Propozycje zmian regulacji prawnych dotyczących produktów pszczelich europejskiego stowarzyszenia pszczelarzy

tekst: Krystyna Pohorecka

Artykuł z numeru 10/2025 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer

Europejskie Stowarzyszenie Pszczelarzy (ang. European Beekeeping Association – EBA) powstało w lutym 2024 roku. Obecnie zrzesza 55 organizacji pszczelarskich z 30 krajów (w tym z Polski), reprezentujących łącznie ok. 414 tys. pszczelarzy. W swojej działalności wykorzystuje doświadczenia pszczelarzy-członków oraz naukowców zajmujących się zagadnieniami dotyczącymi produktów pszczelich, m.in. ich właściwościami, jakością, metodami analitycznymi stosowanymi w badaniach laboratoryjnych oraz regulacjami prawnymi z tego zakresu. EBA jest także wydawcą branżowego magazynu (w wersji elektronicznej) „No bees, no life” (Bez pszczół nie ma życia, tłum. własne). Siedziba EBA znajduje się w Słowenii, a funkcję prezydenta sprawuje Boštjan Noč.

Trzy główne cele, jakie stawia przed sobą Europejskie Stowarzyszenie Pszczelarzy to: walka z podrabianym miodem, który zalał rynek europejski; starania o wprowadzenie specjalnych dopłat do ula, podyktowana ogromnym wkładem pszczół w zapylanie uprawnych i dzikich roślin entomofilnych oraz poprawę ekologii; eliminacja niewłaściwego stosowania toksycznych dla pszczół pestycydów. 

Na posiedzeniu Zarządu EBA, które odbyło się 7 sierpnia br., podjęto decyzję o przedstawieniu Komisji Europejskiej oficjalnego stanowiska Stowarzyszenia, w którym EBA wzywa ten organ do pilnego wprowadzenia usprawnień legislacyjnych dotyczących jakości, autentyczności i identyfikowalności produktów pszczelich w Unii Europejskiej oraz zwiększenia kwot na import miodu z Ukrainy. Postulaty EBA przygotowano w formie trzech dokumentów.

LIST DO KOMISJI EUROPEJSKIEJ DOTYCZĄCY „PLATFORMY MIODOWEJ” 

Dzięki wiedzy i doświadczeniu zgromadzonych przez pszczelarzy i naukowców w ciągu 24 lat od przyjęcia dyrektywy 2001/110/WE i 11 lat od jej nowelizacji dyrektywą 2014/63/UE, zidentyfikowano szereg luk prawnych, które ułatwiają oszustwa i fałszowanie miodu. Za najważniejsze uznano: 

  • brak aktów wykonawczych dotyczących metod weryfikacji zgodności miodu z kryteriami jakości określonymi w dyrektywach 2001/110/WE i 2014/63/UE; 
  • brak uznanych metod wykrywania usunięcia hydroksymetylofurfuralu (HMF) z przegrzanego miodu za pomocą filtrów żywicznych lub dodatku sztucznych enzymów, takich jak diastaza lub inwertaza; 
  • brak aktu wykonawczego definiującego termin „głównie” w odniesieniu do miodów jednokwiatowych (dyrektywa 2014/63/UE, art. 4 ust. 2a); 
  • brak aktu wykonawczego określającego minimalną zawartość pyłku w miodzie filtrowanym (dyrektywa 2014/63/UE, art. 4 ust. 2b); 
  • nieuzasadniona klasyfikacja miodów filtrowanych w ramach definicji „miodu piekarskiego” (dyrektywa 2024/1438); 
  • brak szczegółowych limitów dla obcych substancji organicznych i nieorganicznych w składzie miodu, mimo niejasnego sformułowania „Miód musi, w miarę możliwości, być wolny od substancji organicznych lub nieorganicznych obcych w jego składzie” (załącznik II do dyrektywy 2001/110/ WE); 
  • ukrywanie krajów zbioru miodu za ogólnymi terminami, takimi jak „mieszanka”, co jest sprzeczne z rozporządzeniem 1169/2011, które przyznaje konsumentom prawo do poznania pochodzenia geograficznego wszystkich spożywanych produktów; 
  • mimo, że znowelizowana dyrektywa 2024/1438 nakazuje wskazanie wszystkich krajów pochodzenia w mieszance miodów wraz z procentem, jaki reprezentuje każdy z tych krajów pochodzenia, nie istnieje żadna laboratoryjna metoda weryfikacji tego faktu; 
  • w załączniku I do dyrektywy 2001/110/WE nagłówek „Główne rodzaje miodu to:” sugeruje, że mogą istnieć dodatkowe rodzaje poza wymienionymi, co pozwala na wprowadzanie do obrotu w UE mylących terminów, takich jak „miód surowy”, „miód nieprzetworzony”, „miód śmietankowy”, „miód dziewiczy”, a nawet „miód wegański”. 

Według EBA, poza tymi lukami prawnymi, obecne przepisy UE umożliwiają nakładanie kar (niesłusznych) na uczciwych pszczelarzy. Co istotne, korelacja aktywności diastazy z zawartością HMF w miodach o naturalnie niskiej zawartości enzymów oraz naturalne odchylenia różnych parametrów miodów jednokwiatowych – z których żaden nie jest obecnie wyłączony – stwarzają istotne problemy. 

Ten artykuł pochodzi z numeru 10/2025

E-prenumerata obejmuje numer bieżący i kolejne. Wcześniejsze numery są dostępne jako e-wydania — na 12 miesięcy od zakupu.

Kup e-wydanie 10/2025 — 10,00 zł Cały e-rocznik 2025 — 100,00 zł E-prenumerata

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

W tym numerze — Październik 2025

  1. Moja gospodarka pasiecznaPszczelarstwo – rzemiosło stworzone z pasjiWojciech Kołodyński pełna treść po wykupieniu6 min
  2. Prawodawstwo pszczelarskiePropozycje zmian regulacji prawnych dotyczących produktów pszczelich europejskiego stowarzyszenia pszczelarzyKrystyna Pohoreckadostępny dla Ciebie18 min
  3. Pożytki i zapylanieObce chwalicie, chabra nie znacieMarek Pogorzelec pełna treść po wykupieniu2 min
  4. Pożytki i zapylanieGłowaczki – ozdobne gatunki do wykorzystania w naturalistycznych ogrodach pszczelarskichBożena Denisow, Monika Strzałkowska-Abramek pełna treść po wykupieniu5 min
  5. ApiterapiaApiterapia bliżej i dalejAnna Marzec pełna treść po wykupieniu14 min
  6. Ludzie-miejsca-wydarzeniaEurBee 10 – jubileuszowy Europejski Kongres ApidologicznyAleksandra Splitt, Jacek Jachuła pełna treść po wykupieniu9 min
  7. Programy badawczeSieć badawcza na rzecz zrównoważonej hodowli pszczółJerzy Wilde pełna treść po wykupieniu8 min
  8. Pszczelarstwo miejskiePszczoły podbijają miasta – od Nowego Jorku po WarszawęPiotr Szyszko pełna treść po wykupieniu7 min

Podobne wpisy