Suplementy i substytuty białkowe w żywieniu rodziny pszczelej

tekst: Zbigniew Lipiński

Artykuł z numeru 4/2022 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer w wersji drukowanej

 Największym zagrożeniem dla pszczół miodnych i ich mikroflory jelitowej jest niedostatek pożywienia lub jego nieodpowiednia jakość. Czym karmić pszczoły, by po zimowli mogły wejść w sezon w dobrej kondycji? 

Pszczoły jako zwierzęta zmiennocieplne potrzebują do życia stosunkowo dużych ilości energii, którą pozyskują głównie z węglowodanów (nektar i miód). Pozwala im ona utrzymać właściwą temperaturę ciała, również podczas lotu. Owady te, broniąc się przed nadmierną utratą ciepła, korzystają również z mechanizmu termoregulacji socjalnej (skupianie się w grona). Starszym robotnicom energia niezbędna jest głównie do zbioru pożytku, zaś młodsze, tzw. pszczoły ulowe, potrzebują jej oraz pobieranych z pyłku aminokwasów, tłuszczów, witamin i mikroelementów itp., do budowy struktur organizmu larw oraz ogólnego rozwoju. Pszczoły karmiące „inwestują” 60–80 proc. mleczka pszczelego w tworzenie białkowej struktury mięśni, gruczołów i innych tkanek młodszych larw. Pozostałe mleczko trafia do innych robotnic (ang. worker jelly), trutni jako mleczko trutni (ang. drone jelly) oraz matki pszczelej jako tzw. mleczko królewskie (ang. royal jelly). Larwy starsze niż 72-godzinne karmione są miodem oraz wydzieliną gruczołów gardzielowych o wysokiej zawartości białka, a także małymi ilościami pyłku i/lub pierzgi – dwa ostatnie rodzaje pokarmu (fot. 1) winny zawierać 20–25 procent białka. Ostatnio odkryto, że obecność pyłku w pokarmie larw ma wpływ na odporność dorosłych pszczół na mikroorganizmy środowiska ulowego. 

W przeciwieństwie do pszczół karmicielek typowe zbieraczki spożywają prawie wyłącznie nektar i miód, aby zaspokoić metaboliczne wymagania związane z lataniem, aczkolwiek zjadają też trochę mleczka pszczelego, podawanego np. tuż przed lotem na pożytek. Wszystkie rodzaje mleczka są wytwarzane przez gruczoły podgardzielowe (fot. 2) oraz żuwaczkowe młodych robotnic karmicielek (gruczoły żuwaczkowe uwalniają wydzielinę o dużej zawartości tłuszczów). 

POŻYWIENIE POTRZEBNE RODZINOM PSZCZELIM DO PRAWIDŁOWEGO ROZWOJU

Typowa rodzina ciemnych „dzikich” pszczół (Apis mellifera mellifera), aby przeżyć potrzebuje rocznie ok. 120 kg nektaru, 20 kg pyłku, 25 l wody i 100 g żywicy [T. Seeley, 1995]. Około 70 kg nektaru zużywa na karmienie i ogrzewanie czerwiu, zaś pozostałą ilość (ok. 50 kg) nektaru spożywa w okresie zimowania w postaci miodu. W tym samym siedlisku przyrodniczym selekcjonowane na miodność rasy pszczół mogą w ogóle nie produkować miodu lub dawać go znacznie mniej niż pszczoły dzikie – nieselekcjonowane. Dzieje się tak dlatego, że te pierwsze starają się wychować więcej czerwiu niż pszczoły dzikie, przez co potrzebują do życia przynajmniej dwa razy więcej nektaru i proporcjonalnie więcej pyłku. Dotyczy to nie tylko większych ilości nektaru, ale również soków owocowych, płynów guttacyjnych (wydzielin roślin – red.), zarodników grzybów, pleśni itp., a nawet żywic. Te ostatnie, uwalniają m.in. polifenole, które z propolisu przenikają do nektaru, miodu i mleczka (podczas składowania tych pokarmów w komórkach powleczonych propolisem) i wraz z nimi są pobierane przez larwy i owady dorosłe. 

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

W tym numerze — Kwiecień 2022

  1. Rozmowa miesiącaHodowca pszczół świadczy usługi dla pszczelarzy. Musi odpowiadać na ich potrzeby oraz nowe wyzwania – mówi Przemysław SzeligaJakub Jaroński pełna treść po wykupieniu14 min
  2. InneVI Ogólnopolska Konferencja Pszczelarska z cyklu „Weterynaria dla Pszczelarstwa”Redakcja pełna treść po wykupieniu1 min
  3. Choroby, szkodniki, zatruciaWykaz laboratoriów diagnozujących choroby pszczółKrystyna Pohorecka, PIWet-PIB pełna treść po wykupieniu11 min
  4. InneIII Kongres Zootechniki Polskiej pt. „Quo vadis Zootechniko”Redakcja pełna treść po wykupieniu1 min
  5. Gospodarka pasiecznaPorady z Pszczelej Woli: kwiecieńTomasz Kędziora pełna treść po wykupieniu9 min
  6. Gospodarka pasiecznaNajprostsza konstrukcja, najłatwiejsza gospodarka (7)Jakub T. Wilk pełna treść po wykupieniu11 min
  7. Gospodarka pasiecznaSuplementy i substytuty białkowe w żywieniu rodziny pszczelejZbigniew Lipińskidostępny dla Ciebie13 min
  8. Choroby, szkodniki, zatruciaBariery anatomiczne i funkcjonalne chroniące pszczoły przed zakażeniami i inwazjami pasożytniczymi – odporność układu oddechowegoMarek W. Chmielewski pełna treść po wykupieniu8 min
  9. Choroby, szkodniki, zatruciaWszystko o nosemozie [4]Krystyna Pohorecka pełna treść po wykupieniu12 min
  10. Pożytki i zapylanieŁąka – pszczeli azylZofia Kaczmarek pełna treść po wykupieniu6 min
  11. Biblioteka pszczelarzaNowości wydawniczeGabriela Wilczyńska pełna treść po wykupieniu3 min
  12. Programy badawczeŁączenie nauki i praktyki: wyniki badania ankietowegoEwa Mazur, Anna Gajda pełna treść po wykupieniu3 min

Podobne wpisy