O ulach pierwotnych w Polsce
tekst: Franciszek Osiak
Pszczelarstwo, Rok X, nr 6, czerwiec 1959 — FRANCISZEK OSIAK

FRANCISZEK OSIAK
strona 177
Hodowla pszczół jest zajęciem tak starym, jak starymi są celowe działania człowieka. W pradziejach istoty ludzkiej miód dzikich pszczół znaleziony przypadkiem i wydobyty kosztem licznych pożądleń należał do przysmaków niezmiernie pożądanych. Długie wieki minęły, zanim człowiek podpatrzył życie i obyczaje pszczół na tyle, aby wprzęgnąć je w swoją służbę podobnie jak to uczynił ze zwierzyną domową. Tajemnicze i pełne uroku zjawisko rójki naturalnej musiało z pewnością budzić zaciekawienie i podziw człowieka pierwotnego. Po gorączkowym krążeniu nad starą swoją siedzibą — dziuplą leśną, lub załomem skalnym, rój osiadł powoli na jakiejś gałęzi lub nawet na ziemi w postaci żywego kłębu. Schwytanie go w miejscu dogodnym dla człowieka, najczęściej w samorodnej dziupli drzewnej należało właśnie do owych pierwszych świadomych czynności w dziedzinie chowu
strona 178
pszczół. Troska o zapewnienie właściwego pomieszczenia dla miodonośnych stworzeń będzie odtąd stale cechować pszczelarza wszędzie tam, gdzie mają one jakie takie warunki do swego rozwoju.
Ziemie polskie należały ongiś, jak wiemy, do bardzo miodnych. Bogactwo pszczół było ogromne. Już w okresie wspólnoty pierwotnej bartnictwo, obok myśliwstwa, stało się zajęciem znacznej części ludności. Wśród plemion słowiańskich wytworzyły się bardzo wczesne, najpierw zwyczajowe, a później pisane normy prawne, ustalające zakres praw i obowiązków bartników, oraz regulujące stosunki w łonie społeczności bartniczej. Nasi prastarzy poprzednicy stosunkowo szybko przeszli od chowu pszczół w dzikich dziuplach do specjalnie w tym celu wyciętych w drzewach pomieszczeniach, do dziś zwanych barciami. Nie znaczy to, jednak by owe samorodne dziuple nie były wykorzystywane przez bartnictwo. Przeciwnie, wyszukiwano je dalej gorliwie, odpowiednio powiększano, dorabiano tzw. zatwór, zabezpieczający pszczoły przed zimnem i deszczem itd. Poza tym masowo drążono drzewa, zaś wycięte otwory nacierano miodem i sokiem z aromatycznych roślin, najczęściej z melisy, i obsadzano pszczołami. I słusznie podkreśla A. Żabko-Potopowicz że „te urządzenia spotykamy w postaci nie ulegającej już niemal zmianom przez całe średniowiecze, aż do czasów, gdy samo bartnictwo ulega zanikowi, a barcie przechodzą do historii”. Znamy je z wielu opisów, zachowały się zresztą dotąd gdzieniegdzie.
Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”
Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.
Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
