Miód — surowce, przerób nektaru, produkt

tekst: Józef Meciszewski

Pszczelarstwo, Rok X, nr 1, styczeń 1959 — JÓZEF MECISZEWSKI

JÓZEF MECISZEWSKI

strona 12

Pszczoły zbierają różne słodycze naturalne pochodzenia roślinnego i przerabiają je na miód.

Surowce miodu. W każdej żywej roślinie znajduje się sok, w skład którego wchodzą różne składniki potrzebne jej do życia. Jedne z tych składników pobierają rośliny z gleby (wodę, związki mineralne), inne z powietrza. Jednym z ważniejszych składników miodu jest cukier, który wytwarza się w roślinie z połączenia wody z dwutlenkiem węgla. Proces ten odbywa się pod działaniem światła słonecznego.

Ażeby pszczoły mogły korzystać z cukrów, znajdujących się w soku roślinnym, musi on być wyprowadzony na zewnątrz i zagęszczony. Pośredniczą w tym nektarniki kwiatowe. Są to jedyne miejsca w roślinie, przez które sok może wydobywać się z rośliny na zewnątrz w sposób naturalny. Spotykamy nektarniki kwiatowe i pozakwiatowe na przylistkach wyki, na ogonkach liści czereśni itp., których rola nie jest jeszcze należycie wyjaśniona. Tkanki nektarnika zbudowane są z małych komórek (znacznie mniejszych od sąsiednich). Nektar wydostaje się z nich albo przez nabłonek, albo przez szparki. Komórki nektarników zagęszczają sok roślinny (dziesięciokrotnie i więcej). Cukier w takiej koncentracji jest wyczuwany przez owady. Nektarniki mają różny kształt i bywają rozmaicie rozmieszczone. Przeważnie znajdują się na dnie kielicha kwiatowego (dynia), lub na działkach kielicha (lipa), na dnie rurek kwiatowych (koniczyna), u nasady pręcików (rzepak), na listkach okrywy kwiatostanu (chaber).

W nektarze znajdują się: woda, cukry, związki mineralne, kwasy, barwniki, olejki eteryczne oraz różne enzymy. Niektóre nektary są bezbarwne, inne żółtawe lub czerwonawe. Ilość olejków eterycznych jest także różna i nie zawsze odpowiada zapachowi kwiatu (kolendra, wrzos). Zawartość cukrów zależy od gatunku rośliny i wpływów atmosferycznych. W nektarze rzepaku stwierdzono około 55% wody, kasztanowca zwyczajnego — około 31%, korony cesarskiej aż 91%. Pszczoły doskonale orientują się, która z roślin daje gęściejszy nektar: jeżeli kwitnie jednocześnie kilka gatunków roślin, oblatują kwiaty tych, które dają gęściejszy nektar. Najchętniej zbierają nektar o zawartości około 50% wody.

Nektar wydziela się w niewielkich ilościach. Fakt ten zmusza owady do oblatywania (i zapylania) wielu kwiatów.

Na igłach i liściach niektórych roślin pojawia się w pewnych okolicznościach słodka ciecz, którą pszczoły również chętnie zbierają i przerabiają na miód. Tę słodką ciecz nazywamy spadzią. Są to wydaliny mszyc (Aphidae) lub czerwców (Coccidae). Owady te nakłuwają liście, igły lub korę i wysysają z rośliny sok. (Autor obserwował spadziowanie akacji w roku 1957. Słodka ciecz wydzielała się z pędów dwuletnich, na których widoczne były schropowacenia, spowodowane przez owady — pasożyty. Spadź wydzielana była bardzo obficie w okresie tuż po przekwitnieniu akacji.) Pobierają z tego soku dla swego organizmu białko, a wydalają cukry.

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

Podobne wpisy