„Gdy chłód i słota, miód jest na wagę złota”

tekst: Dariusz Gerula

Artykuł z numeru 11/2024 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer

W listopadzie do wykonania jest jeszcze mnóstwo prac gospodarczych, jak chociażby przetopienie starych plastrów, czyszczenie i dezynfekcja sprzętu oraz zabezpieczenie uli przed szkodnikami. Warto je wykonać przed nadejściem większego ochłodzenia.

Jeśli do zwalczania roztoczy Varroa destructor stosowaliśmy preparaty w formie pasków, usuwamy je z uli zanim pszczoły zawiążą kłąb. Zimą są zbyteczne w ulach. Jedynym sposobem kontrolowania porażenia pszczół przez pasożyty w nadchodzącym okresie jest monitorowanie obecności (liczenie) roztoczy na dennicy. W wyniku naturalnej śmiertelności zimą ginie ok. 30 proc. pasożytów. O tej porze roku poziom inwazji oceniamy na podstawie liczby roztoczy osypanych w ciągu tygodnia 2 (a nie doby), ponieważ zarówno pasożytów, jak i pszczół jest w rodzinach o wiele mniej niż latem. Jeśli po tygodniu na dennicy nie będzie roztoczy lub znajdziemy zaledwie jedną samicę Varroa wówczas mamy do czynienia z niskim porażeniem, przy dwóch osypanych roztoczach – ze średnim, a w przypadku trzech lub większej liczby – z porażeniem wysokim. 

Aby uniknąć przykrych niespodzianek pod koniec sezonu, działania zmierzające do ograniczenia inwazji V. destructor należy podjąć wcześniej. Nie chodzi też o to, by zwalczaniem pasożytów zajmować się przez cały czas. Najlepiej postępować według zaplanowanej strategii, która w miarę możliwości powinna zakładać korzystanie z różnych metod, zarówno biotechnicznych, jak i farmakologicznych. Stosując jedynie metody farmakologiczne także mamy do dyspozycji szeroki asortyment produktów, od syntetycznych akarycydów po kwasy organiczne i olejki eteryczne. 

Przy układaniu własnej strategii zwalczania roztoczy należy wziąć pod uwagę parę istotnych czynników. Jednym z nich są warunki środowiskowe, a ściślej mówiąc przebieg pogody i pożytków w sezonie. Jeśli sezon i wychów czerwiu zacznie się wcześnie, to w rodzinach przybędzie (namnoży się) więcej pasożytów. Podobna sytuacja będzie miała miejsce, gdy okres czerwienia matek się wydłuży. Jeśli przerwiemy czerwienie matek w czerwcu, nie wykorzystamy już pożytków późnych. Kolejne czynniki dotyczą cech rodziny pszczelej (m.in. intensywności rozwoju, siły, ilości czerwiu pszczelego i trutowego, zdolności do oczyszczania się pszczół z pasożytów, zachowania higienicznego polegającego na usuwaniu porażonego czerwiu). Cechy populacji roztoczy pasożytujących w poszczególnych rodzinach (współczynnik rozrodu, oporność na substancje aktywne preparatów przeciwwarrozowych) mają nieco mniejsze znaczenie, ponieważ są trudne do ocenienia. 

Opracowaną strategię zwalczania pasożytów można zmodyfikować, jeśli będą za tym przemawiać wyniki badania porażenia pszczół. Może zaistnieć potrzeba przyspieszenia wykonania zabiegów przeciwwarrozowych lub zamiany planowanej metody na bardziej skuteczną. I odwrotnie – niskie porażenie rodzin może być podstawą do odroczenia zabiegów lub zastosowania innych preparatów. Jeśli walkę z pasożytami Varroa rozpoczniemy późno, to wówczas najlepiej posłużyć się produktami leczniczymi o wysokiej skuteczności, a nawet rozważyć izolację matek na czas zimowli. Główne zabiegi jesienne można nieco opóźnić lub wykonać je za pomocą tzw. lekkiej chemii jeśli latem stosujemy metody biotechniczne czy preparaty zawierające kwasy organiczne i olejki eteryczne. 

Ten artykuł pochodzi z numeru 11/2024

E-prenumerata obejmuje numer bieżący i kolejne. Wcześniejsze numery są dostępne jako e-wydania — na 12 miesięcy od zakupu.

Kup e-wydanie 11/2024 — 10,00 zł Cały e-rocznik 2024 — 80,00 zł E-prenumerata

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

W tym numerze — Listopad 2024

  1. Gospodarka pasieczna„Gdy chłód i słota, miód jest na wagę złota”Dariusz Geruladostępny dla Ciebie14 min
  2. Choroby, szkodniki, zatruciaWrogowie pszczół i owoców u bram [1]Zbigniew Lipiński pełna treść po wykupieniu13 min
  3. Rozmowa miesiąca„Sam jestem zaskoczony, jak łatwo jest być dziś pszczelarzem – znowu!”Bartłomiej Maleta pełna treść po wykupieniu15 min
  4. Pożytki i zapylanieTrujący nektar i pyłekAneta Sulborska-Różycka pełna treść po wykupieniu10 min
  5. Opinie, rady, odpowiedziPierwsza pomoc podczas użądleniaPiotr Szyszko pełna treść po wykupieniu7 min
  6. Ludzie-miejsca-wydarzeniaIX Forum Pszczelarskie „Stalowa pszczoła nie istnieje”Krystyna Pohorecka pełna treść po wykupieniu4 min
  7. Dzikie zapylaczePszczoła w spodniachMikołaj Borański, Aleksandra Splitt pełna treść po wykupieniu6 min
  8. Ludzie-miejsca-wydarzeniaPszczelarskie migawki…ze świataPiotr Szyszko pełna treść po wykupieniu3 min
  9. Ludzie-miejsca-wydarzeniaPszczelarskie migawki…z krajuKamila Cyfra pełna treść po wykupieniu3 min

Podobne wpisy