Toksyczne substancje w miodzie
tekst: Andrzej Posyniak
Artykuł z numeru 7/2023 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer w wersji drukowanej
Głównym źródłem substancji toksycznych w miodzie są nielegalnie stosowane w pasiekach antybiotyki i inne zabronione substancje przeciwbakteryjne. Nie mniej groźne są też substancje zanieczyszczające środowisko. Eliminowaniu i ograniczaniu ryzyka narażenia konsumentów służą regulacje prawne oraz badania kontrolne umożliwiające dokonanie oceny zagrożeń wynikających z obecności tych substancji w miodzie.
Zawartość cukrów, enzymów, witamin, aminokwasów, polifenoli, makro- i mikroelementów w miodzie pszczelim jest zdeterminowana przede wszystkim przez warunki środowiskowe oraz lokalizację pasieki (położenie geograficzne). Ale na jakość miodu ma wpływ również środowisko i rośliny miododajne zanieczyszczone substancjami toksycznymi, które przynoszone są do ula wraz nektarem i pyłkiem lub na ciele pszczoły. Tym samym pszczoły i ich produkty są wiarygodnym indykatorem (wskaźnikiem) zanieczyszczenia środowiska trwałymi związkami organicznymi (TZO), pestycydami i metalami toksycznymi. Ponadto do ula trafiają także trucizny pochodzenia roślinnego, bakterie i inne substancje obce. Oddzielną grupę stanowią substancje farmakologicznie czynne, które stosuje się, legalnie lub nie, w celu przeciwdziałania infekcjom bakteryjnym i/lub inwazjom pasożytniczym u pszczół.
W środowisku ula, w trakcie zachodzących procesów chemicznych (enzymatyczna konwersja cukrów i odparowywanie wody) dochodzi do zatężania substancji toksycznych w poszczególnych produktach pszczelich, co zwiększa zagrożenie nie tylko dla zdrowia pszczół, ale i ludzi, konsumentów miodu. O zawartości substancji toksycznych w produktach pszczelich decydują właściwości fizyko-chemiczne (głównie rozpuszczalność w tłuszczach) oraz skład chemiczny miodu, wosku, pierzgi i propolisu. W miodzie zazwyczaj wykrywa się w wyższych stężeniach substancje aktywne farmakologicznie (antybiotyki), zaś w pyłku, wosku i propolisie - trwałe związki organiczne, metale toksyczne i pestycydy. Nieliczne badania naukowe wskazują, że przez kontakt wosku z miodem może dochodzić do przemieszczania pestycydów lub substancji farmakologicznie czynnych z jednego produktu do drugiego.
REGULACJE PRAWNE
W Europie pszczoły zaliczane są do grupy zwierząt, od których, lub z których, pozyskuje się żywność, dlatego też miód przeznaczony do konsumpcji przez ludzi winien być wolny od pozostałości substancji obcych, które mogą stanowić potencjalne zagrożenie dla zdrowia konsumentów. Wymagania w zakresie ekologicznej produkcji miodu określa Rozporządzenie Rady (WE) 1804/1999.
Przed negatywnymi skutkami pozostałości w żywności (w miodzie) konsument jest chroniony przepisami prawa europejskiego, określającymi zasady stosowania produktów leczniczych u zwierząt, w tym pszczół. Limity dla pozostałości akarycydów, których stosowanie dozwolone jest przy zwalczaniu warrozy zawarte są w Rozp. Komisji (UE) nr 37/2010, w Rozp. nr 395/2005 - limity dla pestycydów w żywności, a dla ołowiu - w Rozp. Komisji (UE) nr 2015/1005.
Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”
Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.
Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
W tym numerze — Lipiec 2023
- Produkty pszczeleMiody z przetworami różanymi [4]Arkadiusz Ciołkowski pełna treść po wykupieniu11 min
- Rozmowa miesiącaPszczelarze hobbyści powinni korzystać przede wszystkim z naszych zasobów hodowlanych – mówi dr hab. Małgorzata Bieńkowska [2]Jakub Jaroński pełna treść po wykupieniu14 min
- Reklama i marketingOgłoszeniaRedakcja pełna treść po wykupieniu1 min
- InneXIX Dzień Pszczelarza w HańskuRedakcja pełna treść po wykupieniu1 min
- InneXVI Świętokrzyskie Święto PszczołyRedakcja pełna treść po wykupieniu1 min
- Gospodarka pasiecznaLipiec – początek przygotowań do zimowliKrzysztof Olszewski pełna treść po wykupieniu13 min
- Pożytki i zapylanieRoślinność lasów w taśmie pokarmowej pszczółBożena Denisow pełna treść po wykupieniu7 min
- Choroby, szkodniki, zatruciaOzon w praktyce pszczelarskiejPaweł Chorbiński pełna treść po wykupieniu6 min
- Produkty pszczeleToksyczne substancje w miodzieAndrzej Posyniakdostępny dla Ciebie13 min
- Produkty pszczeleAlkaloidy pirolizydnowe w surowcach roślinnych i produktach pszczelich – aktualny stan wiedzyIzabela Jasicka-Misiak pełna treść po wykupieniu11 min
- Ludzie-miejsca-wydarzeniaOd pasieki do pasiekiSławomir Podgajny pełna treść po wykupieniu4 min
