Nowe odkrycia

tekst: Jakub Jaroński

Artykuł z numeru 10/2021 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer w wersji drukowanej

Dzikie pszczoły zastępują miodne

Do plonowania jabłoni niezbędne są owady zapylające, wśród których najliczniej reprezentowane są pszczoły. Na okres kwitnienia jabłoni przypada również kwitnienie rzepaku, który w dzień nektaruje intensywniej niż jabłoń i przez to może odciągać pszczoły miodne. Problem jest o tyle istotny, że w ostatnich dwóch dekadach, wraz ze wzrostem zapotrzebowania na biopaliwa, powierzchnia upraw rzepaku istotnie się zwiększyła. Naukowcy z Niemiec postanowili sprawdzić, czy pola rzepaku w pobliżu sadów jabłoniowych mogą mieć wpływ na obecność zapylaczy i zawiązywanie owoców. W tym celu zebrali dane z 12 komercyjnych sadów jabłoniowych, położonych na terenach otoczonych uprawami rzepaku o różnej powierzchni. W 2017 roku obserwacji poddano 45 drzew (w każdym sadzie), pobierając próbki kwiatów oraz rejestrując owady odwiedzające kwiaty. Analizie poddano też owady z ustawionych w sadach specjalnych kolorowych pułapek lepowych. Drzewa obserwowano od wiosny do późnego lata. W czerwcu naukowcy przyglądali się zawiązkom owoców, pod koniec sierpnia ocenili jabłka oraz nasiona. 
Co się okazało? W okresie od wiosny do końca sierpnia kwiaty obserwowanych drzew odwiedziło 1818 owadów zapylających, z czego większość stanowiły pszczoły. W pułapki złapało się ponad 11 tys. owadów, w większości muchy (ok. 10,5 tys.), a pszczół było niespełna 500. Z badań wynika, że dominującym zapylaczem w sadach jabłoniowych była pszczoła miodna, mimo to 7 na 12 sadowników korzystało na swoim terenie z dodatkowych usług pszczelarskich (w tych sadach udział pszczół miodnych na kwiatach był większy). Liczba pszczół miodnych odwiedzających kwiaty jabłoni malała wraz ze wzrostem powierzchni upraw rzepaku, liczba trzmieli była stabilna, natomiast liczba innych dzikich pszczół wzrastała (różnorodność gatunków pszczół, które znajdowano w pułapkach nie ulegała jednak znaczącym zmianom). Zmniejszenie udziału pszczół miodnych w zapylaniu jabłoni (na terenach o większej powierzchni rzepaku) nie miała wpływu na zawiązywanie owoców lub nasion w sadach jabłoniowych. Okazuje się, że lokalne populacje dzikich pszczół rekompensowały deficyt pszczół miodnych (korzystających w tym okresie z pożytku rzepakowego), zapewniając tym samym skuteczne zapylanie jabłoni. 
Badacze zwracają uwagę na konieczność ochrony dzikich zapylaczy na terenach rolniczych jako ważnego elementu usług ekosystemowych oraz na fakt, że w pobliżu rozległych powierzchni upraw rzepaku korzystanie przez sadowników z usług zapylania sadów jabłoniowych (wynajem rodzin pszczelich) może okazać się nieopłacalne. 

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

W tym numerze — Październik 2021

  1. Gospodarka pasiecznaPszczelarstwo ekologiczne: stan aktualny (2)Piotr Skubida pełna treść po wykupieniu7 min
  2. Punkt widzeniaO odporności pszczół (1)Bartłomiej Maleta pełna treść po wykupieniu7 min
  3. InneXXVI Krajowa Konferencja Pszczelarstwa i XXXIII Ogólnopolska Pielgrzymka Pszczelarzy na Jasną GóręRedakcja pełna treść po wykupieniu1 min
  4. Ludzie-miejsca-wydarzeniaZ głębokim żalem zawiadamiamy, że w dniu 15 października 2021 roku zmarł śp. prof. dr hab. inż. Jarosław Prabucki…Redakcja pełna treść po wykupieniu1 min
  5. Gospodarka pasiecznaPaździernik w pasieceMarek Podlewski pełna treść po wykupieniu8 min
  6. Gospodarka pasiecznaNajprostsza konstrukcja, najłatwiejsza gospodarka (2)Jakub T. Wilk pełna treść po wykupieniu10 min
  7. Pożytki i zapylanieDendroflora pożytkowa (5)Sławomir Skórka pełna treść po wykupieniu5 min
  8. Pożytki i zapylanieCzosnek wonnyWojciech Morawski pełna treść po wykupieniu1 min
  9. Pożytki i zapylanieJak doglądać doględki?Marek Pogorzelec pełna treść po wykupieniu3 min
  10. Ule i sprzęt pasiecznyBeczka, która ułatwia: miodobranie, transport miodu oraz podkarmianie pszczół na zimęZbigniew Lipiński, Joanna Wojtacka pełna treść po wykupieniu6 min
  11. Choroby, szkodniki, zatruciaCo potrafią trzy atomy tlenu?Krystyna Pohorecka pełna treść po wykupieniu7 min
  12. Punkt widzeniaTechnologia regulacji czerwienia – antidotum na wiele problemówIgor Pawłyk pełna treść po wykupieniu8 min
  13. Ludzie-miejsca-wydarzeniaPszczoły i dinozauryJakub Jaroński pełna treść po wykupieniu6 min
  14. Historia pszczelarstwaCztery dekady zmagań z dręczem pszczelim (3)Maciej Winiarski pełna treść po wykupieniu6 min
  15. Z pszczołą w herbiePszczółkiJerzy Gnerowicz pełna treść po wykupieniu3 min
  16. Przegląd badań naukowychNowe odkryciaJakub Jarońskidostępny dla Ciebie4 min
  17. Ludzie-miejsca-wydarzeniaWieści ze świataGabriela Wilczyńska, Piotr Szyszko pełna treść po wykupieniu4 min

Podobne wpisy