Propozycje zmian regulacji prawnych dotyczących produktów pszczelich europejskiego stowarzyszenia pszczelarzy
tekst: Krystyna Pohorecka
Artykuł z numeru 10/2025 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer
Europejskie Stowarzyszenie Pszczelarzy (ang. European Beekeeping Association – EBA) powstało w lutym 2024 roku. Obecnie zrzesza 55 organizacji pszczelarskich z 30 krajów (w tym z Polski), reprezentujących łącznie ok. 414 tys. pszczelarzy. W swojej działalności wykorzystuje doświadczenia pszczelarzy-członków oraz naukowców zajmujących się zagadnieniami dotyczącymi produktów pszczelich, m.in. ich właściwościami, jakością, metodami analitycznymi stosowanymi w badaniach laboratoryjnych oraz regulacjami prawnymi z tego zakresu. EBA jest także wydawcą branżowego magazynu (w wersji elektronicznej) „No bees, no life” (Bez pszczół nie ma życia, tłum. własne). Siedziba EBA znajduje się w Słowenii, a funkcję prezydenta sprawuje Boštjan Noč.
Trzy główne cele, jakie stawia przed sobą Europejskie Stowarzyszenie Pszczelarzy to: walka z podrabianym miodem, który zalał rynek europejski; starania o wprowadzenie specjalnych dopłat do ula, podyktowana ogromnym wkładem pszczół w zapylanie uprawnych i dzikich roślin entomofilnych oraz poprawę ekologii; eliminacja niewłaściwego stosowania toksycznych dla pszczół pestycydów.
Na posiedzeniu Zarządu EBA, które odbyło się 7 sierpnia br., podjęto decyzję o przedstawieniu Komisji Europejskiej oficjalnego stanowiska Stowarzyszenia, w którym EBA wzywa ten organ do pilnego wprowadzenia usprawnień legislacyjnych dotyczących jakości, autentyczności i identyfikowalności produktów pszczelich w Unii Europejskiej oraz zwiększenia kwot na import miodu z Ukrainy. Postulaty EBA przygotowano w formie trzech dokumentów.
LIST DO KOMISJI EUROPEJSKIEJ DOTYCZĄCY „PLATFORMY MIODOWEJ”
Dzięki wiedzy i doświadczeniu zgromadzonych przez pszczelarzy i naukowców w ciągu 24 lat od przyjęcia dyrektywy 2001/110/WE i 11 lat od jej nowelizacji dyrektywą 2014/63/UE, zidentyfikowano szereg luk prawnych, które ułatwiają oszustwa i fałszowanie miodu. Za najważniejsze uznano:
- brak aktów wykonawczych dotyczących metod weryfikacji zgodności miodu z kryteriami jakości określonymi w dyrektywach 2001/110/WE i 2014/63/UE;
- brak uznanych metod wykrywania usunięcia hydroksymetylofurfuralu (HMF) z przegrzanego miodu za pomocą filtrów żywicznych lub dodatku sztucznych enzymów, takich jak diastaza lub inwertaza;
- brak aktu wykonawczego definiującego termin „głównie” w odniesieniu do miodów jednokwiatowych (dyrektywa 2014/63/UE, art. 4 ust. 2a);
- brak aktu wykonawczego określającego minimalną zawartość pyłku w miodzie filtrowanym (dyrektywa 2014/63/UE, art. 4 ust. 2b);
- nieuzasadniona klasyfikacja miodów filtrowanych w ramach definicji „miodu piekarskiego” (dyrektywa 2024/1438);
- brak szczegółowych limitów dla obcych substancji organicznych i nieorganicznych w składzie miodu, mimo niejasnego sformułowania „Miód musi, w miarę możliwości, być wolny od substancji organicznych lub nieorganicznych obcych w jego składzie” (załącznik II do dyrektywy 2001/110/ WE);
- ukrywanie krajów zbioru miodu za ogólnymi terminami, takimi jak „mieszanka”, co jest sprzeczne z rozporządzeniem 1169/2011, które przyznaje konsumentom prawo do poznania pochodzenia geograficznego wszystkich spożywanych produktów;
- mimo, że znowelizowana dyrektywa 2024/1438 nakazuje wskazanie wszystkich krajów pochodzenia w mieszance miodów wraz z procentem, jaki reprezentuje każdy z tych krajów pochodzenia, nie istnieje żadna laboratoryjna metoda weryfikacji tego faktu;
- w załączniku I do dyrektywy 2001/110/WE nagłówek „Główne rodzaje miodu to:” sugeruje, że mogą istnieć dodatkowe rodzaje poza wymienionymi, co pozwala na wprowadzanie do obrotu w UE mylących terminów, takich jak „miód surowy”, „miód nieprzetworzony”, „miód śmietankowy”, „miód dziewiczy”, a nawet „miód wegański”.
Według EBA, poza tymi lukami prawnymi, obecne przepisy UE umożliwiają nakładanie kar (niesłusznych) na uczciwych pszczelarzy. Co istotne, korelacja aktywności diastazy z zawartością HMF w miodach o naturalnie niskiej zawartości enzymów oraz naturalne odchylenia różnych parametrów miodów jednokwiatowych – z których żaden nie jest obecnie wyłączony – stwarzają istotne problemy.
Ten artykuł pochodzi z numeru 10/2025
E-prenumerata obejmuje numer bieżący i kolejne. Wcześniejsze numery są dostępne jako e-wydania — na 12 miesięcy od zakupu.
Kup e-wydanie 10/2025 — 10,00 zł Cały e-rocznik 2025 — 100,00 zł E-prenumerata
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
W tym numerze — Październik 2025
- Moja gospodarka pasiecznaPszczelarstwo – rzemiosło stworzone z pasjiWojciech Kołodyński pełna treść po wykupieniu6 min
- Prawodawstwo pszczelarskiePropozycje zmian regulacji prawnych dotyczących produktów pszczelich europejskiego stowarzyszenia pszczelarzyKrystyna Pohoreckadostępny dla Ciebie18 min
- Pożytki i zapylanieObce chwalicie, chabra nie znacieMarek Pogorzelec pełna treść po wykupieniu2 min
- Pożytki i zapylanieGłowaczki – ozdobne gatunki do wykorzystania w naturalistycznych ogrodach pszczelarskichBożena Denisow, Monika Strzałkowska-Abramek pełna treść po wykupieniu5 min
- ApiterapiaApiterapia bliżej i dalejAnna Marzec pełna treść po wykupieniu14 min
- Ludzie-miejsca-wydarzeniaEurBee 10 – jubileuszowy Europejski Kongres ApidologicznyAleksandra Splitt, Jacek Jachuła pełna treść po wykupieniu9 min
- Programy badawczeSieć badawcza na rzecz zrównoważonej hodowli pszczółJerzy Wilde pełna treść po wykupieniu8 min
- Pszczelarstwo miejskiePszczoły podbijają miasta – od Nowego Jorku po WarszawęPiotr Szyszko pełna treść po wykupieniu7 min
