Znaczenie pyłku dla pszczół

tekst: Mieczysław Lipiński

Pszczelarstwo, Rok XXXII, nr 7, lipiec 1981 — Dr Mieczysław Lipiński

Dr Mieczysław Lipiński

strona 8

winieta — koniczyna i kwiatostan koniczyny w doniczce, na łodygach drobny napis (prawdopodobnie „pożytki i zapylanie”)

Jak wiemy, pyłek jest niezbędnym pokarmem pszczół. Zawiera on białka, tłuszcze, cukry, sole mineralne i witaminy. Duże zapotrzebowanie organizmu pszczół na cukier mogą one zaspokoić miodem, wszystkie inne wymienione tu składniki znajdują się tylko w pyłku. Są one niezbędne do karmienia larw, wytwarzania mleczka przez młode pszczoły, do produkcji wosku, a u schyłku lata — do budowy zapasowej tkanki białkowo-tłuszczowej pszczół przygotowujących się do zimowli.

Pyłek zbierany przez pszczoły w postaci obnóży jest składany do komórek w pobliżu czerwiu. Pszczoły dodają do niego nieco śliny i nektaru i silnie ubijają głowami. Dzięki dodatkowi cukrów powstaje tam wówczas kwas mlekowy, umożliwiający konserwację pyłku przez dłuższy okres. Taki produkt odżywczy pszczół nazywamy pierzgą. Może ona być w miarę potrzeby zużywana przez pszczoły nawet w końcowym okresie zimy, gdy w ulu matka rozpoczyna już czerwienie, a także w czasie niepogody, kiedy pszczoły nie mogą wylatywać z ula, albo gdy w okolicy brak jest roślin pyłkodajnych w pewnym okresie sezonu letniego.

Zużycie pyłku przez pszczoły jest bardzo duże. Jeden średnio silny pień zużywa rocznie około 30 kg tego pokarmu. Według badań Z. Warakomskiej, przeprowadzonych w 1962 r. w okolicach Lublina, dzienny zbiór pyłku w okresie pełnego rozwoju pszczół może dochodzić do 0,5 kg a średnie zbiory w poszczególnych miesiącach wynosiły:

miesiąc V VI VII VIII IX
kg 10,0 10,5 5,6 1,2 0,1

Daje to w sumie 27,4 kg. Według tych samych badań w niektórych miejscowościach, gdzie nie brakowało późno kwitnących roślin pyłkodajnych, zbiory pyłku wynosiły 1,8 kg w sierpniu i 1,2 kg we wrześniu. Podane wyżej zbiory odpowiadają tylko w przybliżeniu zapotrzebowaniu pszczół w poszczególnych miesiącach letnich, ponieważ do karmienia czerwiu w marcu i kwietniu pszczoły muszą mieć zgromadzony w ulu pewien zapas pierzgi. Zbiory pyłku w tym czasie mogą się bowiem okazać bardzo nikłe z powodu złej pogody lub braku roślin pyłkodajnych, a u słabych pni — z braku dostatecznej liczby pszczół lotnych. Rozkład zapotrzebowania na pyłek w ciągu roku zależy również od dostosowania gospodarki pasiecznej do rodzaju pożytków pszczelich. Wyczerpujące wiadomości z tej dziedziny znajdzie Czytelnik w książce W. Ostrowskiej — „Gospodarka pasieczna”.

Źródła pyłku

Pyłek zbierają pszczoły z roślin wiatropylnych i owadopylnych. Należy jednak pamiętać, że głównym źródłem zaopatrzenia pasieki w pyłek mogą być tylko rośliny owadopylne. Pyłek ich jest specjalnie przystosowany do przenoszenia z kwiatu na kwiat przez owady. Na powierzchni ziaren takiego pyłku znajdują się różne wyrostki, lepka otoczka balsamu o kolorze właściwym dla danego gatunku, a czasem kropelki tłuszczu. Ułatwia to utrzymywanie się pyłku na owłosionym ciele owada, zgarnianie go nóżkami i formowanie obnóża. Przenoszenie pyłku przez owady z pylników na znamiona słupków jest znacznie pewniejsze niż przenoszenie przez wiatr, dlatego rośliny owadopylne wytwarzają go znacznie mniej, ale wartość odżywcza tego

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

Podobne wpisy