NEKTAROWANIE, WYDAJNOŚĆ MIODOWA I OWOCOWANIE CZTERECH ODMIAN ŚLIW
tekst: Maciej Kwiatkowski, Maria Niezgoda, Edward Paszek
Pszczelnicze Zeszyty Naukowe, Rok XVII, 1973 — Maciej Kwiatkowski, Maria Niezgoda, Edward Paszek
strona 147PSZCZELNICZE ZESZYTY NAUKOWE ROK XVII GRUDZIEŃ 1973
Maciej Kwiatkowski, Maria Niezgoda, Edward Paszek
Instytut Przyrodniczych Podstaw Produkcji Roślinnej AR w Lublinie Praca wykonana pod kierunkiem Prof. dr Zofii Demianowicz
WSTĘP
Duże znaczenie w pszczelarstwie mają drzewa i krzewy owocowe (wśród nich śliwa), które dostarczają wczesną wiosną rodzinom pszczelim pyłku i nektaru.
Mimo że pod względem ilości nasadzeń śliwa zajmuje w Polsce drugie miejsce po jabłoniach nie była ona dotychczas przedmiotem szerszych badań w zakresie nektarowania i zapylania.
Celem niniejszej pracy było scharakteryzowanie pod względem wartości pszczelarskiej i sadowniczej czterech odmian śliwy: Stanley, Węgierka Wangenheima, Węgierka Zwykła i Renkloda Ulianiszczewa, wśród których tylko ta ostatnia jest bardzo rzadko uprawiana w Polsce.
PRZEGLĄD LITERATURY
Na temat nektarowania drzew owocowych jest stosunkowo niewiele publikacji. Zofia Demianowicz (1953) uszeregowała drzewa pod względem wydajności miodowej następująco: czereśnie, wiśnie, jabłonie, grusze, śliwy. Inną kolejność podał Obrębski (1958 cyt. za Głowską) a mianowicie: wiśnie, śliwy, czereśnie, jabłonie, grusze.
Wydajność miodowa z 1 ha sadu śliwowego wynosi według Głuchowa (1955) — 10 kg, Obrębskiego — 18,7 kg (cyt. za Głowską 1958), Kulijewa (1952) — 32,5 kg.
Dane o procentowej zawartości cukrów w nektarze śliwy różnią się między sobą: według Beutler (1930) na przykład, średnia koncentracja cukrów w nektarze śliw wynosi 36,6%, a według Zandera (1930) — 12,9%.
strona 148MATERIAŁ I METODYKA
Badania nad kwitnieniem, nektarowaniem i owocowaniem czterech odmian śliwy trwały 3 lata (od 1968 do 1970 r.). Przeprowadzono je w sadzie Katedry Sadownictwa AR Lublin, zlokalizowanym w RZD Elizówka. Sad ten położony jest w odległości około 5 km od Lublina w kierunku północnym, na terenie o lekkim skłonie południowym, na lessie zbielicowanym.
Do badań wzięto cztery odmiany, każda reprezentowana przez 3 drzewa z wyjątkiem Renklody Ulianiszczewa, której był 1 okaz. Odmiany te, jako jednoroczne okulanty na podkładach ałyczy, posadzono wiosną 1960 roku w rozstawie 4 m × 3 m, zachowując kierunek rzędów północno-południowy. Sad prowadzony jest szpalerowo. Jako system uprawy gleby stosuje się w międzyrzędziach i w rzędach murawę często koszoną.
Przez cały okres badań stosowano jednakowe nawożenie mineralne, dając corocznie: N — 120 kg, P2O5 — 50 kg i K2O — 200 kg w przeliczeniu na 1 ha. Śliwy w każdym roku prześwietlano i formowano oraz opryskiwano środkami grzybobójczymi i owadobójczymi.
W sąsiedztwie sadu znajduje się stacja meteorologiczna oraz pasieka.
Dla zbadania ilości wydzielanego przez kwiaty śliw nektaru oraz koncentracji cukrów w nim zawartych posługiwano się metodą Demianowicz (1960). Wydajność cukrową i miodową obliczono według wzoru Gubina (1959).
