Jabłonie – ważny pożytek pszczeli w krajobrazie zurbanizowanym i rolniczym

tekst: prof. dr hab. Bożena Denisow, dr Monika Strzałkowska-Abramek

Artykuł z numeru 4/2026 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer

 

Majowe kwitnienie jabłoni to wyjątkowy okres, kiedy zarówno sady, jak i tereny miejskie wypełniają się kwitnącymi drzewami, dostarczając pszczołom obfitego pożytku nektarowego i pyłkowego.

Jabłonie należą do rodzaju Malus, który obejmuje wiele gatunków i odmian, w tym jabłonie dzikie oraz liczne mieszańce i formy użytkowe. Należą do rodziny różowatych (Rosaceae), podrodziny jabłkowych (Maloideae/Pomoideae), do której zaliczają się także grusza, pigwa, jarząb czy głóg. Rodzaj ten obejmuje ok. 30 gatunków naturalnie występujących w Eurazji oraz Ameryce Północnej. W Polsce w stanie dzikim rośnie wyłącznie jabłoń dzika, zwana płonką (Malus sylvestris Mill), obecnie dość rzadko spotykana – głównie na obrzeżach lasów liściastych, w zaroślach śródpolnych oraz dolinach rzecznych. Gatunek ten stanowi cenny element rodzimej flory oraz ważne źródło materiału genetycznego dla hodowli jabłoni uprawnych. Jabłonie sadownicze pochodzą od gatunku M. domestica, który jest wynikiem wielowiekowego procesu udomowienia i krzyżowania kilku dzikich gatunków jabłoni (głównie M. pumila oraz M. sylvestris, przede wszystkim pochodzących z rejonu Azji Środkowej).

Jabłonie ozdobne – niewielkie drzewa o efektownym kwitnieniu i dekoracyjnych owocach – są chętnie sadzone w parkach, na skwerach, przy ulicach oraz w ogrodach przydomowych. Ich kwiaty dostarczają nektaru i pyłku w okresie, gdy w zieleni miejskiej jest jeszcze niewiele innych źródeł pokarmu.  W porównaniu z odmianami sadowniczymi, jabłonie ozdobne wykazują większą tolerancję na zanieczyszczenia powietrza, co sprawia, że są szczególnie wartościowe dla wzbogacania pożytku miejskich pasiek. Ważną funkcję pełnią również dzikie jabłonie (tzw. płonki), rosnące jako solitery w krajobrazie rolniczym, np. na miedzach. Odgrywają one istotną rolę ekologiczną, w czasie kwitnienia wspierają lokalne pszczelarstwo, ich owoce stanowią schronienie i pokarm dla ptaków, i ssaków. System korzeniowy płonek wzmacnia miedze, ograniczając erozję gleby i poprawiając lokalny mikroklimat. Są też nieodłącznym elementem krajobrazu kulturowego.

Ten artykuł pochodzi z numeru 4/2026

E-prenumerata obejmuje numer bieżący i kolejne. Wcześniejsze numery są dostępne jako e-wydania — na 12 miesięcy od zakupu.

Kup e-wydanie 4/2026 — 10,00 zł E-prenumerata

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

W tym numerze — Kwiecień 2026

  1. Inne zapylaczePszczoły bezżądłowe i meliponikultura [2]: miódWalerij Isidorow pełna treść po wykupieniu6 min
  2. Gospodarka pasiecznaKwiecień – chce się żyć!Jacek Wojciechowski pełna treść po wykupieniu12 min
  3. Żywienie pszczółWartość biologiczna i odżywcza ciast pszczelarskichPiotr Szyszko pełna treść po wykupieniu5 min
  4. Biologia pszczółOd indywidualnych zachowań do zbiorowych decyzji – czyli tajemnica rojenia się pszczółMałgorzata Bieńkowska pełna treść po wykupieniu10 min
  5. Pożytki i zapylanieNektar i nektarnikiAneta Sulborska-Różycka pełna treść po wykupieniu10 min
  6. Pożytki i zapylanieJabłonie – ważny pożytek pszczeli w krajobrazie zurbanizowanym i rolniczymBożena Denisow, Monika Strzałkowska-Abramekdostępny dla Ciebie7 min
  7. Ludzie-miejsca-wydarzeniaKraków stolicą światowego miodosytnictwa: podsumowanie wydarzeń 2026Mateusz Błaszczyk pełna treść po wykupieniu3 min
  8. Ludzie-miejsca-wydarzeniaSpotkanie z przedstawicielami stad wiodących pszczółAgnieszka Chełmińska pełna treść po wykupieniu2 min
  9. Biblioteka pszczelarzaNowości wydawniczeAnna Marzec pełna treść po wykupieniu6 min

Podobne wpisy