„Gdy się w maju pszczoły roją, to w wysokiej cenie stoją”
tekst: Dariusz Gerula
Artykuł z numeru 5/2024 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer
Pszczelarski maj to przede wszystkim pierwsze miodobrania i zapobieganie rojeniu się pszczół. To także najlepszy okres na pozyskanie nowych plastrów i pozbycie się części roztoczy Varroa destructor w przyjazny dla pszczół i środowiska sposób,
W ciągu ostatnich 70 lat pszczelarstwo w Polsce uległo radykalnym zmianom. Ocieplenie klimatu spowodowało przyspieszenie terminu kwitnienia roślin stanowiących dla pszczół źródło pokarmu – zarówno uprawnych, jak i naturalnie występujących w środowisku przyrodniczym. Zmieniła się również struktura upraw rolnych. Częściowo zrezygnowano z tych dostarczających późniejszych pożytków, np. roślin strączkowych (100 tys. ha w 1950 roku i 44 tys. ha w 2020 roku) czy gryki (176 tys. ha w 1950 roku i 78 tys. ha w 2018 roku), na korzyść innych, np. rzepaku (140 tys. ha w 1950 roku i 1,1 mln ha w 2022 roku). Pewne odmiany roślin uprawnych (np. gryki) zastąpiono innymi, być może plenniejszymi, ale dostarczającymi mniej pożytku dla pszczół. Dotyczy to również rzepaku ozimego. Jednak w tym przypadku niższą wydajność miodową nowych odmian w dużej mierze rekompensuje znaczące zwiększenie areału uprawy. Zmiany nastąpiły także w produkcji ogrodniczej. Najistotniejsze dotyczą zwiększenia powierzchni upraw krzewów jagodowych, o czym świadczy wzrost produkcji owoców jagodowych z 81,6 tys. t w 1960 roku do 566 tys. t w 2023 roku. W rezultacie udział pożytków majowych wśród pożytków całorocznych wzrósł z 24 proc. w latach 1950-1973 do ponad 40 proc. w latach 1995-2023 (ryc. 1). Doprowadziło to do zwiększonej podaży miodów rzepakowych i wiosennych wielokwiatowych na rynku.
Na wzrost wykorzystania wcześniejszych pożytków bardzo duży wpływ miała zmiana materiału genetycznego pszczół utrzymywanych w pasiekach. W Polsce w okresie powojennym dominowała pszczoła środkowoeuropejska (utrzymywana w 75 proc. rodzin pszczelich). Jednak niemal całkowicie została ona zastąpiona podgatunkami (rasami) pszczół cechującymi się wcześniejszym rozwojem – głównie pszczołą kraińską (87 proc. rodzin pszczelich). Spopularyzowanie i rozpowszechnienie sztucznego unasieniania matek pszczelich przyczyniło się do postępu hodowlanego w zakresie cech użytkowych, m.in. uzyskania linii pszczół o przyspieszonym wiosennym rozwoju.
Wejście Polski do UE wymusiło kolejny szereg zmian. Pszczelarze zostali pozbawieni wielu preparatów weterynaryjnych, co sprowokowało wypracowanie nowego podejścia do hodowli i selekcji pszczół.
Ten artykuł pochodzi z numeru 5/2024
E-prenumerata obejmuje numer bieżący i kolejne. Wcześniejsze numery są dostępne jako e-wydania — na 12 miesięcy od zakupu.
Kup e-wydanie 5/2024 — 10,00 zł Cały e-rocznik 2024 — 80,00 zł E-prenumerata
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
W tym numerze — Maj 2024
- Gospodarka pasieczna„Gdy się w maju pszczoły roją, to w wysokiej cenie stoją”Dariusz Geruladostępny dla Ciebie13 min
- Gospodarka pasiecznaUl ludowy: zbiór mioduMateusz Viste pełna treść po wykupieniu5 min
- Produkty pszczeleMiodowe vademecum [4]Teresa Szczęsna pełna treść po wykupieniu4 min
- Choroby, szkodniki, zatruciaBadanie strat rodzin pszczelich po zimie 2022/2023 – wyniki optymistyczneEwa Mazur, Anna Gajda pełna treść po wykupieniu4 min
- Pożytki i zapylanieKrzewy pożytkoweAneta Sulborska-Różycka pełna treść po wykupieniu11 min
- Ludzie-miejsca-wydarzeniaMiodowa Gruzja [3]Ewa Kudłacz-Orciuch, Jerzy Wilde pełna treść po wykupieniu11 min
- Inne zapylaczeChrząszcz listewnica skąpofraczka – nowe zagrożenie dla pszczół w PolsceStanisław Flaga pełna treść po wykupieniu11 min