Dla określenia wartości sadowniczej śliw liczono oprócz kwiatów rozwiniętych na drzewach, zawiązki owocowe przed i po opadzie czerwcowym. Ponadto przeprowadzono obserwacje długości okresu kwitnienia drzew i pojedynczych kwiatów oraz obliczono kwiaty na drzewach. Rytm rozkwitania badano w 1970 roku w dniach od 13 do 16 maja. W ciągu tych czterech dni w godzinach od 4.00 do 19.00 co 3 godziny liczono świeże rozwinięte kwiaty i oznaczano je tuszem.
Otrzymane wyniki opracowano statystycznie. Stosowano test istotności C° i dwa rodzaje testu t’Studenta według Oktaby (1966).
WYNIKI BADAŃ
Lato 1967 r. było upalne (zwłaszcza lipiec), jesień pogodna i ciepła, a zima wczesna i ostra. Opady w tym okresie, poza miesiącami VIII i IX, były obfite (tab. 1).
Rok 1968 charakteryzował się wczesną wiosną i dużą ilością opadów — roczna ich suma wynosiła 608,4 mm przy średniej wieloletniej 551 mm. W lecie pogoda była bardzo zmienna. Po okresach upalnych następowały dni o niskiej temperaturze i obfitych opadach. W zimie 1968/1969 r. temperatury były dużo niższe od przeciętnych.
strona 149Tabela 1 Rozkład średnich temperatur i opadów od 1.VIII.1967 do 31.V.1970 roku Distribution of average temperatures and rain-falls during 1.VIII.1967 — 31.V.1970
| Rok | Miesiące (Months): I | Miesiące (Months): II | Miesiące (Months): III | Miesiące (Months): IV | Miesiące (Months): V | Miesiące (Months): VI | Miesiące (Months): VII | Miesiące (Months): VIII | Miesiące (Months): IX | Miesiące (Months): X | Miesiące (Months): XI | Miesiące (Months): XII |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Średnie miesięczne temperatury powietrza w °C / x air temperature | ||||||||||||
| 1967 | — | — | — | 16,3 | 19,1 | 16,8 | 16,1 | 10,9 | 3,6 | —2,4 | ||
| 1968 | —5,0 | —1,3 | 2,0 | 9,2 | 12,0 | 17,8 | 16,5 | 19,9 | 13,2 | 7,7 | 3,5 | —4,3 |
| 1969 | —7,2 | —5,3 | —2,8 | 6,1 | 14,6 | 16,3 | 17,9 | 16,6 | 12,9 | 7,9 | 5,1 | —8,7 |
| 1970 | —5,8 | —5,7 | 0,2 | 7,3 | 12,0 | — | — | — | — | — | — | — |
| Średnia wieloletnia x̄ of years | —3,5 | —2,6 | 1,4 | 7,4 | 13,6 | 16,5 | 18,4 | 17,0 | 13,0 | 7,6 | 2,0 | —1,9 |
| Miesięczne sumy opadów w mm / Sum of rain falls in mm | ||||||||||||
| 1967 | — | — | — | — | — | 128,9 | 110,7 | 50,8 | 7,2 | 45,2 | 39,7 | 49,2 |
| 1968 | 34,0 | 30,1 | 23,1 | 40,1 | 68,0 | 94,7 | 108,8 | 54,6 | 56,3 | 39,2 | 47,5 | 12,0 |
| 1969 | 10,4 | 19,5 | 21,7 | 19,0 | 42,9 | 50,1 | 50,5 | 77,5 | 8,0 | 20,2 | 43,0 | 24,5 |
| 1970 | 49,1 | 17,6 | 18,6 | 76,1 | 95,8 | — | — | — | — | — | — | — |
| Średnia wieloletnia x̄ of years | 29 | 24 | 30 | 41 | 45 | 70 | 91 | 68 | 46 | 38 | 34 | 35 |
W roku 1969 wiosna była opóźniona — średnia temperatura marca była o 3,0° niższa od średniej wieloletniej, a kwietnia o 1,3° niższa. Lato 1969 roku było chłodne, a dwa miesiące: VI i VII ubogie w opady, sierpień (VIII) natomiast otrzymał opadów trochę powyżej średniej wieloletniej. Jésień była bardzo ciepła, a zwłaszcza listopad. Średnia temperatura tego miesiąca przewyższała średnią wieloletnią o 3,1°. Po ciepłym nietypowym listopadzie wystąpiły nagle silne mrozy, które prawdopodobnie były przyczyną uszkodzeń mrozowych młodych pędów odmian Stanley i Węgierki Wangenheima. Zima 1969/1970 r. była bardzo długa i ostra, począwszy od grudnia do marca włącznie. Średnie temperatury tych miesięcy były dużo niższe od średnich wieloletnich. Wiosna w roku 1970 nastąpiła późno, dopiero pod koniec kwietnia.

