Mikrobiota Przewodu pokarmowego pszczół miodnych: znaczenie i funkcje
tekst: Adriana Nowak
Artykuł z numeru 8/2022 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer w wersji drukowanej
Mikrobiota przewodu pokarmowego pszczoły miodnej ma niebagatelne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania rodzin pszczelich. Poznanie jej jest pierwszym krokiem do prawidłowej suplementacji diety pszczół w warunkach tego wymagających.
Pszczoła miodna (Apis mellifera L.) to gatunek owadów społecznych, który skolonizował wiele ekosystemów na całym świecie i odgrywa pierwszoplanową rolę w zapylaniu roślin dzikich i uprawnych. Pszczoły stanowią kluczowe ogniwo w produkcji żywności; wartość ekonomiczną ich pracy szacuje się na 153 mld euro. Niezmiernie ważne są także, wytwarzane przez nie, produkty handlowe, takie jak wosk, pyłek, propolis, mleczko pszczele, a przede wszystkim miód.
ZAGROŻENIA ZDROWOTNE
Od kilku lat na świecie obserwujemy zjawisko tzw. zespołu masowego ginięcia pszczoły miodnej (ang. Colony Collapse Disorder – CCD). Za główną przyczynę uważa się choroby pszczół przede wszystkim wywoływane przez pasożytnicze roztocze (Varroa destructor), wirusy oraz mikrosporydia z rodzaju Nosema. Mogą powodować go również stosowane w rolnictwie pestycydy (głównie insektycydy neonikotynoidowe), ale także te wykorzystywane w praktyce pasiecznej (np. akarycydy), służące eliminacji patogenów pszczelich.
Wzrost śmiertelności pszczół może być też wynikiem rozwoju innych chorób bakteryjnych (zgnilec amerykański, zgnilec europejski) lub grzybiczych (grzybica wapienna), ale także konsekwencją podawania rodzinom antybiotyków (zakazanych w wielu krajach, jednak często stosowanych nielegalnie), zanieczyszczenia środowiska naturalnego oraz pogorszenia stanu siedlisk. O tym, na ile ksenobiotyków (substancji chemicznych niewystępujących naturalnie w środowisku oraz organizmach żywych, powstałych na skutek działalności człowieka) narażone są pszczoły miodne (i inne zapylacze) świadczą wyniki analiz składu produktów pszczelich. Znajdujemy w nich zanieczyszczenia spowodowane wielopierścieniowymi węglowodorami aromatycznymi, polichlorowanymi bifenylami, metalami ciężkimi, dioksynami, pyłami o różnej średnicy cząstek, pestycydami (i ich metabolitami), składnikami asfaltu, a nawet mikroplastikiem (o nieudowodnionym dotąd, negatywnym wpływie na pszczoły [A. Nowak, I. Nowak, 2021]. Wszystko to przyczynia się do osłabienia rodzin pszczelich, obniżenia odporności owadów i wzrostu podatności na zakażenia patogenami i pasożytami. Coraz częściej uważa się, iż ksenobiotyki mogą mieć negatywny wpływ na mikrobiotę (mikroorganizmy przewodu pokarmowego) pszczół, która od kilku lat jest intensywnie badana. W nielicznych (dotąd) opracowaniach można znaleźć informacje, że ksenobiotyki mogą zmieniać i/lub zaburzać proporcje między poszczególnymi taksonami drobnoustrojów (eliminować niektóre ich rodzaje, podwyższać poziom innych), co określa się mianem dysbiozy. Niejednokrotnie czynniki te prowadzą również do obniżenia bioróżnorodności mikroorganizmów oraz zmniejszenia ogólnej liczby drobnoustrojów w przewodzie pokarmowym pszczół (odpowiadają za to głównie pestycydy i antybiotyki), co jest zjawiskiem niekorzystnym, gdyż może spowodować zachwianie homeostazy organizmu (zdolność organizmu do utrzymywania względnej równowagi wewnętrznej, mimo zmian zachodzących w środowisku zewnętrznym) i obniżenia odporności.
Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”
Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.
Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
W tym numerze — Sierpień 2022
- Ludzie-miejsca-wydarzeniaZapraszamy na VII Forum PszczelarskieRedakcja pełna treść po wykupieniu3 min
- Gospodarka pasiecznaPorady z Pszczelej Woli: sierpieńTomasz Kędziora pełna treść po wykupieniu10 min
- Pożytki i zapylanieOsty i ostrożnieMarek Pogorzelec pełna treść po wykupieniu6 min
- Ule i sprzęt pasiecznyUłatwiamy sobie dokarmianie zimoweCezary Fliszkiewicz pełna treść po wykupieniu4 min
- Choroby, szkodniki, zatruciaCo daje pszczelarzowi monitoring chorób pszczół?Paweł Chorbiński pełna treść po wykupieniu11 min
- Biologia pszczółMikrobiota Przewodu pokarmowego pszczół miodnych: znaczenie i funkcjeAdriana Nowakdostępny dla Ciebie12 min
- Punkt widzeniaIzolator Chmary: spojrzenie z trzeciej stronyBartłomiej Maleta pełna treść po wykupieniu6 min
- Punkt widzeniaPodgrzewanie rodzin pszczelich (3) Grzałki samoregulująceStefan Jerzy Siudalski pełna treść po wykupieniu7 min
- Przegląd badań naukowychSprawozdanie z 59. Naukowej Konferencji Pszczelarskiej (3)Piotr Skubida, Marta Skubida pełna treść po wykupieniu9 min
- Ludzie-miejsca-wydarzenia29. Biesiada u BartnikaGabriela Wilczyńska pełna treść po wykupieniu7 min
- Historia pszczelarstwaPszczelarstwo w sztuce medalierskiej: pszczelarze w habitachHieronim Czerwieniec pełna treść po wykupieniu6 min
- Przegląd badań naukowychNowe odkryciaJakub Jaroński pełna treść po wykupieniu4 min
