Zanikanie pozostałości wybranych substancji farmakologicznie czynnych w miodzie

tekst: Kamila Mitrowska

Artykuł z numeru 4/2024 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer

Podawanie rodzinom pszczelim jakichkolwiek substancji w celach leczniczych obarczone jest ryzykiem zanieczyszczenia produktów pszczelich. W przypadku stosowania substancji niedozwolonych ich pozostałości stwarzają poważne zagrożenie zdrowotne dla człowieka. Brak wiedzy o długotrwałych skutkach takiego działania jest jedną z głównych przyczyn lekceważenia prawa.

Aby mówić o zanikaniu pozostałości substancji farmakologicznie czynnych w miodzie, należy najpierw wyjaśnić, czym jest owa pozostałość. Jest to niepożądana – ze względu na potencjalne zagrożenie dla konsumentów żywności – substancja, której obecność wynika z celowego użycia na którymś z etapów produkcji środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego, w tym miodu. 

Zgodnie z prawem unijnym pszczołom miodnym można podawać jedynie te weterynaryjne produkty lecznicze, które zawierają substancje farmakologicznie czynne wymienione w Rozporządzeniu Komisji (UE) nr 37/2010 z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie substancji farmakologicznie czynnych i ich klasyfikacji w odniesieniu do maksymalnych limitów pozostałości w środkach spożywczych pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. L 15 z 20.1.2010) jako dozwolone do stosowania u tego gatunku zwierząt. Co więcej, weterynaryjne produkty lecznicze muszą być dopuszczone do obrotu przez Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. 

Na liście substancji wymienionych w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 37/2010 wśród przeznaczonych do leczenia pszczół znajdują się zarówno takie, dla których określono maksymalny limit ich pozostałości (MLP) w miodzie, jak i te, dla których – ze względu na niską toksyczność – oznaczenie MLP nie było konieczne. 

Podawanie pszczołom substancji np. przeciwdrobnoustrojowych (sulfonamidy, tetracykliny), które na mocy wspomnianego rozporządzenia mają zastosowanie jedynie u innych gatunków zwierząt, jest niezgodne z prawem. W wyjątkowych przypadkach, o których decyduje lekarz weterynarii, pszczoły mogą otrzymać te substancje wyłącznie w ramach tzw. „kaskady” (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/6 z dnia 11 grudnia 2018 r.). Lekarz weterynarii musi wówczas określić warunki, dzięki którym miód pozyskany od leczonych rodzin nie będzie zawierał pozostałości podanego leku w ilościach stanowiących zagrożenie dla zdrowia człowieka. 

Niepożądany wpływ na zdrowie konsumenta pozostałości substancji przeciwdrobnoustrojowych w miodzie może objawiać się działaniem oto-, nefro- i hepatotoksycznym. Ponadto substancje te mogą wywoływać reakcje alergiczne, a także prowadzić do powstawania szczepów antybiotykoopornych, zmian w składzie flory jelitowej, hipowitaminoz oraz zatruć pokarmowych o podłożu bakteryjnym. 

Ten artykuł pochodzi z numeru 4/2024

E-prenumerata obejmuje numer bieżący i kolejne. Wcześniejsze numery są dostępne jako e-wydania — na 12 miesięcy od zakupu.

Kup e-wydanie 4/2024 — 10,00 zł Cały e-rocznik 2024 — 80,00 zł E-prenumerata

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

W tym numerze — Kwiecień 2024

  1. Gospodarka pasieczna„Kwiecień plecień, bo przeplata trochę zimy, trochę lata”Dariusz Gerula pełna treść po wykupieniu12 min
  2. Gospodarka pasiecznaUl ludowy: mnożenie rodzinMateusz Viste pełna treść po wykupieniu5 min
  3. Produkty pszczeleMiodowe vademecum [3]Teresa Szczęsna pełna treść po wykupieniu7 min
  4. Produkty pszczeleZanikanie pozostałości wybranych substancji farmakologicznie czynnych w miodzieKamila Mitrowskadostępny dla Ciebie13 min
  5. Punkt widzeniaZasada zrównoważonego rozwoju, czyli czas zmienić sposób myślenia [3]Bartłomiej Maleta pełna treść po wykupieniu10 min
  6. Punkt widzeniaJak powinien wyglądać dobry odkład?Piotr Wilk pełna treść po wykupieniu5 min
  7. Biblioteka pszczelarzaNowości wydawnicze: recenzja książki Pszczelarstwo w zgodzie z naturą czyli o ewolucji w pasieceJerzy Demetraki-Paleolog pełna treść po wykupieniu5 min
  8. Ludzie-miejsca-wydarzeniaMiodowa Gruzja [2]Ewa Kudłacz-Orciuch, Jerzy Wilde pełna treść po wykupieniu9 min
  9. Ludzie-miejsca-wydarzeniaII Naukowa Konferencja Pszczelarska „Nauka Praktyce”Monika Fliszkiewicz pełna treść po wykupieniu10 min

Podobne wpisy