Pszczelarstwo ekologiczne: stan aktualny (3)

tekst: Piotr Skubida

Artykuł z numeru 11/2021 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer w wersji drukowanej

Pszczelarstwo ekologiczne w naszym kraju jest działalnością niszową. 

O wyborze produktu wciąż decyduje przede wszystkim cena.

Jak wiadomo, sprawy związane z rolnictwem ekologicznym są regulowane Rozporządzeniem 834/2007 (Dz. Urz. UE L 189 z 20 lipca 2007, s. 1) oraz rozporządzeniami Komisji Europejskiej wydanymi w trybie tego rozporządzenia. Przepisy obowiązujące w Polsce zostały ujęte w Ustawie o rolnictwie ekologicznym z dnia 25 czerwca 2009 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 1324). Z dniem 1 stycznia 2022 r. Rozporządzenie 834/2007 zostanie uchylone i zastąpione Rozporządzeniem 2018/848 (Dz. Urz. UE L 150/1 z 14 czerwca 2018). Fakt ten rodzi zatem potrzebę nowelizacji krajowego prawodawstwa poprzez wprowadzenie postanowień Rozporządzenia 2018/848 oraz adaptację systemu kontroli w rolnictwie ekologicznym do wymogów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych, w celu zapewnienia przestrzegania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin (Dz.U.L95 z 7.4.2017, s.1).

Jak przedstawia się sytuacja krajowego pszczelarstwa ekologicznego w liczbach? Na początek ogólne dane statystyczne dotyczące polskiego pszczelarstwa. Według informacji zawartych w publikacji Sektor pszczelarski w Polsce w 2020 roku liczba wszystkich pszczelarzy oscyluje wokół 82 tys. i od kilku lat ma niezmiennie tendencję wzrostową, sięgającą kilku procent rocznie. Liczba rodzin pszczelich wynosi ok. 1,77 mln [P. Semkiw, 2020]. Jak na tym tle wypada pszczelarstwo ekologiczne? 

Według danych, opracowanych w Zakładzie Pszczelnictwa w Puławach na podstawie informacji uzyskanych bezpośrednio w Głównym Inspektoracie Jakości Handlowej Artykułów Spożywczych za lata 2009–2013, najwięcej pszczelarzy zarejestrowano w latach 2009–2010 (odpowiednio 87 i 73), czyli wkrótce po uchwaleniu ustawy o rolnictwie ekologicznym. W latach późniejszych nastąpił drastyczny spadek producentów ekologicznych. W roku 2011 było ich 17; w roku 2012 - 32, a w roku 2013 - 19. Najprawdopodobniej zdecydowały o tym względy ekonomiczne i brak jakichkolwiek dopłat do pszczelarstwa ekologicznego, podczas gdy rolnicy w innych sektorach na takie dopłaty mogli liczyć. Od roku 2014 liczba pasiek ekologicznych pozostaje na podobnym poziomie (różnice są niewielkie). Oto statystki bardziej szczegółowe: rok 2014 i 2015 – 34 pasieki, 2016 – 32 pasieki. W roku 2017 pszczelarzy ekologicznych było 30, w 2018 – 27, natomiast w 2019 – 25.

Według najnowszych danych GIJHARS, pod koniec 2020 roku we wszystkich sektorach rolnictwa było łącznie 20 274 producentów ekologicznych. Pszczelarze, w liczbie 20, stanowili zatem wśród nich jedynie niecałe 0,1 proc. Pasieki prowadzone w sposób ekologiczny funkcjonowały na terenie 11 województw (tab. 1). Najwięcej znajdowało się na terenie województwa podkarpackiego (5) i mazowieckiego (3), z kolei największą liczbę rodzin posiadali dwaj pszczelarze z województwa pomorskiego, którzy jednocześnie mogą pochwalić się największymi zbiorami miodu (niemal połowa krajowej produkcji ekologicznej). 

W dziewięciu województwach status pasiecznych gospodarstw ekologicznych mają pojedyncze pasieki (maksymalnie dwie), podczas gdy kujawsko-pomorskie, wielkopolskie, łódzkie, śląskie i opolskie to regiony, gdzie żaden pszczelarz nie zajmuje się pszczelarstwem ekologicznym. Tak więc w Polsce ten rodzaj działalności pszczelarskiej ma wciąż charakter niszowy – pasieki ekologiczne prowadzą nieliczni. 

Dlaczego amatorów ekologicznego pszczelarzenia jest tak niewielu? Zapewne nie bez wpływu są: trudniejszy model prowadzenia gospodarki, a także cena cukru ekologicznego, wykorzystywanego do zimowego dokarmiania rodzin pszczelich. Wciąż także zbyt mała jest jeszcze grupa konsumentów przekonanych do zakupu i spożywania miodu ekologicznego. Cena miodu ekologicznego powinna być co najmniej o 30–40 proc. wyższa od ceny miodu konwencjonalnego, dlatego konsumenci – z powodów ekonomicznych – kupują raczej miód tradycyjny. Być może ten stan odmieni się wraz z rosnącą świadomością społeczną dotyczącą konieczności ochrony środowiska. To szansa, by pszczelarstwo ekologiczne zaczęło być doceniane.

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

W tym numerze — Listopad 2021

  1. Rozmowa miesiącaGdyby nie ul Warrégo, nie byłbym pszczelarzem zawodowym – mówi Philippe Cattaruzza, pszczelarz z FrancjiMateusz Viste pełna treść po wykupieniu13 min
  2. Biblioteka pszczelarzaITALIAN APICULTURE: A JOURNEY THROUGH HISTORY AND HONEY DIVERSITY [Włoskie pszczelarstwo – podróż przez historię i różnorodność miodów – tłum. ZL]Zbigniew Lipiński pełna treść po wykupieniu4 min
  3. Gospodarka pasiecznaPszczelarstwo ekologiczne: stan aktualny (3)Piotr Skubidadostępny dla Ciebie4 min
  4. Biblioteka pszczelarzaPszczelarstwo dla wszystkichGabriela Wilczyńska pełna treść po wykupieniu3 min
  5. Gospodarka pasiecznaListopad w pasieceMarek Podlewski pełna treść po wykupieniu8 min
  6. Gospodarka pasiecznaNajprostsza konstrukcja, najłatwiejsza gospodarka (3)Jakub T. Wilk pełna treść po wykupieniu11 min
  7. Choroby, szkodniki, zatruciaOdkażamy pasiekęPaweł Chorbiński pełna treść po wykupieniu11 min
  8. Pożytki i zapylanieDriakiew i świerzbnica; nasze, zapomnianeMarek Pogorzelec pełna treść po wykupieniu6 min
  9. Biologia pszczółDystrybucja pokarmu i skutki niedożywienia pszczoły miodnejKrystyna Czekońska pełna treść po wykupieniu7 min
  10. Prawodawstwo pszczelarskieAnaliza pyłkowa miodu – przepisy kontra rzeczywistośćDariusz Teper pełna treść po wykupieniu9 min
  11. Punkt widzeniaO odporności pszczół (2)Bartłomiej Maleta pełna treść po wykupieniu7 min
  12. Ludzie-miejsca-wydarzeniaPorobnica paskowana ocalonaMarek Pogorzelec pełna treść po wykupieniu3 min
  13. Przegląd badań naukowychNowe odkryciaJakub Jaroński pełna treść po wykupieniu4 min
  14. Ludzie-miejsca-wydarzeniaWieści ze świataGabriela Wilczyńska pełna treść po wykupieniu2 min

Podobne wpisy