„U złego bartnika i miód gorzki”
tekst: Dariusz Gerula
Artykuł z numeru 6/2024 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer
Przysłowie w tytule artykułu nie jest do końca prawdziwe. Bowiem gorzki miód może mieć także dobry pszczelarz. Dlaczego? Otóż ostatnio na Lubelszczyźnie – choć nie tylko tu – w czerwcu pozyskano gorzki miód. Analiza fizykochemiczna wykazała, że to miód spadziowy. Wszystko wskazuje na to, że powstał ze spadzi dębowej – jego gorzki smak to zasługa garbników występujących w soku i korze dębu.
Z czasów mojej młodości czerwiec kojarzy mi się z kwitnącą robinią akacjową (czyli akacją), pachnącymi kwiatami jaśminu oraz gwałtownymi burzami pojawiającymi się nagle zza wzgórz otaczających dolinę Sanu. Obecnie w czerwcu coraz częściej występuje niedobór wody, natomiast akacja kwitnie w maju – w dodatku, mimo intensywnego zapachu kwiatów, pszczoły zbierają z niej tylko pyłek. W wielu regionach kraju kwiaty robinii wydzielają mało nektaru, dlatego nie jest możliwe pozyskanie miodu gatunkowego. Akacja nie jest rośliną rodzimą, zatem do dobrego nektarowania potrzebuje odpowiedniego stanowiska i mikroklimatu. W Polsce są również takie rejony, np. duże miasta, gdzie panują warunki sprzyjające jej nektarowaniu. Chorwaccy pszczelarze twierdzą, że jeśli na akacji najpierw pojawią się liście, a następnie kwiaty, to pożytek akacjowy będzie w tym sezonie słaby.
Nawet niewielki dodatek nektaru robinii do miodu wytworzonego z innych roślin sprawia, że przypomina akacjowy ze względu na to, że przez długi czas nie ulega krystalizacji. W powszechnym obiegu krąży opinia, że miód, który jest długo płynny, to z pewnością miód akacjowy lub miód, który był rozpuszczany w zbyt wysokiej temperaturze (przegrzany). Nic bardziej mylnego. Wiele roślin rosnących na terenie kraju wytwarza nektar, z którego powstaje miód o wyższej zawartości fruktozy (F) niż glukozy (G). Przykładem jest miód wierzbowy pozyskiwany w pasiece ekologicznej Instytutu Ogrodnictwa z kwitnącej w czerwcu wierzby borówkolistnej (Salix myrtilloides L.), która rośnie na terenie Poleskiego Parku Narodowego. W miodzie wyprodukowanym z jej nektaru stosunek zawartości F/G przyjmuje wartość 1,3, a produkt pozostaje płynny aż do stycznia.
POŻYTKI A GOSPODARKA
Znajomość terminów rozpoczynania się pożytków towarowych jest niezwykle cenna. Pozwala tak zmodyfikować metody gospodarki pasiecznej (np. izolacji matek), aby wykorzystanie pożytków było lepsze. Czerwiec jest jedynym miesiącem, w którym można ograniczać czerwienie matek w celu zwiększenia produkcji miodu towarowego, ponieważ rodziny będą miały wystarczająco dużo czasu na odbudowanie populacji pszczół przed zimą. W ten sposób można je przygotować na pożytek lipowy i gryczany. Późniejsze ograniczanie czerwienia matki (przed pożytkiem nawłociowym, spadziowym i wrzosowym) spowoduje osłabienie rodzin przed zimowlą.
Zgodnie z zasadą Taranowa matki należy zaizolować na 29 dni przed końcem pożytku. Gospodarka oparta na tej metodzie była praktykowana w pasiekach wędrownych wywożonych na Syberię, gdzie występuje jeden obfity pożytek (np. wierzbówka kiprzyca). Po zakończeniu pożytku rodziny pszczele często były likwidowane. W przypadku prawidłowej wegetacji roślin (brak przyspieszenia) izolację matek przed kwitnieniem lipy drobnolistnej (najliczniejsza populacja lip) należy wykonać w połowie czerwca, a przed kwitnieniem gryki – pod koniec tego miesiąca. W tym roku kwitnienia lipy drobnolistnej należy spodziewać się na początku czerwca – jest już zatem za późno na taki zabieg. Natomiast gryka może kwitnąć w typowych dla niej terminach.
Ten artykuł pochodzi z numeru 6/2024
E-prenumerata obejmuje numer bieżący i kolejne. Wcześniejsze numery są dostępne jako e-wydania — na 12 miesięcy od zakupu.
Kup e-wydanie 6/2024 — 10,00 zł Cały e-rocznik 2024 — 80,00 zł E-prenumerata
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
W tym numerze — Czerwiec 2024
- Ludzie-miejsca-wydarzeniaPrzedsiębiorstwo Pszczelarskie Łysoń – Lider Światowej Produkcji Miodarek Wyróżniony Godłem „Teraz Polska”Redakcja pełna treść po wykupieniu1 min
- InneBezpłatne badania jakości węzyRedakcja pełna treść po wykupieniu1 min
- Programy badawczeBadania nad podręcznym zestawem do identyfikacji odmianowej miodu – Potrzebne próbki miodu!Redakcja pełna treść po wykupieniu2 min
- Gospodarka pasieczna„U złego bartnika i miód gorzki”Dariusz Geruladostępny dla Ciebie16 min
- Gospodarka pasiecznaUl ludowy: leczenie warrozyMateusz Viste pełna treść po wykupieniu6 min
- Moja gospodarka pasiecznaHipertermia a warrozaZdzisław Walicki pełna treść po wykupieniu8 min
- Hodowla pszczółOcena jakości matek pszczelich na podstawie pomiarów skrzydełAdam Tofilski pełna treść po wykupieniu6 min
- Choroby, szkodniki, zatruciaStraty rodzin pszczelich u naszych sąsiadów: 10-lecie monitoringu COLOSS w CzechachEwa Mazur, dr Jiři Danihlík pełna treść po wykupieniu6 min
- Pożytki i zapylanieŚwierzbnica polna i macedońskaBożena Denisow, Monika Strzałkowska-Abramek pełna treść po wykupieniu5 min
- Pożytki i zapylanieŁąkowa spiżarniaZofia Kaczmarek pełna treść po wykupieniu3 min
- ApiterapiaPropolis pomaga w walce z nowotworamiMarta Migocka-Patrzałek pełna treść po wykupieniu7 min
- ApiterapiaUloterapia w praktyceArkadiusz Ciołkowski pełna treść po wykupieniu7 min
- Ludzie-miejsca-wydarzenia61. Naukowa Konferencja Pszczelarska [1]Krystyna Pohorecka pełna treść po wykupieniu7 min
