Jak chronić drzewa? (część VIII)
tekst: Katarzyna Wieteska
Pszczelarstwo, Rok LXIII, nr 5, maj 2012 — Katarzyna Wieteska
Katarzyna Wieteska
strona 11
Nie można rozpatrywać zagadnień związanych z ochroną i zrównoważonym użytkowaniem zadrzewień w oderwaniu od wymogów poszczególnych gatunków, a nawet odmian drzew. Jednym z najważniejszych rodzajów drzew i krzewów istotnych dla pszczelarstwa są wierzby. Mają one wiele zastosowań, ugruntowanych w tradycji polskiej wsi, a ostatnio są wykorzystywane na skalę przemysłową. W Polsce rośnie około 30 gatunków wierzb. Możliwe jest tworzenie licznych odmian i krzyżówek ozdobnych oraz użytkowych. Łatwość krzyżowania się gatunków i łatwość rozsiewania się ich, wpływa na dużą różnorodność drzew na stanowiskach naturalnych.

Na pędach wierzb w roku ich wyrastania tworzą się pąki kwiatowe (na jednych osobnikach tylko żeńskie, na innych – męskie) zebrane w kwiatostany zwane baziami. Rozwijają się wczesną wiosną następnego roku przed rozwojem liści, a u niektórych gatunków – razem z rozwojem liści. Kwiaty męskie z 2-5 pręcikami i 1-2 nektarnikami dają pszczołom pyłek i nektar. Żeńskie kwiaty z 1-2 nektarnikami dostarczają tylko nektaru. Owoce – małe, pękające torebki – dojrzewają od maja, a drobne, otoczone jedwabistym puchem nasiona roznoszone są przez wiatr, kiełkują natychmiast po znalezieniu się na wilgotnym podłożu. Większość gatunków wierzb wymaga żyznych i wilgotnych gleb, znosi gleby bagienne, ale niektóre jak wierzba iwa znoszą suche i piaszczyste stanowiska. Najcenniejsze dla pszczół są męskie osobniki gatunków i mieszańców kwitnących wcześnie. Za takie uznane zostały m.in. gatunki wymienione w tabeli.
Zastosowanie wierzb
Wszystkie wierzby mają dużą zdolność regeneracji odciętych pędów. Jednoroczne pędy, wyrastające po silnym przycięciu drzewa lub krzewu, mogą w ciągu roku osiągnąć do 3 m długości. W zależności od gatunku, odmiany lub warunków środowiskowych zawiązują one mniej lub więcej pąków kwiatowych. Najlepszą porą wycinania pędów wierzb jest okres od listopada do lutego. Z powodu bardzo wczesnego wchodzenia wierzb w okres wegetacji, przy konieczności cięcia nie należy go opóźniać. Dotyczy to wierzby iwy i wawrzynkowej, zaczynających kwitnąć już w marcu. Do celów pszczelarskich można modyfikować cięcie gałązek wierzb kwitnących przed rozwojem liści i ciąć je tuż po przekwitnięciu, ale przed rozpoczęciem pełnego rozwoju liści. Przycinanie młodych pędów nie powoduje pogorszenia zdrowia wierzb. Radykalne cięcia (np. ogławianie wierzb) powinny być jednak wykonywane w tradycyjny sposób w okresie spoczynku. Duże rany wierzb trudno się goją. Często próchniejąc, tworzą dziuple. Żywotność i łatwość regeneracji pozwalają jednak na osiąganie dużych rozmiarów i sędziwego wieku, nawet dziuplastych drzew. Z naszych rodzimych gatunków tylko wierzba biała i krucha tworzą okazałe drzewa. Pomnikowe średnice tych wierzb przekraczają 3 m. Wymiar pozwalający objąć ochroną pomnikową drzewiastą formę wierzby iwy wynosi około 1,5 m obwodu. W warunkach naturalnych, szczególnie w dolinach dużych rzek i na terenach regularnie zalewanych, gatunki drzewiaste wierzb tworzą nisko rozgałęzione formy wielopniowe.
Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”
Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.
Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