Ryc. 1. Terminy i kolejność zakwitania 4 odmian śliw w latach 1968—1970 Dates and order of flowering of the 4 plum varieties in 1968—1970
BIOLOGIA KWITNIENIA ŚLIW
Badane odmiany najwcześniej zakwitły w roku 1968 — już 26 kwietnia, a najpóźniej w roku 1969 — 9 maja. Różnica w zakwitaniu śliw pomiędzy latami 1968 i 1970 wynosiła aż dwa tygodnie, natomiast różnice w datach zakwitania poszczególnych odmian, w obrębie lat, były bardzo małe i wynosiły 1 do 3 dni. Jako pierwsze zakwitały Renkloda Ulianiszczewa
strona 151i Stanley, następnie Węgierka Wangenheima, a jako ostatnia Węgierka Zwykła (ryc. 1). Okres kwitnienia kwiatów zależał od warunków pogody i oblotu przez pszczoły. U Węgierki Zwykłej wynosił on w roku 1968 średnio osiem dni, w 1969 — siedem dni, a w roku 1970 — pięć dni, natomiast u pozostałych odmian zawsze po sześć dni. Najwięcej kwiatów rozwijało się w ciągu dnia, w godzinach od 7 do 16 (ryc. 2).

Ryc. 2. Dobowy rytm rozkwitania kwiatów na drzewach 4 odmian śliw w dniach 13—16.V.1970 roku Twenty-four hours rhytm of blooming of 4 plum varieties during 13—16.V.1970 ——— Stanley, … Węg. Zwykła, – – – – Węg. Wangenh., —.—.—. Renkloda Ulian.
Nektarowanie i wydajność miodowa śliw oraz oblot ich przez pszczoły.
Na przestrzeni trzech lat badań najwięcej nektaru wydzielały kwiaty odmiany Stanley (średnio 65,6 mg z 10 kwiatów na dobę), następnie Węgierka Wangenheima (średnio 40,3 mg z 10 kwiatów na dobę) i tuż za nią Renkloda Ulianiszczewa 36,7, a najmniej Węgierka Zwykła (średnio 14,0 mg z 10 kwiatów na dobę) — tab. 2. W tej samej kolejności ułożyły się odmiany pod względem wartości cukrowej.
Ilość wydzielanego nektaru przez 10 kwiatów w ciągu doby i procentowa zawartość cukrów w nektarze zależała w głównej mierze od warunków pogody oraz od odmiany śliwy (ryc. 3).
Stosując testy istotności C° i t’ Studenta — Oktaba (1966) w nektarowaniu stwierdzono istotne różnice pomiędzy Stanley a Węgierką Zwykłą i Węgierką Wangenheima a Węgierką Zwykłą.
W wartości cukrowej nektaru stwierdzono istotne różnice pomiędzy odmianami:
w roku 1968 Stanley — Węgierka Zwykła C° = 5,145 > C0,05 = 2,372 Węgierka Wangenheima — Węgierka Zwykła C° = 2,697 > C0,05 = = 2,371
strona 152W roku 1969 Stanley — Węgierka Zwykła t° = 3,812 > t = 2,365 Węgierka Wangenheima — Węgierka Zwykła t° = 3,494 > t0,05 = 2,365 W roku 1970 Węgierka Wangenheima — Węgierka Zwykła C° = 3,216 > C = 2,231
Odmiany Renklody Ulianiszczewa nie brano do porównań statystycznych.

