Nowe dane o orientacji pszczół w locie

tekst: Archiwum miesięcznika „Pszczelarstwo”

Pszczelarstwo, Rok XI, nr 10, październik 1960

strona 306

Jak wiadomo, robotnice pszczele mniej więcej w trzy tygodnie po wygryzieniu się z komórek przechodzą jako zbieraczki do „służby polowej“. Spośród tych zbieraczek w każdej rodzinie tylko nieliczne wylatują na samodzielne poszukiwania. Są to tzw. wywiadowczynie. One to wskazują miejsce źródła pożytku czy nowej siedziby werbując tańcem pozostałe robotnice. Czym jednak kierują się same?

Przy znajdowaniu źródeł pożytku niewątpliwie zasadniczą rolę odgrywają zapach, barwa i kształt kwiatów. Ciekawe dane z ostatnich obserwacji i doświadczeń w tym zakresie przynosi zamieszczony w „Ergebnisse der Biologie“ artykuł Herberta Herana z Instytutu Zoologicznego Uniwersytetu w Grazu.

Od dawna zaobserwowano, że zapach kwiatów odgrywa ogromną rolę jako „wabik“ roślin owadopylnych przyciągający owady. Przemawia za tym szereg obserwacji, jak chociażby to, że szczególnie silny zapach wydzielają niepozorne kwiaty rozkwitające wieczorem i nocą, czy też fakt, że pora wydzielania zapachu przez kwiaty dzienne przypada na porę intensywnych lotów zapylających je owadów. Przez długi czas jednak nie było wyjaśnione, czy zapach działa wabiąco na znaczną odległość, czy też tylko w bezpośredniej bliskości. Zagadnienie to wiąże się ściśle z innym, mianowicie z zagadnieniem ostrości węchu u pszczół. Uwagę uczonych zwracał także fakt, że pszczoły nieraz gromadnie oblatują niepozorne kwiaty, które dla nas są bezwonne. Czyżby więc kwiaty te wydzielały jakiś specyficzny zapach niewyczuwalny przez ludzi, ale uchwytny dla pszczół?. Czy więc węch pszczół jest odmienny od naszego?

Zagadnienia te rozwiązał dopiero uczony niemiecki von Frisch, tresując pszczoły na zapach. Stwierdził on, że [?]strość węchu pszczół, którego organy wykryto na ostatnich ośmiu członach czułków, nie różni się zasadniczo od ludzkiego. Poza tym stwierdził, że ponowne rozpoznawanie znanego już zapachu utrudnia domieszka obcego zapachu, a podobna sytuacja jest regułą w przyrodzie, gdzie codziennie zmienia się kombinacja zapachów. Z obu tych faktów wynika, że zapach kwiatów nie może mieć dla pszczół zasadniczego znaczenia jako wabik.

Przypuszczenie to rozstrzygnęły ostatecznie doświadczenia, w których konkurowały z sobą zapach i barwa. Wykazały również, że bezwonne dla nas

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

Podobne wpisy