Wkład Dzierżona w rozwój wiedzy o pszczole i pasiecznictwie
tekst: Leon Bornus
Pszczelarstwo, Rok XII, nr 2, luty 1961 — Doc. dr Leon Bornus
Doc. dr Leon Bornus
strona 33
Zakład Pszczelnictwa IS
Ksiądz Jan Dzierżon zyskał sławę i uznanie ówczesnego świata dzięki odkryciu partenogenezy u pszczół. Ogłoszona przez niego w 1845 r. teoria wywołała burzę wśród przyrodników. Nie obeszło się bez ostrych ataków na „śmiałe i nieprawdopodobne“ hipotezy księdza z Górnego Śląska. Jednak dowody podane przez Dzierżona były tak oczywiste, że najzagorzalsi przeciwnicy (Berlepsch) wycofali się z opozycji i powiększyli grono zwolenników odkrywcy.
Wkrótce przyszły odznaczenia, tytuły honorowe i sława. W pszczelnictwie i w biologii utrwaliła się pozycja Dzierżona na zawsze. Kolejne rocznice przypominają nam, co Dzierżon wniósł do nauki o pszczole, ciągle też jesteśmy pod wrażeniem jego genialnego odkrycia.
Wydaje się jednak, że mimo dużej pieczołowitości w urządzaniu tych rocznic, mimo niewątpliwego uznania dla wielkości Dzierżona, z uroczystych życiorysów nie zarysowuje się jasno słuchaczom albo czytelnikom — Dzierżon jako pszczelarz lub jako człowiek.
Olbrzymie znaczenie odkrycia partenogenezy przesłania pozostały dorobek pszczelarski Dzierżona, bardzo bogaty, chociaż mało obecnie popularyzowany. Ciągle się powtarza, że ukochał on pszczoły, nie mówi to jednak nic o tym, jaki był na codzień. Odkrycie mogło nastąpić przypadkowo, bez wysiłku ze strony Dzierżona.
Zadaniem tego artykułu będzie zatem pokazanie Dzierżona jako pasiecznika na codzień, pełnego energii i inicjatywy, pracującego ciężko i z zaparciem się, oraz jako genialnego obserwatora, który poszerzył wiedzę o pszczole jak nikt przed nim. Na te wspaniałe wyniki złożyły się wprawdzie długie lata jego życia i obserwacji, ale iluż było takich, którzy przeżyli go i żadnego nie ma po nich śladu?
Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”
Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.
Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