Ryc. 3. Wpływ wilgotności względnej powietrza na: A. Procentową zawartość cukrów w nektarze śliw w 1968 r. B. Ilość wydzielanego nektaru z 10 kw./doba w 1968 r. Influence of relative air humidity on: A. Percentage of sugar content in plum nectar in 1968 B. Quality of secreted nectar from 10 flowers/24 hours in 1968
Wszystkie badane odmiany, z wyjątkiem Stanley, najwyższą średnią ilość wydzielonego nektaru i najwyższą średnią wartość cukrową wykazały w 1970 roku. W roku tym wydajność miodowa śliw w sadzie była również najwyższa. Duży wpływ na nią miała między innymi liczba kwiatów wytworzonych na drzewach, co szczególnie uwidoczniło się na przykładzie odmiany Stanley (tab. 2 i 3). Mimo, że wartość cukrowa tej od-
strona 153Tabela 2 Wyniki badania nektarowania śliw Nectar secretion of plums
| Odmiana / Varieties | Rok badań / Year | Ilość nektaru z 10 kwiatów na 1 dobę w mg / Volum of nectar in 10 flowers a day in mg: x̄ | Ilość nektaru z 10 kwiatów na 1 dobę w mg / Volum of nectar in 10 flowers a day in mg: min.—maks. | Procent cukrów w nektarze / Percentage of sugar from 10 flowers in mg: x̄ | Procent cukrów w nektarze / Percentage of sugar from 10 flowers in mg: min.—maks. | Ilość cukrów z 10 kwiatów na 1 dobę w mg / Volum of sugar from 10 flowers in mg: x̄ | Ilość cukrów z 10 kwiatów na 1 dobę w mg / Volum of sugar from 10 flowers in mg: min.—maks. | Wydajność miodowa w kg z 1 ha / Honey yield in kg/ha |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Stanley | 1968 | 84,0 | 4,0—156,0 | 25,2 | 8,2—61,8 | 13,83 | 3,7—20,7 | 52,12 |
| 1969 | 47,9 | 12,0—116,0 | 25,1 | 11,1—41,1 | 10,31 | 3,4—23,4 | 33,44 | |
| 1970 | 64,9 | 14,0—120,0 | 19,7 | 1,5—61,9 | 11,35 | 1,1—33,6 | 65,66 | |
| Średnia z 3 lat / Average from 3 y | 65,6 | 23,3 | 11,83 | |||||
| Węgierka Wangenheima | 1968 | 36,2 | 2,5—78,7 | 33,4 | 6,8—62,6 | 9,21 | 1,5—20,9 | 35,96 |
| 1969 | 38,8 | 12,3—78,7 | 24,0 | 6,0—52,3 | 7,50 | 0,7—14,9 | 25,40 | |
| 1970 | 45,9 | 16,0—80,0 | 32,6 | 1,5—60,3 | 14,32 | 0,8—31,7 | 68,65 | |
| Średnia z lat / Average from 3 y | 40,3 | 30,0 | 10,34 | |||||
| Węgierka Zwykła | 1968 | 7,4 | 0,3—19,3 | 36,7 | 9,6—71,0 | 2,71 | 0,1—7,4 | 1,86 |
| 1969 | 11,6 | 6,0—25,3 | 10,7 | 4,6—23,7 | 1,27 | 0,2—2,2 | 0,91 | |
| 1970 | 23,0 | 3,0—84,0 | 35,5 | 1,0—63,3 | 4,55 | 0,7—10,8 | 6,45 | |
| Średnia z 3 lat / Average from 3 y | 14,0 | 27,6 | 2,84 | |||||
| Renkloda Ulianiszczewa | 1968 | 29,0 | 1,0—.45,0 | 31,4 | 10,0—49,4 | 9,58 | 4,5—16,8 | 7,19 |
| 1969 | 28,2 | 6,0—94,0 | 24,1 | 7,5—54,5 | 7,15 | 0,5—18,5 | 22,79 | |
| 1970 | 53,0 | 26,0—79,0 | 19,4 | 9,3—29,4 | 10,26 | 4,6—20,6 | 46,91 | |
| Średnia z 3 lat / Average from 3 y | 36,7 | 25,0 | 9,0 |
miany w roku 1970 była niższa, kwiatów na drzewach było dwa razy więcej niż w 1968 roku i to zadecydowało o jej wyższej wydajności miodowej w 1970 r.
