Wczesnowiosenna baza pokarmowa pszczoły miodnej
tekst: Aneta Sulborska-Różycka
Artykuł z numeru 2/2025 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer
Wiosna stanowi ważny okres w rozwoju rodzin pszczelich. W tym czasie rozpoczyna się ich rozwój po zimowli oraz następuje wymiana pokoleń. Warunki pogodowe o tej porze roku decydują o możliwości wykonywania lotów przez pszczoły oraz rozwoju flory, co przekłada się na dostępność pokarmu. Pożytki występujące w tym czasie określane są jako rozwojowe, a ilości pozyskiwanego wziątku na ogół są niewielkie. Jednakże ilość i jakość pokarmu (zwłaszcza białkowego) w okresie wiosennym rzutuje na kondycję rodzin podczas całego sezonu pasiecznego.
Przylaszczka pospolita (Hepatica nobilis)

Zawilec gajowy (Anemone nemorosa)

Zawilec żółty (Anemone ranunculoides)
Każdego roku obserwujemy cykliczne zmiany w przyrodzie, opisywane przez naukę nazywaną fenologią. Następującym po sobie porom roku towarzyszą określone pojawy fenologiczne obserwowane w wegetacji roślin i zachowaniu zwierząt. Dwie pierwsze fenologiczne pory roku to przedwiośnie, nazywane początkiem wiosny oraz wczesna wiosna. Przedwiośnie rozpoczyna się w marcu (czasem już w lutym) i zazwyczaj trwa do początku kwietnia. Natomiast wczesna wiosna przypada na okres od połowy kwietnia do drugiej dekady maja. Początek wegetacji związany jest z zakwitaniem określonych gatunków roślin nazywanych wskaźnikowymi. Zwiastunami nadejścia przedwiośnia jest pojawienie się kwiatów, m.in. zawilca gajowego, przylaszczki pospolitej, wawrzynka wilczełyko, podbiału pospolitego. Wczesna wiosna to okres kwitnienia m.in. pierwiosnki lekarskiej, czereśni ptasiej, czeremchy zwyczajnej, borówki czarnej, poziomki pospolitej.
W tym czasie pogoda zazwyczaj jest bardzo zmienna, okresowo występują niskie temperatury (średnia dobowa temperatura zawiera się w przedziale 0–15°C) i przymrozki. Tymczasem warunki pogodowe, a zwłaszcza temperatura, decydują o możliwości odbywania lotów przez zbieraczki. Stąd w tym okresie szczególnie ważna jest obecność flory pożytkowej blisko pasieki, by robotnice wylatujące po pokarm nie musiały pokonywać dużych dystansów. Wartość pożytkowa wczesnowiosennych gatunków roślin na ogół nie jest zbyt wysoka, gdyż ich kwiaty produkują niewielkie ilości nektaru i pyłku. Jednak biorąc pod uwagę fakt, że dostarczają pierwszego, jakże potrzebnego w tym okresie surowca cukrowego, a zwłaszcza białkowego, ich rola w rozwoju rodzin pszczelich jest nieoceniona.
Wśród roślin kwitnących wczesną wiosną dominują głównie byliny (zielne rośliny wieloletnie) oraz drzewa i krzewy. Większość bylin to geofity, tj. rośliny, których pąki na czas niekorzystnego okresu zimowego ukryte są pod ziemią. Do tej grupy zaliczane są gatunki wytwarzające organy spichrzowe w postaci kłączy, cebul oraz bulw rozrastających się pod ziemią – z tego powodu rośliny te najczęściej rosną łanowo. Ich okres wegetacji zazwyczaj jest krótki, a po wydaniu owoców i nasion następuje zamieranie części nadziemnych, natomiast zgromadzone podczas życia materiały zapasowe magazynowane są w organach podziemnych.
Ten artykuł pochodzi z numeru 2/2025
E-prenumerata obejmuje numer bieżący i kolejne. Wcześniejsze numery są dostępne jako e-wydania — na 12 miesięcy od zakupu.
Kup e-wydanie 2/2025 — 10,00 zł Cały e-rocznik 2025 — 100,00 zł E-prenumerata
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
W tym numerze — Luty 2025
- ApiterapiaApiterapia w praktyce: zastosowanie produktów pszczelich w schorzeniach gardła i krtaniArkadiusz Ciołkowski pełna treść po wykupieniu9 min
- InneI ogólnopolskie targi pszczelarskie „expo2bee”.Redakcja pełna treść po wykupieniu1 min
- Moja gospodarka pasiecznaKlucz do sukcesu – odpowiedni ulWojciech Kołodyński pełna treść po wykupieniu10 min
- Choroby, szkodniki, zatruciaPosocznice pszczółPaweł Chorbiński pełna treść po wykupieniu13 min
- Pożytki i zapylanieWczesnowiosenna baza pokarmowa pszczoły miodnejAneta Sulborska-Różyckadostępny dla Ciebie15 min
- Rozmowa miesiąca„Mogłem zrobić więcej”Ewa Wojtacka pełna treść po wykupieniu14 min
- Opinie, rady, odpowiedziPierwsza pomoc przy nagłym zatrzymaniu krążeniaPiotr Szyszko pełna treść po wykupieniu5 min
- Ludzie-miejsca-wydarzeniaRelacja z prac Zespołu ds. Pszczelarstwa w 2024 rokuWaldemar Kudła, Piotr Mrówka pełna treść po wykupieniu6 min
- Ludzie-miejsca-wydarzeniaPszczelarskie migawki … ze świataPiotr Szyszko pełna treść po wykupieniu3 min
- Listy czytelnikówListy czytelnikówIgor Pawłyk pełna treść po wykupieniu6 min
