Z Międzynarodowej Konferencji w Moskwie

tekst: Archiwum miesięcznika „Pszczelarstwo”

Pszczelarstwo, Rok XIV, nr 2, luty 1963

strona 45

Perspektywy walki z chorobami pszczół

Prof. W. I. Połtiew

Przed nauką o chorobach pszczół stoją następujące główne zadania: zbadanie ich przyczyn, diagnostyka chorób, metody likwidacji i zapobiegania chorobom.

Badanie przyczyn powstawania chorób pszczół zasługuje na dużą uwagę. W zasadzie etiologia wszystkich tych chorób jest ustalona. Wiemy dobrze, iż choroby pszczół bywają zaraźliwe i niezaraźliwe; pierwsza grupa dzieli się z kolei na choroby inwazyjne i infekcyjne. Określenie „choroby niezaraźliwe” nie wyjaśnia ich pochodzenia, toteż konieczne jest dodawanie uzupełnienia wskazującego na konkretne przyczyny powstawania schorzeń tej grupy.

Istnieją trzy przyczyny występowania niezaraźliwych chorób pszczół: 1) naruszenie warunków odżywiania, 2) utrzymania oraz 3) hodowli. Odpowiednio do tego klasyfikuje się te choroby według cech etiologicznych (patrz niżej).

Choroby zaraźliwe

infekcyjne

  • zgnilec złośliwy
  • kiślica (zgn. łagodny)
  • choroba woreczkowa
  • grzybica otorbielakowa
  • grzybica kropidlakowa
  • paratyfus
  • rozpadnica
  • paraliż zakaźny
  • czerniaczka jajników

inwazyjne

  • choroba roztoczowa
  • choroba zarodnikowcowa
  • choroba pełzakowa
  • choroba hurmaczkowa
  • muszyce pszczół
  • inwazja larw maika
  • inwazja wszolinki
  • zarażenia mieszane

Choroby niezaraźliwe

  • zatrucia chemiczne
  • zatrucia spadzią
  • zatrucia pyłkiem
  • zatrucia nektarem
  • zatrucia solą
  • głodowanie
  • zaziębienie czerwiu
  • rabunek
  • karłowacenie pszczół
  • choroby matek
  • jaja płone
  • zamieranie czerwiu
  • niedorozwój pszczół
  • zwyrodnienia

Wobec traktowania roju jako całości, jako jednostki biologicznej, utrzymywanie podziału na choroby czerwiu i choroby pszczół dorosłych należy uznać za niesłuszne, przestarzałe, metafizyczne. Stwierdzono wszak, że trujące środki chemiczne, miód spadziowy, zarazki kiślicy i i grzybicy kropidlakowej wywołują schorzenia zarówno pszczół dorosłych, jak i czerwiu. I nawet tak zdawałoby się typowa choroba pszczół dorosłych, jaką jest choroba zarodnikowcowa, narusza stan całego roju i odbija się ujemnie na rozwoju czerwiu.

W ostatnich latach wzmogły się znacznie badania nad niezaraźliwymi chorobami pszczół. Niektóre spośród nich, jak np. zatrucia środkami chemicznymi, zatrucia spadzią, przyczyniają pszczelarstwu nie mniejszych strat aniżeli choroby zaraźliwe (kwarantannowe). Wobec wprowadzania coraz to nowych preparatów chemicznych, a ostatnio i preparatów

strona 46

mikrobiologicznych do walki ze szkodnikami roślin, niezbędne jest stałe prowadzenie badań nad ich oddziaływaniem na pszczoły. Chcąc zaś oprzeć metodykę ich ochrony na nowoczesnych podstawach, niezbędne jest gruntowniejsze przebadanie wpływu niezaraźliwych schorzeń na infekcyjne oraz inwazyjne choroby pszczół.

Jeśli chodzi o choroby infekcyjne specjalny nacisk należy położyć na badanie przyczyn występowania kiślicy. Mimo, że w tej dziedzinie pracowali mikrobiolodzy różnych krajów, w etiologii kiślicy jest wiele zagadnień niewyjaśnionych, a także spornych. Diagnostyka to niezbędne i bardzo ważne ogniwo w całokształcie walki z chorobami pszczół. Nauka powinna wyposażyć pszczelarzy-praktyków w zasób wiedzy, która pozwalałaby im możliwie wcześnie stwierdzić pojawienie się choroby w roju, ustalić jej przyczynę, pobrać we właściwy sposób materiał patologiczny, aby przesłać go do najbliższego laboratorium weterynaryjno-bakteriologicznego celem ostatecznego postawienia diagnozy. Pracownie diagnostyczne muszą mieć dobrze opracowaną metodykę mikrobiologiczną, umożliwiającą szybkie i trafne postawienie diagnozy różnorodnych chorób pszczół.

W ostatnim dziesięcioleciu diagnostyka chorób pszczół została wzbogacona o serologiczne metody badań przy chorobach zgnilcowych, o fizykochemiczne badania miodów spadziowych oraz na zatrucia środkami owadobójczymi, o metodykę prób biologicznych oraz sposoby badań na sucho w kierunku choroby roztoczowej. Tym niemniej konieczne jest dalsze doskonalenie metod diagnostyki, a specjaliści w tej dziedzinie powinni być zaopatrzeni w dobry sprzęt i szczegółowe opisy nowoczesnych metod badań.

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

Podobne wpisy