Bariery anatomiczne i funkcjonalne chroniące owada przed zakażeniem – odporność okrywy ciała

tekst: Marek W. Chmielewski

Artykuł z numeru 3/2022 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer w wersji drukowanej

Owady, podobnie jak inne zwierzęta, przez całe życie narażone są na szkodliwy wpływ warunków środowiskowych, w tym drobnoustrojów i pasożytów. Jak się przed nimi bronią? 

Sytuacja permanentnego zagrożenia spowodowała wykształcenie u owadów na drodze ewolucji niewrażliwości różnego stopnia na niekorzystnie czynniki środowiskowe, głównie zakaźne. Brak tej wrażliwości uwarunkowany jest wieloma mechanizmami obronnymi o charakterze nieswoistym, które nie są uzależnione od jakiegokolwiek uprzedniego zetknięcia się owada z drobnoustrojami. W licznych przypadkach umożliwiają one skuteczne zapobieganie zakażeniom i inwazjom pasożytów. 

ODPORNOŚĆ NATURALNA

Niewrażliwość ta, definiowana jako odporność naturalna, określana często terminem odporności fizjologicznej lub nieadaptacyjnej, zależy od właściwości anatomiczno-fizjologicznych organizmu owada. Ujawnia się przy pierwszym zetknięciu owada z patogenami i nie wykazuje cech swoistości. Zależy od wieku i stadium rozwoju osobniczego owada i ma charakter wrodzony. Natężenie odporności naturalnej jest różne, od odporności bezwzględnej, przy której patogen nigdy nie wywołuje zakażenia, do odporności względnej, łatwo ulegającej przełamaniu z chwilą pogorszenia się warunków życia owada, zakażenia dużą dawką zjadliwych zarazków, względnie wniknięcia patogenu przez inne wrota zakażenia niż w przypadkach zakażeń naturalnych. 

PIERWSZA LINIA OBRONY

Pomimo ogromnego zróżnicowania owadów, zarówno pod względem morfologicznym, jak i fizjologicznym, daleko posuniętych różnic w cyklach rozwojowych i warunkach optymalnych dla rozwoju i wzrostu, za podstawy odporności naturalnej odpowiada kilka wspólnych mechanizmów obronnych. Z reguły one ściśle ze sobą współdziałają, tworząc bardzo skuteczne zapory przed zakażeniem lub inwazją. Pierwszą, zasadniczą linię obrony przeciwzakaźnej u pszczół, jak i u innych owadów, stanowią struktury anatomiczne i fizjologiczne ciała. Ich podstawową funkcją jest niedopuszczenie do wniknięcia, osiedlenia i namnożenia się patogennych mikroorganizmów w hemolimfie (krwi owada), co zapobiega kolonizacji przez czynniki zakaźne komórek, tkanek i narządów form rozwojowych (larw) i pszczół dorosłych. 

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

W tym numerze — Marzec 2022

  1. Gospodarka pasiecznaNajprostsza konstrukcja, najłatwiejsza gospodarka [6]: gospodarka plastrami, wytapianie wosku, dezynfekcjaJakub T. Wilk pełna treść po wykupieniu9 min
  2. InneBezpłatne badania wosku i węzy!!!Redakcja pełna treść po wykupieniu1 min
  3. Gospodarka pasiecznaPorady z Pszczelej Woli: marzecTomasz Kędziora pełna treść po wykupieniu10 min
  4. Choroby, szkodniki, zatruciaWszystko o nosemozie [3]dr hab. Krystyna Pohorecka prof. PIWet-PIB, lek. wet. Andrzej Bober, lek. wet. Marta Skubida pełna treść po wykupieniu11 min
  5. Choroby, szkodniki, zatruciaBariery anatomiczne i funkcjonalne chroniące owada przed zakażeniem – odporność okrywy ciałaMarek W. Chmielewskidostępny dla Ciebie11 min
  6. Pożytki i zapylanieOgród stu lipMarek Pogorzelec pełna treść po wykupieniu7 min
  7. Inne zapylaczeNa pomoc samotnym pszczołomAleksandra Splitt pełna treść po wykupieniu7 min
  8. Historia pszczelarstwaJan Dzierżon na medalach i orderachHieronim Czerwieniec pełna treść po wykupieniu5 min
  9. PolemikaOdpowiedź panu Zdzisławowi Walickiemu na artykuł Moja gospodarka pasieczna „Pszczelarstwo” 2022/2Igor Pawłyk pełna treść po wykupieniu4 min
  10. Listy czytelnikówPszczoły w habitachMarcin Świniarski pełna treść po wykupieniu3 min
  11. Rozmowa miesiącaHodując pszczoły, musisz nauczyć się ufać naturze. Jesteś od niej uzależniony o każdej porze roku – mówi TORBJÖRN ANDERSENAdam Pluciński pełna treść po wykupieniu12 min
  12. Ludzie-miejsca-wydarzeniaWieści ze świataGabriela Wilczyńska pełna treść po wykupieniu4 min

Podobne wpisy