Odszkodowanie za zniszczenie pasieki lub wytrucie pszczół

tekst: Łukasz Tecław

Artykuł z numeru 2/2024 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer

Jakie instrumenty zapewnia prawo cywilne w sytuacji, gdy mamy do czynienia z otruciem pszczół bądź zniszczeniem pasiek? 

W jednym z ostatnich artykułów („Pszczelarstwo” 2023, 10) wspomniałem, że prawo karne umożliwia uzyskanie swoistego rodzaju odszkodowania (zwanego obowiązkiem naprawienia szkody) przy zastosowaniu przepisów prawa cywilnego. Inne są cele postępowania karnego i, co warte uwagi, niska jest też świadomość prawna osób w tym zakresie pokrzywdzonych. Niezgłoszenie stosownego wniosku (oraz przystąpienie do sprawy w charakterze oskarżyciela posiłkowego) do czasu zamknięcia przewodu sądowego w sprawie karnej może wiązać się z brakiem orzeczenia o naprawieniu szkody bądź też – w przypadku prawidłowego działania – uzyskaniem naprawienia szkody w wysokości niższej aniżeli przewidywana i rzeczywista. Nawet gdy postępowanie karne nie zostało wszczęte, a szkoda nie wynika z przestępstwa, nie pozbawia to poszkodowanego pszczelarza możliwości uzyskania odszkodowania.

PRZEPISY DOTYCZĄCE SZKÓD W PASIEKACH

Podstawowym przepisem znajdującym zastosowanie w większości spraw dotyczących szkód jest art. 415 Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.). Zgodnie z jego treścią, kto ze swojej winy wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Tym samym, aby możliwe było pociągnięcie sprawcy do odpowiedzialności w prawie cywilnym, muszą zostać spełnione trzy przesłanki: popełnienie czynu zawinionego (bezprawnego i zawinionego), powstanie szkody oraz związek przyczynowy pomiędzy czynem a szkodą. Ponieważ jednak szczegółowe wyjaśnienie zagadnienia znacznie wykraczałoby poza ramy artykułu i jest przedmiotem analiz naukowych oraz interpretacji w praktyce od wielu lat, ograniczę się wyłącznie do krótkiego wyjaśnienia poszczególnych warunków, które rodzą odpowiedzialność sprawcy względem poszkodowanego na tle tego przepisu. W pierwszej kolejności należy ustalić, co jest przyczyną szkody w pasiece. Aby w ogóle móc rozważać odpowiedzialność sprawcy, konieczne jest stwierdzenie, że to jego czyn doprowadził do szkody. Przez „czyn” należy rozumieć nie tylko działanie, ale i zaniechanie, tj. niepodjęcie określonego działania, które sprawca powinien był podjąć. Następnie sprawdzamy, czy czyn miał charakter bezprawny. Ocena nie jest prosta i wymaga odpowiedzi na kilka kwestii. Czyn musi pozostawać w sprzeczności zarówno wobec zachowania zgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym(prawem karnym, cywilnym, administracyjnym itp.), ale i z zasadami współżycia społecznego lub dobrymi obyczajami. Oznacza to, że sprawca szkody może być zobowiązany do jej naprawienia, nawet, jeśli nie popełnił żadnego przestępstwa. 

Ten artykuł pochodzi z numeru 2/2024

E-prenumerata obejmuje numer bieżący i kolejne. Wcześniejsze numery są dostępne jako e-wydania — na 12 miesięcy od zakupu.

Kup e-wydanie 2/2024 — 10,00 zł Cały e-rocznik 2024 — 80,00 zł E-prenumerata

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

W tym numerze — Luty 2024

  1. Pożytki i zapylanieCzy bylica może być pożyteczna dla pszczół?Zofia Kaczmarek pełna treść po wykupieniu3 min
  2. Gospodarka pasiecznaLuty to dopiero połowa kalendarzowej zimy, ale półmetek zimowania pszczół został dawno osiągniętyDariusz Gerula pełna treść po wykupieniu13 min
  3. Gospodarka pasiecznaZasiedlanie ula ludowego i przeglądy rodzinMateusz Viste pełna treść po wykupieniu8 min
  4. Gospodarka pasiecznaEkstrakt z konopi siewnej (Cannabis sativa L.) w gospodarce pasiecznejPaweł Migdał pełna treść po wykupieniu5 min
  5. Produkty pszczeleMiodowe vademecum [1]Teresa Szczęsna pełna treść po wykupieniu6 min
  6. Biologia pszczółJednooczność u robotnicy pszczoły miodnejArtur Kania pełna treść po wykupieniu4 min
  7. Prawodawstwo pszczelarskieOdszkodowanie za zniszczenie pasieki lub wytrucie pszczółŁukasz Tecławdostępny dla Ciebie7 min
  8. ApiterapiaApiterapia w BrazyliiAnna Kurek-Górecka pełna treść po wykupieniu7 min
  9. Punkt widzeniaCzy wiedza pszczelarska musi zataczać koło?Jacek Kacperski pełna treść po wykupieniu8 min
  10. Punkt widzeniaZasada zrównoważonego rozwoju, czyli czas zmienić sposób myślenia [1]Bartłomiej Maleta pełna treść po wykupieniu6 min
  11. Historia pszczelarstwaMiędzywojnie: odrodzenie struktur pszczelarstwa w Małopolsce [1]Krzysztof Gawłowski pełna treść po wykupieniu6 min

Podobne wpisy