Okiem naturalisty (1)
tekst: Dariusz Szmidt
Pszczelarstwo, Rok LXIII, nr 7, lipiec 2012 — Dariusz Szmidt
Dariusz Szmidt
strona 22
Pozwolą Państwo, że przedstawię próbę pewnej paraboli w sensie literackim, która może nas przenieść na wyższy poziom pojmowania pszczoły jako gatunku. Kieruję się przy tym zasadą, że „co na górze, to i na dole” oraz przeplataniem się tzw. mikro- i makrokosmosu. W przyrodzie bowiem funkcjonuje wiele podobieństw i analogii, które zauważone stają się często wartościową lekcją. Jedną z takich analogii chcę Państwu przedstawić, jako propozycję do analiz.
Na początku spróbujmy przyrównać rodzinę pszczelą do pojedynczego narządu ludzkiego ciała. Po zastanowieniu, wydaje się, że najtrafniejszy byłby wybór wątroby. Narząd ów z całą mnogością procesów w nim zachodzących stanowi niewątpliwie centrum metaboliczne organizmu. Każdy hepatocyt (komórka wątrobowa) jak każdy członek społeczności roju pszczelego ma swoje zadania i swoje przeznaczenie. Z podstawowych działań odnajdziemy tu przyjmowanie i przetwarzanie dostaw, budowę i gromadzenie zapasów (w wątrobie – glikogenu, u pszczół – miodu), wytwarzanie niezwykle ważnych białek, enzymów, substancji lipidowych i hormonów (w wątrobie powstaje hormon wzrostu). Jednak poza wymienionymi działaniami wątroba spełnia istotną funkcję unieszkodliwiania odpadów metabolicznych i detoksykacji. Nie musiałaby oczywiście tego robić, gdyby człowiek czy zwierzę nie „podtruwali” się spożywaniem szkodliwych substancji zawartych w pokarmach przetworzonych przemysłowo. Życie w zanieczyszczonym środowisku również mocno obciąża głównie wątrobę.
Do pewnego momentu komórka jest wydolna i spełnia wszystkie swoje funkcje, po pewnym jednak czasie zaczyna się degeneracja prowadząca do obumarcia. Zatem wbrew pozorom zarówno komórki wątrobowe jak i osobniki pszczele są bardzo wrażliwe i wyczulone na wszelkie szkodliwości. Na szczęście, w zatokach żylnych wątroby spotka się komórki omnipotencjalne, macierzyste, stąd w prawidłowych warunkach zdolność do regeneracji narządu jest na tyle duża, że martwe komórki są szybko zastępowane przez zdrowe i pełnowartościowe. W przypadku jednak ciężkiego zatrucia lub systematycznej toksykacji, następuje zapaść.
Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”
Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.
Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