Na przestrzeni trzech lat badań najwyższą wydajnością miodową charakteryzowała się odmiana Stanley, wykazując kolejno 52,12 kg; 33,44 kg; 65,66 kg z jednego hektara. W roku 1970 przewyższała ją nieznacznie Węgierka Wangenheima (68,65 kg). Bardzo małą wartością pożytkową charakteryzowała się natomiast Węgierka Zwykła. Jej wydajność miodowa wynosiła w 1968 roku 1,86 kg, w 1969 roku 0,91 kg i w 1970 roku 6,45 kg miodu z 1 ha (tab. 2).
Na podstawie przeprowadzonych obserwacji stwierdzono, że oblot śliw przez pszczoły był nieduży. Największy oblot pszczół obserwowano na drzewach Węgierki Wangenheima i Stanley (około 7—80 pszczół na jedno drzewo), mniejszy na Renklodzie Ulianiszczewa, a na Węgierce Zwykłej nie było go wcale.
Zawiązywanie owoców i plonowanie śliw.
Najbardziej wartościowe pod względem sadowniczym okazały się odmiany Węgierka Wangenheima i Stanley, ponieważ ich plon owoców z jed-
Tabela 3 Wartość produkcyjna czterech odmian śliw (833 drzewa na 1 ha) Productive values of 4 plum varieties
| Cecha badana | Rok | Odmiany śliw / Varieties of plums: Stanley | Odmiany śliw / Varieties of plums: Węgierka Wangenheima | Odmiany śliw / Varieties of plums: Węgierka zwykła | Odmiany śliw / Varieties of plums: Renkloda Ulianiszczewa |
|---|---|---|---|---|---|
| Liczba kwiatów na 1 drzewie / Number of flowers on one tree | 1968 | 6843 | 5258 | 830 | 1029 |
| 1969 | 5192 | 4768 | 984 | 5103 | |
| 1970 | 11114 | 9210 | 2270 | 7320 | |
| Liczba owoców na 1 drzewie / Number of fruits on one tree | 1968 | 413 | 1207 | 270 | 130 |
| 1969 | 340 | 2882 | 266 | 660 | |
| 1970 | 1164 | 2797 | 676 | 437 | |
| Procent owoców w stosunku do liczby kwiatów / Percentage of fruits in accordance to the number of flowers | 1968 | 6,0 | 22,4 | 32,5 | 12,5 |
| 1969 | 6,5 | 60,5 | 27,0 | 12,5 | |
| 1970 | 10,5 | 30,4 | 29,8 | 6,0 | |
| Plon owoców z 1 drzewa w kg / Yield from one tree (kg) | 1970 | 37,5 | 48,2 | 9,0 | 7,9 |
| Plon owoców z 1 ha w kg / Yield from one ha (kg) | 1970 | 31237 | 40150 | 7497 | 6581 |
nego drzewa wyniósł w 1970 roku 48,2 i 37,5 kg (tab. 3). U Węgierki Wangenheima w ostatnim i przedostatnim roku zauważono interesujące zjawisko — niezależnie od liczby kwiatów wytworzonych na drzewach liczba zawiązanych owoców była taka sama. Zmienił się tylko stosunek zawiązanych owoców do liczby wytworzonych kwiatów, który w 1969 roku wynosił 60,5% (przy liczbie kwiatów 4768), a w 1970 r. — 30,4% (przy liczbie kwiatów 9210). U Węgierki Zwykłej procent ten był prawie jednakowy i wobec tego ze zmianą liczby kwiatów zmieniała się i liczba owoców.
DYSKUSJA
Uzyskane wydajności miodowe odmian Stanley i Węgierka Wangenheima są dużo wyższe od danych Głuchowa (1959), Obrębskiego (cyt. za Głowską 1958) czy Kulijewa (1952). Wyniki te trudno porównywać ze sobą, ponieważ nie wszyscy autorzy podają odmiany śliwy, na których przeprowadzono badania. Być może wyniki uzyskane przez nich dotyczyły sadów złożonych z Węgierki Zwykłej, która w wielu rejonach naszego kraju jest prawie jedyną uprawianą odmianą.
