Pasze i suplementy diety w pasiece – konieczność, czy „nowa moda” [2]
tekst: Dariusz Karwan
Artykuł z numeru 4/2025 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer
Po omówieniu problematyki żywienia pszczół pokarmami węglowodanowymi czas na przypomnienie wiedzy na temat znaczenia diety białkowej. Tym bardziej, że tego rodzaju gotowych preparatów na rynku również nie brakuje, a każdy, według zapewnień producentów, jest najlepszy i wręcz nieodzowny do uzyskania przez rodziny pszczele dobrej kondycji.
Bez wystarczającej ilości białka rodzina pszczela ginie. Białko potrzebne jest nie tylko do przetwarzania cukrów na energię, ale przede wszystkim do enzymatycznego podtrzymywania ogółu procesów metabolicznych zachodzących w komórkach organizmu pszczół (Haydak, 1970). Robotnice, które posiadają odpowiednio duże zapasy białka, żyją znacznie dłużej (Somerville, 2000). Okiem chemika białka to biopolimery zbudowane z reszt aminokwasowych, połączonych ze sobą wiązaniami peptydowymi – CONH. Dzielą się na b. proste (proteiny) i złożone (proteidy). Dla pszczół głównym źródłem białka jest pyłek, ponieważ w nektarze i dojrzałym miodzie jego zawartość jest znikoma (ok. 0,5 proc.). Jednak pyłek pyłkowi nierówny. Jako że pszczoły posiadają pamięć genetyczną, unikają pyłków, które powodują zaburzenia równowagi metabolitów w hemolimfie. Należy do nich m.in. pyłek kaczeńca (Caltha palustris), jaskrów (rodzaj Ranunculus), czy kasztanowca białego (Aesculus hippocastanum). Ciekawostkę stanowi fakt, że robotnice zbierają nie tylko pyłek z kwiatów, ale także zarodniki niektórych grzybów, np. rdzy malinowej lub wejmutkowo-porzeczkowej (rodzaj Puccinia), drożdżaków (rodzaj Candida), mącznika prawdziwego (rodzaj Erysiphe) oraz grzybów z rodzaju Neurospora. Formują z nich nieco mniejsze obnóża, które również zawierają białko, tłuszcze i skrobię.
Zawartość białka ogólnego w obnóżach pyłkowych określa się procentowo w odniesieniu do suchej masy tego produktu. Średnia zawartość białka w pyłku zbieranym przez pszczoły wynosi 25 proc. i uznaje się ją za wystarczającą do pokrycia potrzeb rodziny pszczelej. Pyłek, w którym białko stanowi mniej niż 20 proc. nie jest odpowiedni dla pszczół wychowujących czerw. Roślinami zawierającymi w pyłku bardzo dużo białka pszczoły także się nie interesują. Przykładem jest pyłek skrzypu polnego (Equisetum arvense L.), w którym białko stanowi 35,6 proc., a mimo to robotnice nie odwiedzają tej rośliny. Zatem preparaty z dużą ilością białka niekoniecznie muszą być atrakcyjne dla pszczół. Warto o tym pamiętać podczas zakupów suplementów białkowych, które chcemy im podać.
Oprócz białka pyłek zawiera również cukry, tłuszcze, witaminy i biopierwiastki. Jednak to białko jest substancją najbardziej pożądaną przez pszczoły w okresie intensywnego wychowu czerwiu oraz wypacania wosku (Somerville, 2000). Podczas intensywnego czerwienia matki, na wykarmienie czerwiu potrzeba od 50 do 100 g białka dziennie. Stąd niedobory pokarmu białkowego w rodzinie pszczelej mogą rodzić bardzo poważne konsekwencje w postaci mniejszej ilości wychowanego potomstwa i krótszego życia pszczół zbierających nektar, a tym samym mniejszej ilości pozyskanego miodu przez pszczelarza. Dzieje się tak, ponieważ pszczoły karmicielki przetwarzają pyłek na bogate w białko mleczko pszczele, którym karmią larwy, ale też powracające do ula zbieraczki. Brak pyłku uniemożliwia im wykonywanie tej czynności.
Ten artykuł pochodzi z numeru 4/2025
E-prenumerata obejmuje numer bieżący i kolejne. Wcześniejsze numery są dostępne jako e-wydania — na 12 miesięcy od zakupu.
Kup e-wydanie 4/2025 — 10,00 zł Cały e-rocznik 2025 — 100,00 zł E-prenumerata
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
W tym numerze — Kwiecień 2025
- Moja gospodarka pasiecznaErgonomia w transporcie pasiecznymWojciech Kołodyński pełna treść po wykupieniu8 min
- Choroby, szkodniki, zatruciaZatrucia pszczół z perspektywy biegłego sądowegoHenryk Kiejdo pełna treść po wykupieniu10 min
- Pożytki i zapylanieIm więcej jemioły, tym mniej mioduTomasz Pawłowicz pełna treść po wykupieniu9 min
- Pożytki i zapylanieO wydajności cukrowej roślinBożena Denisow, Monika Strzałkowska-Abramek pełna treść po wykupieniu3 min
- Żywienie pszczółPasze i suplementy diety w pasiece – konieczność, czy „nowa moda” [2]Dariusz Karwandostępny dla Ciebie15 min
- ApiterapiaApiterapia w praktyce: zastosowanie produktów pszczelich w reumatoidalnym zapaleniu stawówArkadiusz Ciołkowski pełna treść po wykupieniu7 min
- Programy badawczeProjekt Beeguards: Odporne pszczelarstwo i hodowla pszczół w celu ochrony naturalnych zasobów genetycznych i usług zapylaniaJerzy Wilde, Magdalena Wilde pełna treść po wykupieniu9 min
- Ludzie-miejsca-wydarzeniaWielka wystawa pszczół: manifest dla dzikich pszczółDiana Dyba pełna treść po wykupieniu2 min
