„U złego bartnika i miód gorzki”

tekst: Dariusz Gerula

Artykuł z numeru 6/2024 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer

 

Przysłowie w tytule artykułu nie jest do końca prawdziwe. Bowiem gorzki miód może mieć także dobry pszczelarz. Dlaczego? Otóż ostatnio na Lubelszczyźnie – choć nie tylko tu – w czerwcu pozyskano gorzki miód. Analiza fizykochemiczna wykazała, że to miód spadziowy. Wszystko wskazuje na to, że powstał ze spadzi dębowej – jego gorzki smak to zasługa garbników występujących w soku i korze dębu.

Z czasów mojej młodości czerwiec kojarzy mi się z kwitnącą robinią akacjową (czyli akacją), pachnącymi kwiatami jaśminu oraz gwałtownymi burzami pojawiającymi się nagle zza wzgórz otaczających dolinę Sanu. Obecnie w czerwcu coraz częściej występuje niedobór wody, natomiast akacja kwitnie w maju – w dodatku, mimo intensywnego zapachu kwiatów, pszczoły zbierają z niej tylko pyłek. W wielu regionach kraju kwiaty robinii wydzielają mało nektaru, dlatego nie jest możliwe pozyskanie miodu gatunkowego. Akacja nie jest rośliną rodzimą, zatem do dobrego nektarowania potrzebuje odpowiedniego stanowiska i mikroklimatu. W Polsce są również takie rejony, np. duże miasta, gdzie panują warunki sprzyjające jej nektarowaniu. Chorwaccy pszczelarze twierdzą, że jeśli na akacji najpierw pojawią się liście, a następnie kwiaty, to pożytek akacjowy będzie w tym sezonie słaby. 

Nawet niewielki dodatek nektaru robinii do miodu wytworzonego z innych roślin sprawia, że przypomina akacjowy ze względu na to, że przez długi czas nie ulega krystalizacji. W powszechnym obiegu krąży opinia, że miód, który jest długo płynny, to z pewnością miód akacjowy lub miód, który był rozpuszczany w zbyt wysokiej temperaturze (przegrzany). Nic bardziej mylnego. Wiele roślin rosnących na terenie kraju wytwarza nektar, z którego powstaje miód o wyższej zawartości fruktozy (F) niż glukozy (G). Przykładem jest miód wierzbowy pozyskiwany w pasiece ekologicznej Instytutu Ogrodnictwa z kwitnącej w czerwcu wierzby borówkolistnej (Salix myrtilloides L.), która rośnie na terenie Poleskiego Parku Narodowego. W miodzie wyprodukowanym z jej nektaru stosunek zawartości F/G przyjmuje wartość 1,3, a produkt pozostaje płynny aż do stycznia. 

POŻYTKI A GOSPODARKA 

Znajomość terminów rozpoczynania się pożytków towarowych jest niezwykle cenna. Pozwala tak zmodyfikować metody gospodarki pasiecznej (np. izolacji matek), aby wykorzystanie pożytków było lepsze. Czerwiec jest jedynym miesiącem, w którym można ograniczać czerwienie matek w celu zwiększenia produkcji miodu towarowego, ponieważ rodziny będą miały wystarczająco dużo czasu na odbudowanie populacji pszczół przed zimą. W ten sposób można je przygotować na pożytek lipowy i gryczany. Późniejsze ograniczanie czerwienia matki (przed pożytkiem nawłociowym, spadziowym i wrzosowym) spowoduje osłabienie rodzin przed zimowlą. 

Zgodnie z zasadą Taranowa matki należy zaizolować na 29 dni przed końcem pożytku. Gospodarka oparta na tej metodzie była praktykowana w pasiekach wędrownych wywożonych na Syberię, gdzie występuje jeden obfity pożytek (np. wierzbówka kiprzyca). Po zakończeniu pożytku rodziny pszczele często były likwidowane. W przypadku prawidłowej wegetacji roślin (brak przyspieszenia) izolację matek przed kwitnieniem lipy drobnolistnej (najliczniejsza populacja lip) należy wykonać w połowie czerwca, a przed kwitnieniem gryki – pod koniec tego miesiąca. W tym roku kwitnienia lipy drobnolistnej należy spodziewać się na początku czerwca – jest już zatem za późno na taki zabieg. Natomiast gryka może kwitnąć w typowych dla niej terminach. 

Ten artykuł pochodzi z numeru 6/2024

E-prenumerata obejmuje numer bieżący i kolejne. Wcześniejsze numery są dostępne jako e-wydania — na 12 miesięcy od zakupu.

Kup e-wydanie 6/2024 — 10,00 zł Cały e-rocznik 2024 — 80,00 zł E-prenumerata

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

W tym numerze — Czerwiec 2024

  1. Ludzie-miejsca-wydarzeniaPrzedsiębiorstwo Pszczelarskie Łysoń – Lider Światowej Produkcji Miodarek Wyróżniony Godłem „Teraz Polska”Redakcja pełna treść po wykupieniu1 min
  2. InneBezpłatne badania jakości węzyRedakcja pełna treść po wykupieniu1 min
  3. Programy badawczeBadania nad podręcznym zestawem do identyfikacji odmianowej miodu – Potrzebne próbki miodu!Redakcja pełna treść po wykupieniu2 min
  4. Gospodarka pasieczna„U złego bartnika i miód gorzki”Dariusz Geruladostępny dla Ciebie16 min
  5. Gospodarka pasiecznaUl ludowy: leczenie warrozyMateusz Viste pełna treść po wykupieniu6 min
  6. Moja gospodarka pasiecznaHipertermia a warrozaZdzisław Walicki pełna treść po wykupieniu8 min
  7. Hodowla pszczółOcena jakości matek pszczelich na podstawie pomiarów skrzydełAdam Tofilski pełna treść po wykupieniu6 min
  8. Choroby, szkodniki, zatruciaStraty rodzin pszczelich u naszych sąsiadów: 10-lecie monitoringu COLOSS w CzechachEwa Mazur, dr Jiři Danihlík pełna treść po wykupieniu6 min
  9. Pożytki i zapylanieŚwierzbnica polna i macedońskaBożena Denisow, Monika Strzałkowska-Abramek pełna treść po wykupieniu5 min
  10. Pożytki i zapylanieŁąkowa spiżarniaZofia Kaczmarek pełna treść po wykupieniu3 min
  11. ApiterapiaPropolis pomaga w walce z nowotworamiMarta Migocka-Patrzałek pełna treść po wykupieniu7 min
  12. ApiterapiaUloterapia w praktyceArkadiusz Ciołkowski pełna treść po wykupieniu7 min
  13. Ludzie-miejsca-wydarzenia61. Naukowa Konferencja Pszczelarska [1]Krystyna Pohorecka pełna treść po wykupieniu7 min

Podobne wpisy