Niska wydajność miodowa Węgierki Zwykłej była spowodowana małą liczbą kwiatów na drzewach i niską wartością cukrową jej nektaru. Niska wartość cukrowa jest jej cechą odmianową. Małą liczbę kwiatów wytworzonych na jej drzewach można by wytłumaczyć tym, że odmiana ta wchodzi późno w okres owocowania (w 7—8 roku po posadzeniu), a więc w okresie badań była jeszcze za młoda do wytworzenia większej ich liczby.
Na przestrzeni trzech lat badań ilości wydzielanego nektaru w kwiatach bardzo się różniły i to nie tylko między odmianami ale również w obrębie każdej odmiany. To samo zjawisko zaobserwowała Głowska (1958) u innych odmian śliwy. Również i koncentracja cukrów w nektarze była różna, zależnie od czynników pogody (jak temperatura i wilgotność względna powietrza), co już dawno stwierdziło wielu autorów.
Okres kwitnienia jednego kwiatu wahał się od 5 do 8 dni, co na ogół pokrywa się z danymi Głowskiej (1958) i Głuchowa (1959).
Zaobserwowano, że pszczoły nie oblatywały Węgierki Zwykłej, a mimo to na drzewach duży procent kwiatów zawiązywało owoce. Przyczyną tego zjawiska jest autogamia, która występuje u tej odmiany.
WNIOSKI
- Pod względem wartości pszczelarskiej cztery badane odmiany śliwy można uszeregować (od najlepszej do najsłabszej) następująco: Stanley, Węgierka Wangenheima, Renkloda Ulianiszczewa i Węgierka Zwykła,
przy czym dwie pierwsze odmiany charakteryzują się wysoką wydajnością miodową (od 33,44 kg do 68,65 kg z 1 ha sadu).
- Pod względem wartości sadowniczej na pierwszym miejscu należy wymienić Węgierkę Wangenheima, a następnie Stanley oraz Węgierkę Zwykłą i Renklodę Ulianiszczewa, przy czym dwie wcześniej wymienione odmiany odznaczały się 4—6 razy wyższym plonem owoców od dwu pozostałych, które pod tym względem niewiele się między sobą różniły.
- Węgierka Zwykła, będąca śliwą samopylną, która w badaniach okazała się odmianą najsłabiej nektarującą, nie była w ogóle oblatywana przez pszczoły miodne, a mimo to zawsze około 30% kwiatów wytwarzało owoce.
- W odróżnieniu od Węgierki Zwykłej najsilniej nektarująca i najlepiej oblatywana przez pszczoły Węgierka Wangenheima charakteryzowała się bardziej niż inne stałą liczbą owoców, niezależnie od obfitości kwitnienia w poszczególnych latach.
Pani Prof. dr Zofii Demianowicz autorzy dziękują serdecznie za opiekę i udzielenie wskazówek w trakcie wykonywania niniejszej pracy.
LITERATURA
Beutler R. (1930) — Biologische-chemische Untersuchungen um Nektar von Immenblumen. Ztschr. f. vergl. Physiol. 1.12 : 72—176.
Demianowicz Z. (1953) — Rośliny miododajne. Warszawa, PWRiL.
Demianowicz Z. i inni (1960) — Wydajność miodowa ważniejszych roślin miododajnych w warunkach Polski. Pszczeln. Zesz. Nauk. 4 (2) : 87—104.
Enikiejew K. (1960) — Biołogiczeskije osobiennosti sliwy i wywiedienije nowych sortow. Moskwa.
Głowska Z. (1958) — Porównanie intensywności nektarowania i oblatywania przez pszczoły pięciu gatunków drzew owocowych. Pszczeln. Zesz. Nauk. 2 (3) : 121—148.
Głuchow M. M. (1955) — Miedosnyje rastienija. Moskwa.
Gubin A. F. (1959) — Bestäubung und Erhöhung der Samenernte bei Rotklee Trifolium pratense L. mit Hilfe der Bienen. Arch. f. Bienenkde Bd. (17) :
Hodowla pszczół (1963) — Praca zbiorowa. Warszawa.
