O właściwościach procesu dziedziczenia u pszczoły miodnej
tekst: Władysława Jarzębska
Pszczelarstwo, Rok II, nr 6, listopad–grudzień 1951 — WŁADYSŁAWA JARZĘBSKA
WŁADYSŁAWA JARZĘBSKA
strona 2
POD tym tytułem wydrukowany został artykuł prof. T. Winogradowęj, zamieszczony w miesięczniku „Pczełowodstwo“, Nr 8 — 1951.
Obszerna ta praca omawia zagadnienia związane z rozwojem trzech postaci rodziny pszczęlej, wykazując rolę pokarmu i wpływ jego na kształtowanie się odrębnych cech u różnych form pszczoły, a także wpływ na dziedziczność komórek płciowych.
Na wstępie prof. Winogradowa omawia charaktęrystyczne cechy a także przebieg rozwoju, trzech postaci rodziny pszczelej; mimo, że sprawy tę są na ogół znane, przypomnimy je sobie w skrócie.
Matka pszczela odznacza się znacznymi rozmiarami i wagą ciała, dość dużą głową ze słabo rozwiniętą trąbką, brakiem gruczołów woskowych i gardzielowych, a także brakięm na odnóżach przystosowań do zbierania pyłku. Narządy rozrodcze matki rozwinięte są w pełni; w okresie rozmnażania produkują onę ogromne ilości jaj. Ciężar jaj składanych przez matkę w ciągu doby, w okresię szczytowego czerwienia, dorównuje ciężarowi jej ciała, co świadczy o bardzo intensywnej przęmianie materii. Pokarm matki w tym okresie składa się prawie wyłącznie z „mleczka“ produkowanego przęz gruczoły pszczół karmicielek. Swoistą cechę fizjologii matki stanowi to, że spełnia ona w rodzinie tydko funkcję rozrodczą, nie biorąc udziału w żadnych pracach w ulu i poza ulem.
Matki rozwijają się z reguły z jaj zapłodnionych, w komórkach większych — matęcznikach. Larwy, od chwili wyjścia z jaja do momentu przeobrażenia, odżywiane są mleczkiem pszczelim, dostarczanym w nadmiarze przez pszczoły-karmicielki. Całkowity rozwój matki trwa przeciętnie 16 dób.
Pszczoły robotnice rozwijają się tak jak matka, z jaj zapłodnionych, rozwój ich odbywa się w komórkach mniejszych, trwa przęciętnie 21 dób. Przez pięrwsze trzy dni larwa odżywiana jest mleczkiem, potęm mieszaniną miodu i pierzgi.
Cechami charaktęrystycznymi pszczoły robotnicy są: małe rozmiary i waga ciała, niewielka głowa i oczy, długa trąbka, obecność gruczołów woskowych i przystosowań do zbierania pyłku, silnie rozwiniętę gruczoły gardzielowe. Narządy płciowe są niedorozwinięte (jajnik składa się najwyżej z 20 ruręk jajowych).
Pod względem fizjologicznym pszczoły robotnice charakteryzuje różnorodność spełnianych funkcji, które zmięniają się w czasie jej życia, zależnie od różnych jego czynników i warunków.
W warunkach normalnych robotnice nie zapładniają się, nie produkują i nie składają jaj, jednakże przy dłuższym
strona 3
braku matki i larw do karmienia, u niektórych pszczół stwierdza się działalność rureczęk jajowych, co prowadzi do składania jaj nie zapłodnionych.
Trutnie są typowymi samcami, rola ich ogranicza się jedynie do zapłodnienia matki.
Charakteryzują ję średnie rozmiary ciała, duża głowa z bardzo dużymi oczami i krótką trąbką, odwłok składający się z 7 pierścieni, brak aparatu żądłowego, brak gruczołów woskowych i gardzielowych, a także przystosowań do zbierania pyłku.
Trutnię rozwijają się zawsze z jaj nie zapłodnionych złożonych przez matki lub pszczoły-trutówki. Rozwój trutnia normalnie przebiega w komórkach specjalnych, nieco większych rozmiarów, trwa przęciętnie 24 doby. Przez pierwsze trzy dni życia larwa odżywia się mleczkięm, później miodem z pyłkięm kwiatowym.
Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”
Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.
Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
