Z dziejów książki pszczelarskiej w dawnej Polsce

tekst: Franciszek Osiak

Pszczelarstwo, Rok X, nr 7, lipiec 1959 — FRANCISZEK OSIAK

winieta działu „Przeszłość i tradycja pszczelarska” — rysunek ostu z liściem przy czarnym pasie z napisem

(Nowe uwagi i informacje)

FRANCISZEK OSIAK

strona 201

Pisząc na temat staropolskiej literatury pszczelarskiej, warto wspomnieć o niewielkiej, bo zaledwie 32 strony liczącej książeczce, noszącej tutuł: „OPISANIE GOSPODARSTWA PSZCZOŁOWEGO W SZORSZACH SPORZĄDZONE W ROKU 1785”. Drukowano ją w Warszawie, prawdopodobnie w rok później, w drukarni księży Pijarów. Autor nie podał swego nazwiska, wszyscy jednak nasi wybitni pszczelarze wspominają o niej jako o broszurze pisanej przez Joachima Chreptowicza. Pogląd ten uznać należy za uzasadniony. J. Chreptowicz, właściciel rozległych majątków na Litwie i w Koronie, wybitny członek loży masońskiej, autor licznych artykułów i kilku książek o treści politycznej i historycznej, ostatni podkanclerz W. Księstwa Litewskiego, należał do najznakomitszych ludzi epoki stanisławowskiej. Zapisał się on chlubnie w dziejach naszych, jako jeden z twórców Komisji Edukacji Narodowej. Dobra swoje, a zwłaszcza rodzinny klucz w Szorszach i Wiśniewie na Wileńszczyźnie doprowadził do wielkiego rozkwitu. Liberalny w stosunku do swoich poddanych, którym zapewnił znośniejsze niż gdzie indziej warunki bytowania, gospodarował w sposób wybitnie postępowy, stosując nowe metody uprawy roli, sprowadzając z zagranicy bydło zarodowe, zakładając rozległe sady, budując fabryki itd. Każdy niemal jego folwark posiadał piękną pasiekę, złożoną z kilkudziesięciu rojów, umieszczonych nie tylko w kłodach ale i w porządnie wykonanych ulach ze słomy. Gospodarka pasieczna w dobrach podkanclerza prowadzona była w sposób poprawny. Chroptowicz posiadał w Szorszach dużą bibiotekę. Znalazły się w niej m. in. najwybitniejsze dzieła pszczelarskie owych czasów, pisane w różnych językach, nie mówiąc oczywiście o pracach ks. Kluka, z którym podkanclerz żył w wielkiej przyjaźni. Pomimo rozległych zajęć w służbie publicznej, znajdował on czas na przeprowadzanie obserwacji nad pszczołami. Do tego celu służyły mu ule zaopatrzone w szybki szklane, podobne do tych, jakich używał Reaumur, znany uczony francuski. Zajęcia w pasiece traktował Chreptowicz jako rozrywkę i wytchnienie po pracy.

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

Podobne wpisy