Im więcej jemioły, tym mniej miodu
tekst: mgr inż. Tomasz Pawłowicz
Artykuł z numeru 4/2025 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer
Cieplejsze zimy i dłuższe okresy suszy sprzyjają ekspansji jemioły – półpasożyta, który czerpie z drzew cenne substancje odżywcze, składniki mineralne i wodę. Osłabione przez jemiołę rośliny wytwarzają mniej kwiatów i nektaru, więc pszczoły mają ograniczony pożytek, a pszczelarze – mniejsze zbiory miodu. Dodatkowo drzewa zaatakowane przez półpasożyta stają się bardziej podatne na choroby i szkodniki. Monitorowanie rozwoju jemioły oraz dbałość o drzewa miododajne mogą być zatem wkrótce kluczowe dla ochrony i zachowania wydajności pasiek.
Jemioła większości osób kojarzy się z zieloną gałązką w kształcie kuli, pokrytą białymi jagodami, zawieszoną nad drzwiami w grudniu. Według wierzeń ma ona zapewnić domownikom szczęście i pokój. Niekiedy służy jako pretekst do świątecznego pocałunku.
NIE TYLKO ŚWIĄTECZNA OZDOBA
Wspomniany zwyczaj jest bardzo stary – sięga cywilizacji Celtów i Germanów, którzy przypisywali jemiole właściwości ochronne i lecznicze, czy Rzymian obdarowujących nią bliskich na znak pokoju. W mitologii nordyckiej pojawia się z kolei motyw zguby, jaką przyniósł nordyckiemu bogu Baldurowi pocisk wykonany właśnie z jemioły. Wszystkie te historie dowodzą, że niepozorna roślina symbolizująca pokój, płodność, nieśmiertelność, ale również niebezpieczeństwo głęboko wrosła w kulturę i obyczaje kultywowane w Ameryce Północnej i Europie. Mimo że jemioła nie jest istotnym źródłem nektaru lub pyłku dla pszczół, to dawniej, ze względu na przypisywane jej pewne właściwości ochronne, wykorzystywano ją także w pasiekach. Według etnograficznych przekazów w różnych regionach Polski w okresie świąt Bożego Narodzenia obtoczoną woskiem jemiołę wkładano do uli lub odymiano je po spalaniu rośliny w podkurzaczu. Zabiegi te miały zapobiec rozwojowi chorób pszczół, a tym samym zapewnić pszczelarzom obfite zbiory miodu. Brakuje jednak naukowych dowodów, które potwierdzałyby skuteczność takich praktyk. Liście i pędy jemioły były wykorzystywane od wieków w medycynie ludowej – najczęściej w formie naparów czy nalewek – głównie w terapii nadciśnienia oraz przy wspomaganiu układu krążenia i odporności. Zawarte w niej związki biologicznie czynne (m.in. lektyny i flawonoidy) powodują obniżenie ciśnienia tętniczego. Nieodpowiednie stosowanie rośliny, w tym spożywanie świeżych jagód, może być jednak niebezpieczne.
Ten artykuł pochodzi z numeru 4/2025
E-prenumerata obejmuje numer bieżący i kolejne. Wcześniejsze numery są dostępne jako e-wydania — na 12 miesięcy od zakupu.
Kup e-wydanie 4/2025 — 10,00 zł Cały e-rocznik 2025 — 100,00 zł E-prenumerata
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
W tym numerze — Kwiecień 2025
- Moja gospodarka pasiecznaErgonomia w transporcie pasiecznymWojciech Kołodyński pełna treść po wykupieniu8 min
- Choroby, szkodniki, zatruciaZatrucia pszczół z perspektywy biegłego sądowegoHenryk Kiejdo pełna treść po wykupieniu10 min
- Pożytki i zapylanieIm więcej jemioły, tym mniej mioduTomasz Pawłowiczdostępny dla Ciebie9 min
- Pożytki i zapylanieO wydajności cukrowej roślinBożena Denisow, Monika Strzałkowska-Abramek pełna treść po wykupieniu3 min
- Żywienie pszczółPasze i suplementy diety w pasiece – konieczność, czy „nowa moda” [2]Dariusz Karwan pełna treść po wykupieniu15 min
- ApiterapiaApiterapia w praktyce: zastosowanie produktów pszczelich w reumatoidalnym zapaleniu stawówArkadiusz Ciołkowski pełna treść po wykupieniu7 min
- Programy badawczeProjekt Beeguards: Odporne pszczelarstwo i hodowla pszczół w celu ochrony naturalnych zasobów genetycznych i usług zapylaniaJerzy Wilde, Magdalena Wilde pełna treść po wykupieniu9 min
- Ludzie-miejsca-wydarzeniaWielka wystawa pszczół: manifest dla dzikich pszczółDiana Dyba pełna treść po wykupieniu2 min
