163,5°.

Poglądy różnych autorów na właściwości chemiczne i biochemiczne dekstryn miodowych są nieraz diametralnie odmienne. Np. Fellenberg i Ruffy (1933) nie podzielają poglądu Hilgera (Bömer,

strona 72

Tabela 1 Zestawienie wyników oznaczania dekstryn w miodach metodą pośrednią (obliczeniową) i nową metodą bezpośrednią Ergebnisse der Bestimmung von Dextrinen im Honig nach der indirekten und direkten Methode

Lp. próbki / N. der Probe Odmiana miodu rok zbioru / Honigsorte w % wagowych: Ekstrakt ogólny z refrakcji w 40C / Gesamtextract aus der Refraktion bei 40° w % wagowych: Woda pośrednio / Wassergehalt indirekt w % wagowych: Cukry redukujące jako cukier inwertowany / Reduzierende Zucker als Invertzucker w % wagowych: Sacharoza (oznaczona enzymatycznie) / Saccharose (enzymatisch bestimmt) w % wagowych: Inne cukry redukujące po łagodnej hydrolizie kwasowej / Andere reduzierende Zucker nach der schwachen säuren Hydrolise w % wagowych: Kwasy jako kwas jabłkowy / Säuren als Apfelsäure w % wagowych: Składniki mineralne / Mineralische Bestandteile w % wagowych: Substancje białkowe (Nx6’25) / Eiweisstoffe w % wagowych: Dekstryny pośrednio / Dextrine indirekt w % wagowych: Dekstryny bezposrednio (glikoza x0,9) / Dextrine direkt (Glucose x0,9)
1 wielokwiatowy / Vielblütehonig 79,00 21,00 74,95 2,42 0,59 0,16 0,15 0,33 0,40 2,17
2 wielokwiatowy / Vielblütehonig 79,00 21,00 78,10 0,86 0,61 0,18 0,14 0,33 1,22 2,24
3 wielokwiatowy / Vielblütehonig 80,40 19,60 76,93 1,40 0 0,17 0,17 0,19 1,54 3,33
4 spadziowy / Tauhonig 79,40 20,60 65,90 10,75 0,88 0,08 0,05 0,14 1,60 2,19
5 spadziowy / Tauhonig 79,20 20,80 72,04 1,74 0 0,24 0,44 0,62 4,12 4,73
6 spadziowy / Tauhonig 79,30 20,70 67,78 1,97 2,72 0,21 0,67 0,47 5,48 5,13
7 spadziowy / Tauhonig 80,20 19,80 67,33 5,62 0,63 0,14 0,41 0,24 5,83 5,30
8 spadziowy / Tauhonig 78,20 21,80 65,90 3,75 0,48 0,21 0,62 0,49 6,75 5,02
9 spadziowy / Tauhonig 77,60 22,40 65,01 3,71 1,18 0,23 0,41 0,32 6,74 6,06
10 spadziowy / Tauhonig 78,70 21,30 65,42 3,32 1,42 0,22 0,72 0,29 7,31 6,08
11 spadziowy / Tauhonig 81,10 18,90 66,68 3,93 0,99 0,18 0,45 0,47 8,40 5,52
12 spadziowy / Tauhonig 80,40 19,60 64,18 4,27 1,65 0,21 0,53 0,34 9,22 6,99
strona 73

Juckenack, Tillmans 1938), że poszczególne miody zawierają specyficznie swoiste dekstryny, przeciwnie — badacze ci na podstawie własnych doświadczeń uważają, że dekstryny miodu nektarowego są bardzo zbliżone swymi własnościami i chemizmem do dekstryn miodu spadziowego z drzew szpilkowych.

Także i próba porównania wyników nowo opracowanej metody z wynikami innych metod bezpośredniego oznaczania dekstryn miodowych, które omówiono na wstępie, nie byłaby celowa, chociażby z tej prostej przyczyny, że autorzy sami podkreślają ich niedociągnięcia, a nawet i błędy.

Jako sprawdzian przydatności nowej metody wydało się nam za celowe porównać jej wyniki z wartościami dla nieoznaczonej reszty składników miodu, obliczonymi z pełnej jego analizy. Dokonana w ten sposób ocena oraz prostota i szybkość wykonania nowo opracowanej metody oznaczania dekstryn miodowych w porównaniu z dotychczas stosowanymi przemawiają na jej korzyść i umożliwiają jej praktyczne wykorzystanie w analizie miodu.

LITERATURA

Bömer A., Juckenack A., Tillmans J. (1938) — Handbuch der Lebensmittel-Chemie. V. Getreidemehle — Honig — Zucker — Früchte — Gemüse. Berlin. J. Springer. 298—361.

Fellenberg T., Ruffy J. (1933) — Untersuchungen über die Zusammensetzung echter Bienenhonige. Mitt. aus dem Gebiete der Lebensmittelunters. u. Hygiene. 24: 367—392.

Fiehe J., Kordatzky W. (1928) — Beitrag zur Kenntnis der Dextrine des Honigs und des Kunsthonigs. Zeitsch. f. Unters, der Nahrungs-u. Genussm. 55: 602—608.

Jacobs M. B. (1958) — The Chemical · Analysis of Foods and Food Products. Princeton — New Yersey — Toronto — London — New York. D. Van Nostrand Company. INC. 3 edit. 460—465.

Krauze S. (1948) — Materiały do Polskiego Kodeksu Żywnościowego. Warszawa. Farmaceut. Instyt. Wyd. Nacz. Izby Aptekarskiej. 428—437.

Official Methods of Analysis of the Association of Official Agricultural Chemists (1955) — Washington 4, D. C., Association of Official Agricultural Chemists. 8 edit. 557—560.

