Przyczyny zmiennej skuteczności środków warrobójczych
tekst: Dariusz Karwan
Artykuł z numeru 9/2025 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer
W warunkach pasiecznych skuteczność preparatów przeciwwarrozowych niekiedy znacznie odbiega od deklarowanej przez producenta lub uzyskiwanej w trakcie badań prowadzonych w różnych ośrodkach naukowych. Najczęściej rozbieżności te są wynikiem błędów popełnianych podczas stosowania leków, tj. nieprzestrzegania zaleceń dotyczących ich aplikacji, ale nie tylko.
Inwazja roztocza Varroa destructor towarzyszy nam już od ponad czterdziestu lat, ale do tej pory nie opracowano preparatu, który pozwoliłby na wyeliminowanie wszystkich pasożytów z rodzin pszczelich. Mimo to, niektórzy pszczelarze radzą sobie z tym problemem całkiem dobrze, podczas gdy u innych dochodzi do upadków rodzin spowodowanych silnym poziomem porażenia przez roztocza. Zdolności adaptacyjne pasożyta, w tym pojawianie się lekoopornych populacji, wymuszają ciągłą modyfikację sposobów jego zwalczania. Najskuteczniejszym rozwiązaniem jest wykorzystanie zintegrowanego modelu ograniczania inwazji Varroa za pomocą różnych metod.
PREPARATY PRZECIWWARROZOWE
Początki były trudne. Po pojawieniu się pasożyta w pasiekach pszczelarze z przerażeniem patrzyli na swoje rodziny pszczele i zadawali sobie jedno podstawowe pytanie – jak zniszczyć tę „zarazę”? Rynek preparatów warroabójczych dopuszczonych do stosowania rozwijał się dość wolno, zmianie ulegały także przepisy weterynaryjne regulujące tę kwestię. W kraju mamy obecnie do dyspozycji kilka zarejestrowanych preparatów leczniczych. W skład niektórych wchodzą substancje występujące naturalnie w przyrodzie – olejki eteryczne (np. kamforowy, mentolowy czy eukaliptusowy) i/lub kwasy organiczne (mrówkowy, szczawiowy, mlekowy). Do tej grupy leków należy m. in. Apiguard, Api Life Var, Thymovar, VarroMed, Oxybee, Calistrip Biox, Api-Bioxal, Varroxal czy Formicprotect. Drugą grupę stanowią produkty zawierające syntetyczne związki chemiczne (określane potocznie jako „ciężka chemia”), tj. amitraz (Apiwarol, Biowar, Apistrip, Apivar) lub flumetrynę (Bayvarol, PolyVarYellow). W ograniczaniu populacji pasożyta w rodzinach pszczelich pomagają także zabiegi hodowlane (stosowanie ramek pracy, tworzenie odkładów, okresowa izolacja matek). Dążąc do skutecznego zwalczania populacji pasożyta, powinniśmy starać się jak najmniej szkodzić pszczołom. Przed zastosowaniem środka warroabójczego należy zdiagnozować stopień porażenia rodzin przez pasożyta, by nie okazało się, że „strzelamy do komara z armaty”, ponieważ także z powodu naszej nadgorliwości pszczoły ponoszą pewne konsekwencje. Pamiętać należy bowiem, że stosowanie każdego środka warroabójczego stwarza ryzyko wystąpienia tzw. działań niepożądanych (ewentualny toksyczny wpływ na owady i skażenie środowiska).
Ten artykuł pochodzi z numeru 9/2025
E-prenumerata obejmuje numer bieżący i kolejne. Wcześniejsze numery są dostępne jako e-wydania — na 12 miesięcy od zakupu.
Kup e-wydanie 9/2025 — 10,00 zł Cały e-rocznik 2025 — 100,00 zł E-prenumerata
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
W tym numerze — Wrzesień 2025
- Choroby, szkodniki, zatruciaPrzyczyny zmiennej skuteczności środków warrobójczychDariusz Karwandostępny dla Ciebie13 min
- Pożytki i zapylanieWiesiołki wzbogacą letni pożytek nektarowy i pyłkowyBożena Denisow, Monika Strzałkowska-Abramek pełna treść po wykupieniu5 min
- Gospodarka pasiecznaDoświadczenia pasieczne z płytą Müllera stosowaną do ograniczania inwazji Varroa destructorWojciech Kołodyński pełna treść po wykupieniu7 min
- Gospodarka pasiecznaJak przygotować rodziny do nowego sezonuPiotr Szyszko pełna treść po wykupieniu5 min
- Hodowla pszczółHistoria linii DobraJerzy Żwirski pełna treść po wykupieniu7 min
- EkologiaRelacje między roślinami a zapylaczamiKonrad Wilamowski pełna treść po wykupieniu10 min
- ApiterapiaApiterapia w praktyce: produkty pszczele uzupełnieniem mieszanek ziołowych ojca Grzegorza Sroki [1]Arkadiusz Ciołkowski pełna treść po wykupieniu6 min
- Ludzie-miejsca-wydarzeniaLipcowe spotkania w „Sądeckim Bartniku”Krystyna Pohorecka pełna treść po wykupieniu10 min
