Pszczelarstwo ekologiczne: stan aktualny (3)
tekst: Piotr Skubida
Artykuł z numeru 11/2021 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer w wersji drukowanej
Pszczelarstwo ekologiczne w naszym kraju jest działalnością niszową.
O wyborze produktu wciąż decyduje przede wszystkim cena.
Jak wiadomo, sprawy związane z rolnictwem ekologicznym są regulowane Rozporządzeniem 834/2007 (Dz. Urz. UE L 189 z 20 lipca 2007, s. 1) oraz rozporządzeniami Komisji Europejskiej wydanymi w trybie tego rozporządzenia. Przepisy obowiązujące w Polsce zostały ujęte w Ustawie o rolnictwie ekologicznym z dnia 25 czerwca 2009 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 1324). Z dniem 1 stycznia 2022 r. Rozporządzenie 834/2007 zostanie uchylone i zastąpione Rozporządzeniem 2018/848 (Dz. Urz. UE L 150/1 z 14 czerwca 2018). Fakt ten rodzi zatem potrzebę nowelizacji krajowego prawodawstwa poprzez wprowadzenie postanowień Rozporządzenia 2018/848 oraz adaptację systemu kontroli w rolnictwie ekologicznym do wymogów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych, w celu zapewnienia przestrzegania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin (Dz.U.L95 z 7.4.2017, s.1).
Jak przedstawia się sytuacja krajowego pszczelarstwa ekologicznego w liczbach? Na początek ogólne dane statystyczne dotyczące polskiego pszczelarstwa. Według informacji zawartych w publikacji Sektor pszczelarski w Polsce w 2020 roku liczba wszystkich pszczelarzy oscyluje wokół 82 tys. i od kilku lat ma niezmiennie tendencję wzrostową, sięgającą kilku procent rocznie. Liczba rodzin pszczelich wynosi ok. 1,77 mln [P. Semkiw, 2020]. Jak na tym tle wypada pszczelarstwo ekologiczne?
Według danych, opracowanych w Zakładzie Pszczelnictwa w Puławach na podstawie informacji uzyskanych bezpośrednio w Głównym Inspektoracie Jakości Handlowej Artykułów Spożywczych za lata 2009–2013, najwięcej pszczelarzy zarejestrowano w latach 2009–2010 (odpowiednio 87 i 73), czyli wkrótce po uchwaleniu ustawy o rolnictwie ekologicznym. W latach późniejszych nastąpił drastyczny spadek producentów ekologicznych. W roku 2011 było ich 17; w roku 2012 - 32, a w roku 2013 - 19. Najprawdopodobniej zdecydowały o tym względy ekonomiczne i brak jakichkolwiek dopłat do pszczelarstwa ekologicznego, podczas gdy rolnicy w innych sektorach na takie dopłaty mogli liczyć. Od roku 2014 liczba pasiek ekologicznych pozostaje na podobnym poziomie (różnice są niewielkie). Oto statystki bardziej szczegółowe: rok 2014 i 2015 – 34 pasieki, 2016 – 32 pasieki. W roku 2017 pszczelarzy ekologicznych było 30, w 2018 – 27, natomiast w 2019 – 25.
Według najnowszych danych GIJHARS, pod koniec 2020 roku we wszystkich sektorach rolnictwa było łącznie 20 274 producentów ekologicznych. Pszczelarze, w liczbie 20, stanowili zatem wśród nich jedynie niecałe 0,1 proc. Pasieki prowadzone w sposób ekologiczny funkcjonowały na terenie 11 województw (tab. 1). Najwięcej znajdowało się na terenie województwa podkarpackiego (5) i mazowieckiego (3), z kolei największą liczbę rodzin posiadali dwaj pszczelarze z województwa pomorskiego, którzy jednocześnie mogą pochwalić się największymi zbiorami miodu (niemal połowa krajowej produkcji ekologicznej).
W dziewięciu województwach status pasiecznych gospodarstw ekologicznych mają pojedyncze pasieki (maksymalnie dwie), podczas gdy kujawsko-pomorskie, wielkopolskie, łódzkie, śląskie i opolskie to regiony, gdzie żaden pszczelarz nie zajmuje się pszczelarstwem ekologicznym. Tak więc w Polsce ten rodzaj działalności pszczelarskiej ma wciąż charakter niszowy – pasieki ekologiczne prowadzą nieliczni.
Dlaczego amatorów ekologicznego pszczelarzenia jest tak niewielu? Zapewne nie bez wpływu są: trudniejszy model prowadzenia gospodarki, a także cena cukru ekologicznego, wykorzystywanego do zimowego dokarmiania rodzin pszczelich. Wciąż także zbyt mała jest jeszcze grupa konsumentów przekonanych do zakupu i spożywania miodu ekologicznego. Cena miodu ekologicznego powinna być co najmniej o 30–40 proc. wyższa od ceny miodu konwencjonalnego, dlatego konsumenci – z powodów ekonomicznych – kupują raczej miód tradycyjny. Być może ten stan odmieni się wraz z rosnącą świadomością społeczną dotyczącą konieczności ochrony środowiska. To szansa, by pszczelarstwo ekologiczne zaczęło być doceniane.
Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”
Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.
Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
W tym numerze — Listopad 2021
- Rozmowa miesiącaGdyby nie ul Warrégo, nie byłbym pszczelarzem zawodowym – mówi Philippe Cattaruzza, pszczelarz z FrancjiMateusz Viste pełna treść po wykupieniu13 min
- Biblioteka pszczelarzaITALIAN APICULTURE: A JOURNEY THROUGH HISTORY AND HONEY DIVERSITY [Włoskie pszczelarstwo – podróż przez historię i różnorodność miodów – tłum. ZL]Zbigniew Lipiński pełna treść po wykupieniu4 min
- Gospodarka pasiecznaPszczelarstwo ekologiczne: stan aktualny (3)Piotr Skubidadostępny dla Ciebie4 min
- Biblioteka pszczelarzaPszczelarstwo dla wszystkichGabriela Wilczyńska pełna treść po wykupieniu3 min
- Gospodarka pasiecznaListopad w pasieceMarek Podlewski pełna treść po wykupieniu8 min
- Gospodarka pasiecznaNajprostsza konstrukcja, najłatwiejsza gospodarka (3)Jakub T. Wilk pełna treść po wykupieniu11 min
- Choroby, szkodniki, zatruciaOdkażamy pasiekęPaweł Chorbiński pełna treść po wykupieniu11 min
- Pożytki i zapylanieDriakiew i świerzbnica; nasze, zapomnianeMarek Pogorzelec pełna treść po wykupieniu6 min
- Biologia pszczółDystrybucja pokarmu i skutki niedożywienia pszczoły miodnejKrystyna Czekońska pełna treść po wykupieniu7 min
- Prawodawstwo pszczelarskieAnaliza pyłkowa miodu – przepisy kontra rzeczywistośćDariusz Teper pełna treść po wykupieniu9 min
- Punkt widzeniaO odporności pszczół (2)Bartłomiej Maleta pełna treść po wykupieniu7 min
- Ludzie-miejsca-wydarzeniaPorobnica paskowana ocalonaMarek Pogorzelec pełna treść po wykupieniu3 min
- Przegląd badań naukowychNowe odkryciaJakub Jaroński pełna treść po wykupieniu4 min
- Ludzie-miejsca-wydarzeniaWieści ze świataGabriela Wilczyńska pełna treść po wykupieniu2 min