Rusiecki W. (1950) — Badania miodów polskich. Acta Poloniae Pharmaceutica. 7: 289—323.

Schweizerisches Lebensmittelbuch (1937) — Bern. Zimmermann & Cie. A. G. 4 Aufl. 157—162

Winton A. L., Winton K. B. (1958) — The Analysis of Foods. New York — London. J. Wiley & Sons, INC. Chapman & Hall, LTD. 635—643.

НОВЫЙ МЕТОД НЕПОСРЕДСТВЕННОГО ОПРЕДЕЛЕНИЯ МЕДОВЫХ ДЕКСТРИНОВ

Мечислав Рыхлик и Зофия Федоровска

Резюме

Авторы выработали новый метод определения декстринов в меде.

Точно отвешенный образец меда распускается в небольшом количестве воды, подвергается продолжительному кипячению и очищению реактивом Карреза,

strona 74

после чего доводится прибавлением воды до концентрации 10 г/100 мл. 25 мл фильтрата подвергается слабому кислотному гидролизу и после нейтрализации щелочью доводится до концентрации 1 г/100 мл (раствор D). Этим раствором титруется 40 мл фелингова реактива по методу Лянэ-Эйнона и определяется его расход в мл/a_D. Затем к новой порции 40 мл фелингова реактива сразу прибавляется a_D мл раствора D, кипятится в течении 3 минут и немедленно количественно переносится при помощи воды в 100 мл измерительную колбу. По охлаждении жидкости, дополнении до черты и тщательном замешании, быстро фильтруется через гафрированный бумажный фильтр. 50 мл фильтрата переносится в 250 мл измерительную колбу и подвергается при кипячении двухчасовому гидролизу в среде 1-н соляной кислоты. По охлаждении и нейтрализации к нему прибавляется столько вспомагательного раствора глюкозы, чтобы концентрация её равнялась приблизительно 250 мг%, после чего доливается вода до черты (раствор R). В этом растворе определяется глюкозу по методу Лянэ-Эйнона. Одновременно проводится контрольное определение в растворе глюкозы такой же концентрации (раствор G).

Процентное содержание декстринов в меде исчисляется по разности количества глюкозы в растворах R и G, которую умножают на коэффициент разбавления меда и на 0,9 принимая, что присоединение воды при кислотном гидролизе декстринов до глюкозы равняется приблизительно 1/10 их веса.

NEUE DIREKTE BESTIMMUNGSMETHODE VON DEXTRINEN IM HONIG

Mieczysław Rychlik, Zofia Fedorowska

Zusammenfassung

Es wurde eine neue direkte Bestimmungsmethode von Dextrinen im Honig bearbeitet. Die genau abgewogene Honigprobe wird in kleiner Wassermenge gelöst, kurz aufgekocht und nach der Reinigung mit Carrez-Reagenz bis zur Konzentration von 10 g/100 ml mit Wasser aufgefüllt. 25 ml von dem Filtrat werden einer schwachen sauren Hydrolyse unterworfen und nach der Neutrelisation mit Lauge bis zur Konzetration von 1 g/100 ml mit Wasser ergänzt (Lösung D). Mit dieser Lösung werder 40 ml von Fehling-Reagenz nach der Lane-Eynon-Methode titriert und der Verbrauch in ml bestimmt (a_D). Jetzt wird separat 40 ml von Fehling-Reagenz mit der a_D ml Menge von der Lösung D vermischt, 3 Minuten gekocht und sofort quantitativ in 100 ml Meßkolbem übergetragen. Nach dem Abkühlen kuhlt man die Lösung mit Wasser bis zum Strich nach, mischt gut durch und filtriert durch ein Faltenfilter. Von dem Filtrat werden 50 ml in einem 250 ml Meßkolben mit 1-N Salzsäure in dem kochenden Wasserbad hydrolysiert. Nach dem Abkühlen und der Neutralisation gibt man eine Glukose-Hilfslösung dazu soviel, daß die Glukosekonzentration 250 mg % beträgt und füllt mit Wasser bis zum Strich nach (Lösung R). In dieser Lösung wird Glukose nach der Methode von Lane-Eynon bestimmt. Gleichzeitig wird eine Blindprobe mit demselben Volumen der Glukose-Hilfslösung, welches zur 250 ml verdünnt wurde, ausgeführt (Lösung G).

Der Prozentgehalt von Dextrinen im Honig wird folgend berechnet: Die Differenz von der Glukosemenge in der Lösung R und G, multipliziert man mit dem Verdünnungskoeffizien von Honig und mit 0,9 (unter der Annahme, daß der Hydratationsgrad der Dextrinen bei der sauren Hydrolyse zur Glukose ca. 1/10 des Dextrinengewichtes beträgt).


Errata — błędy druku znalezione podczas digitalizacji

  • s. 67: „zdolnoć” → zdolność
  • s. 71: „podcząs” → podczas
  • s. 72, tab. 1, główka: „bezposrednio” → bezpośrednio
  • s. 72, tab. 1, główka: „säuren Hydrolise” → sauren Hydrolyse
  • s. 73, literatura: „New Yersey” → New Jersey
  • s. 74, streszczenie: „гафрированный” → гофрированный
  • s. 74, streszczenie: „вспомагательного” → вспомогательного
  • s. 74, Zusammenfassung: „Neutrelisation” → Neutralisation
  • s. 74, Zusammenfassung: „Konzetration” → Konzentration
  • s. 74, Zusammenfassung: „werder” → werden
  • s. 74, Zusammenfassung: „Meßkolbem” → Meßkolben
  • s. 74, Zusammenfassung: „kuhlt” → füllt
  • s. 74, Zusammenfassung: „Verdünnungskoeffizien” → Verdünnungskoeffizienten

Podobne wpisy