Huber H. (1956) — Die Abhängigkeit der Nektarsekretion von Temperatur, Luft und Bodenfeuchtigkeit. Planta 48 (1) : 49—91.
Kulijew A. M. (1952) — Zadaczi izuczenija miedosnych i piergonosnych rastienij. Moskwa — Leningrad.
Lipiński M. (1958) — Pożytki pszczele. Zapylanie i miododajność roślin. Warszawa. PWRiL.
Oktaba W. (1966) — Elementy statystyki matematycznej i metodyka doświadczalnictwa. Warszawa.
Zander E. (1930) — Die Bienenweide. Stuttgart E. Ulmer.
strona 157НЕКТАРОВЫДЕЛЕНИЕ, МЕДОПРОДУКТИВНОСТЬ И ПЛОДОНОШЕНИЕ ЧЕТЫРЕХ СОРТОВ СЛИВ
М. Квятковски, М. Незгода, Э. Пашек
Резюме
В 1968—70 гг в Элизувке под Люблином, на лессовой почве было исследовано цветение ,нектаровыделение и плодоношение четырех сортов слив. Эти сливы как годичные окулянты на подвое алыча, были посажеаы в 1960 г. Растояние в рядах 3 м, ширина междурядий 4 м. Сад ведется шпалерами, в междурядах часто скашиваемый дёрн. На основании цветения, нектаровыделения и посещения пчелами исследуемые сорта слив расположено в следующем порядке: Стенлий, Венгерка Вангенгейма, Ренклода Улянищева и Венгерка обыкновенная. Сливы двух первых сортов давали 4—6 раз больший урожай плодов, чем двух последних.
Венгерка обыкновенная выделяла очень мало нектара, а пчелы ее не посещали. Не смотря на это около 30% цветков дало плоды. Больше всего нектара выделяла Венгерка Вангенгейма, а число посещавших ее пчел тоже было высше чем на остальных сортах. Плодоносила она довольно равномерно, независимо от количества цветков.
NECTAR SECRETION, HONEY YIELD AND CROP OF FOUR VARIETIES OF PLUMS
M. Kwiatkowski, M. Niezgoda, E. Paszek
Summary
In the years 1968—1970 on white loess soil at Elizówka near Lublin, blooming, nectar secretion and also crop of fruits four plum varieties were investigated.
One year old trees budded on prun fibbe were planted in spacing 4 m × 3 m in spring 1960. The orchard is kept in the wall-tree style with frequently moved grass.
The investigated plum varieties can be classified according to the abundance of blossom, nectar secretion from the best variety to the weakest (as follows: Stanley, Węgierka Wangenheima, Renkloda Ulianiszczewa and Węgierka Zwykła). As the fructing is concerned two varieties mentioned at the beginning were 4—6 times better than the others.
Very low in nectar secretion and completely did’nt visited by honeybees was self-fertilized Węgierka Zwykła. It produced fruits from about 30% of flowers every year. The richest in nectar secretion and visited by honeybees in great number was Węgierka Wangenheima, produced fruit more regularly independence from the amount of flowers.
Errata — błędy druku znalezione podczas digitalizacji
- s. 150: „Jésień” → Jesień
- s. 151, ryc. 2: „rhytm” → rhythm
- s. 152, ryc. 3: „Quality of secreted nectar” → Quantity of secreted nectar
- s. 153, tab. 2: „Volum of nectar” → Volume of nectar
- s. 153, tab. 2: „Volum of sugar” → Volume of sugar
- s. 153, tab. 2: „Średnia z lat” → Średnia z 3 lat
- s. 156, literatura: „Biologische-chemische” → Biologisch-chemische
- s. 156, literatura: „Untersuchungen um Nektar” → Untersuchungen am Nektar
- s. 157, streszczenie: „посажеаы” → посажены
- s. 157, streszczenie: „Растояние” → Расстояние
- s. 157, streszczenie: „Не смотря” → Несмотря
- s. 157, streszczenie: „высше” → выше
- s. 157, summary: „frequently moved grass” → frequently mowed grass
