Pszczoły nie rozróżniają larw pszczelich i trutowych

tekst: Jerzy Woyke

Pszczelarstwo, Rok VII, nr 5, maj 1956 — Mgr JERZY WOYKE

okładka: winieta „PSZCZELARSTWO” na tle plastra, w czarnym polu „5 1956”; zdjęcie: dwa otwarte kwiaty piwonii z pszczołami na pręcikach
Okładka numeru 5/1956. W kwiatach piwonii (Paeonia chinensis), pięknej rośliny ozdobnej, znajdują pszczoły duże ilości pyłku.

Mgr JERZY WOYKE

strona 1

Zakład Pszczelnictwa SGGW

Przy łączeniu rodzin pszczelich, gdy przeniesiemy pszczoły z jednej rodziny do drugiej bez wyrównania zapachów, wówczas pszczoły te nawzajem się żądlą. Natomiast czerw przeniesiony z ramką z jednej rodziny do drugiej jest przez pszczoły bardzo chętnie przyjmowany i karmiony, a w razie straty matki pszczoły zakładają na takich larwach mateczniki. Na tej podstawie doszliśmy do wniosku, że pszczoły nie czynią różnicy między larwami własnymi i obcymi, a więc prawdopodobnie też larw takich w ogóle nie rozróżniają.

Zjawisko to nie jest w świecie owadów odosobnione. Wiadomo, że różne rodziny mrówek napadają na siebie i dorosłe owady nawzajem się zabijają. Zwycięska rodzina nie niszczy jednak niewykształconych mrówek rodziny pokonanej, lecz przenosi jej jaja i poczwarki do swego gniazda.

Aby zagadnienie to u pszczół ostatecznie rozstrzygnąć, mgr Z. Soczek wykonując w Zakładzie Pszczelnictwa SGGW swą pracę magisterską miała zwrócić na nie uwagę. Doświadczenie to prowadziła w dalszym ciągu mgr Z. Głowska, która ogłosiła wspólne wyniki w „Pszczelarstwie“ nr 3 br. Obydwie prace wykazały, że pszczoły nie czynią żadnej różnicy między larwami własnymi i obcymi.

Z kolei wyłoniło się pytanie, czy pszczoły rozróżniają larwy pszczele i larwy trutowe?

W normalnych warunkach larwy pszczele są inaczej karmione niż larwy trutowe. Każdy pszczelarz jest zdania, że pszczoły je rozróżniają. Czy jednak pszczoły rozróżniają te dwa rodzaje larw, czy też raczej kierują się wielkością komórki albo może jeszcze jakimi innymi czynnikami, tego na razie nie wiadomo.

Zjawiskiem, które może rzucać światło na wysunięte powyżej zagadnienie, jest fakt zakładania przez pszczoły mateczników ratunkowych po stracie matki. Gdyby pszczoły zdecydowanie inaczej traktowały larwy trutowe niż larwy pszczele, tylko dlatego że rozróżniają same larwy, to po stracie matki nigdy nie powinny zakładać mateczników na czerwiu trutowym. W literaturze można jednak spotkać wzmianki na temat tego, że pszczoły założyły mateczniki na czerwiu trutowym. Przeważnie podaje się, że mateczniki takie są bardzo wydłużone, gdyż larwa trutowa odpadła w mateczniku od mleczka, i że larwa taka ginie. Prof. A. Kozikowski opisał jednak w „Pasiece“ nr 7 i 8 roku 1948 wypadek wylęgnięcia się trutnia z matecznika.

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

Podobne wpisy